II SAB/Gd 101/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA: Jan Jędrkowiak Sędziowie: WSA Janina Guść WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Protokolant: Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2004 r. na rozprawie spraw- ze skargi G. K. i M. K. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie wydania postanowienia dotyczącego kosztów postępowania zobowiązuje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do wydania w terminie jednego miesiąca od daty zwrotu akt administracyjnych orzeczenia w sprawie wniosku skarżących z dnia 11 lipca 2002r. o kosztach postępowania dotyczących sprawy odmowy nakazu usunięcia nieprawidłowości obiektu budowlanego. Skarżący G. K. i M. K. wnieśli skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz o zobowiązanie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do załatwienia wniosku o wydanie postanowień w przedmiocie objętym treścią wniosku z dnia 11 lipca 2002r. o orzeczenie o kosztach postępowania. W uzasadnieniu skarżący wskazali, że 2 lipca 2002r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał decyzję administracyjną ma korzyść M. K. i G.K. Mimo wniosku nie orzekł o kosztach postępowania na podstawie art. 264 § 1 Kpa. W dniu 11 lipca 2002r. wniosek o wydanie orzeczenia o kosztach postępowania został złożony ponownie, zaś organ oświadczył, że nie wyda żadnego orzeczenia ani pozytywnego ani negatywnego. Zażalenie wniesione do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie zostało rozpoznane. W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, iż w piśmie z dnia 24 maja 2002r. Nr [...] wyjaśniono pełnomocnikowi skarżących sprawę związaną tak z kosztami wykonania ekspertyzy jak i kosztami zastępstwa procesowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za uzasadnioną. Zgodnie z zasadą praworządności wyrażoną w przepisie art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Oznacza to również, że są zobowiązane do ścisłego przestrzegania terminów wyznaczonych na załatwianie spraw, określonych w przepisach art. 35 i 36 Kpa. Zgodnie z art. 35 Kodeksu postępowania administracyjnego organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Przepis ten reguluje szczegółowo terminy załatwiania spraw i tak niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania (§2 art.35 Kpa), załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (§ 3 art. 35 Kpa). Obowiązek załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki pozostaje w zgodzie również z dyrektywami zawartymi w art. 7 i 8 Kpa, zobowiązującymi organy administracji publicznej do stania na straży praworządności i uwzględniania słusznego interesu obywateli a także pogłębiania prowadzonym postępowaniem zaufania do organów państwa (por. wyrok NSA z 1.08.1985, SAB/ Gd 21/85, nie publj Za datę wszczęcia postępowania na żądanie strony uważa się dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej (art. 61 § 3 Kpa). W myśl przepisu art. 37 § 1 Kpa na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w przepisie art. 35 służy stronie zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w terminie ustalonym przez prawo organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub nie zakończył postępowania wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął czynności, do której był prawnie zobowiązany. Zachowanie organu, w którym organ odmawia wydania rozstrzygnięcia zarówno negatywnego jaki i pozytywnego, co miało miejsce w niniejszej sprawie, uprawnia stronę, po złożeniu zażalenia w trybie art. 37 § 1 Kpa, do wniesienia skargi na bezczynność organu do sądu administracyjnego, jeżeli sprawa należy do kognicji tego sądu. W rozpoznawanej sprawie wniosek strony z dnia 11 lipca 2002r. skierowany do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (vide: k. 5 akt) powinien organ potraktować jako żądanie wszczęcia postępowania z uwzględnieniem przepisu art 264 Kpa. Przepis ten stanowi, że jednocześnie z wydaniem decyzji organ administracji publicznej ustali w drodze postanowienia wysokość kosztów postępowania, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia. Na postanowienie w sprawie kosztów postępowania osobie zobowiązanej do ich poniesienia służy zażalenie. W świetle powyższego w ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylał się od rozpoznania sprawy i wydania postanowienia, które by w rozumieniu art. 104 Kpa rozstrzygało sprawę co do istoty. Pisma organów nadzoru budowlanego kierowane do strony skarżącej, nie mogą zastąpić wydania rozstrzygnięcia. Tym samym brak rozstrzygnięcia w przedmiocie złożonego wniosku świadczy jednoznacznie o bezczynności Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Bezczynność organu administracji publicznej, polegająca na uchylaniu się organu od wydania rozstrzygnięcia, oprócz tego, że powoduje niezałatwienie sprawy ze wszelkimi tego skutkami negatywnymi dla strony, pozbawia równie z stronę możliwości złożenia środków zaskarżenia, a w dalszej konsekwencji wniesienia skargi do sadu, co godzi już w konstytucyjne wolności i prawa obywatela. Zgodnie z art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) sąd uwzględniając skargę na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 §2 pkt. 1-4 zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Zaznaczyć należy, że przedmiotowy wyrok nie może wpływać na merytoryczną treść przyszłego rozstrzygnięcia organu (por. wyrok NSA z 13.11.2000r. I SAB 201/ 99, nie publ). Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawie art. 149 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) w związku z art. 35 Kpa orzekł jak w sentencji.