II SAB/Gd 101/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń Sędziowie WSA Mariola Jaroszewska (spr.) WSA Felicja Kajut po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi J. K. na bezczynność A Spółki Akcyjnej z siedzibą w G. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie w sprawie zobowiązania do wydania aktu; 3. zasądza od A Spółki Akcyjnej z siedzibą w G. na rzecz skarżącego J. K.kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. J. K. reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika wniósł w dniu 19 maja 2016 r. skargę na bezczynność A. w zakresie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący zarzucił spółce naruszenie art. 13 ust. 2 oraz art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 2058) poprzez nieudostępnienie informacji publicznej na wniosek z dnia 5 lutego 2016 r. w terminie ustawowym bądź niewydaniu rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej. W skardze wniesiono o: 1. stwierdzenia bezczynności A.; 2. zobowiązanie spółki do udzielenia informacji w żądanym zakresie i żądanej formie wskazanej we wniosku; 3. rozpoznania prawy w postępowaniu uproszczonym; 4. zasądzenia na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz opłaty od pełnomocnictwa. Jak wynika z uzasadnienia skargi skarżący złożył do A., w dniu 5 lutego 2016 r., pismo zawierające wniosek o udostępnienie informacji publicznej poprzez udostępnienie dokumentacji dotyczącej posadowienia urządzeń elektroenergetycznych na jego nieruchomości oraz udzielenia odpowiedzi na szereg pytań: 1/ na jakiej podstawie zostały wybudowane urządzenia elektroenergetyczne na przedmiotowej nieruchomości; 2/ czy i kto wyraził na to zgodę; 3/ kiedy urządzenia energetyczne zostały załączone pod napięcie; 4/ czy urządzenia były remontowane, modernizowane albo przebudowywane; 5/ jaka jest szerokość pasa gruntu, na którym własność doznaje ograniczenia z uwagi na posadowienie i eksploatację urządzeń energetycznych, w szczególności jaki pas gruntu wyłączony jest spod zabudowy. W odpowiedzi na żądanie pismem z dnia 25 lutego 2016 r. spółka wskazała na konieczność podjęcia czynności merytorycznych i technicznych dotyczących związanych z wytworzeniem żądanej informacji, wobec czego jej udostępnienie ma nastąpić nie później niż do dnia 8 kwietnia 2016 r. Jak twierdzi skarżący, do dnia wniesienia skargi, czyli przez okres czterech miesięcy od złożenia wniosku spółka nie udostępniła żądanej informacji. W skardze uzasadniono też stanowisko odnośnie tego, że żądana informacja ma charakter informacji publicznej, A. jest podmiotem zobowiązanym do jej udostępnienia, jak również to, że skarga do sądu nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia, a strona skarżąca nie jest związana jakimkolwiek terminem do wniesienia skargi. W odpowiedzi na skargę A., w imieniu której występuje zawodowy pełnomocnik, wyjaśnia, że strona przekazująca uwzględniła skargę w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. przesyłając pełnomocnikowi wnioskowane przez stronę skarżącą dokumenty w zanonimizowanej formie. Wniesiono o umorzenie postępowania sądowego jako bezprzedmiotowego na postawie art. 161 §1 pkt 3 w związku z art. 54 § 3 p.p.s.a. Pismem procesowym z dnia 21 czerwca 2016 r. pełnomocnik skarżącego oświadczył, że nie cofa skargi, a postępowanie nie może zostać umorzone wobec niestwierdzenia przez organ, czy jego bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Na wypadek umorzenia postępowania wniesiono o zasądzenie kosztów postępowania jak w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje. Na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 ustawy. Kontroli sądu w przypadku skarg na bezczynność poddawany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ administracji miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Na gruncie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 2058), zwanej dalej u.d.i.p. z bezczynnością mamy do czynienia wówczas, gdy podmiot zobowiązany w ogóle nie reaguje na wniosek udostępnienie informacji publicznej, jak i wówczas, gdy podmiot ten błędnie stwierdza, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej lub nie podlega udostępnieniu na jej zasadach. Kontrolując niniejszą skargę na bezczynność sąd uznał, że zasługiwała ona na uwzględnienie na dzień jej wniesienia, ale przed wydaniem orzeczenia zaistniały przesłanki do umorzenia postępowania w zakresie zobowiązania organu do podjęcia aktu. Rozważając niniejszą sprawę należy zaznaczyć, że prawo dostępu do informacji publicznej wynika wprost z Konstytucji RP, która w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, a ponadto o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Tryb udostępnienia informacji, o jakich mowa w art. 61 Konstytucji RP określają ustawy, przede wszystkim u.i.d.p. Ustawa ta wprowadziła w art. 1 ust. 1 definicję informacji publicznej, przez którą należy rozumieć "każdą informację o sprawach publicznych". Przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p. zawiera przykładowe wyliczenie przedmiotowe informacji publicznej podlegającej udostępnieniu. Według art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. "a" tiret pierwsze u.i.d.p. informację publiczną stanowią dane publiczne, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć. Nie budzi wątpliwości sądu ani też nie jest sporne między stronami, że przedmiotowe żądanie dotyczyło informacji publicznej, związanej z funkcjonowaniem podmiotu zobowiązanego do jej udostępnienia. Wezwana A. jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej są w szczególności podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne. Zobowiązana spółka, będąca przedsiębiorstwem energetycznym i operatorem systemu dystrybucyjnego elektroenergetycznego, podlega przepisom ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (Dz. U. z 2012 r., poz. 1059). Działalność spółki w tym zakresie dotyczy spraw publicznych w rozumieniu art. 4 u.i.d.p. Stanowisko odnośnie wykonywania przez przedsiębiorstwo energetyczne jakim jest A. zadań publicznych, wskutek czego spółka ta jest podmiotem zobowiązanym na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej, przyjmowane jest jednolicie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i wojewódzkich sądów administracyjnych. Na podstawie u.d.i.p. udostępnienie informacji publicznej następuje w formie czynności materialno-technicznej. Powiadomienie o tym, że żądana informacja nie jest informacją publiczną następuje pismem, bez szczególnej formy. Obowiązek wydania decyzji administracyjnej ustawodawca przewidział w przypadkach, gdy żądana informacja jest informacją publiczną, lecz organ odmawia jej udostępnienia. Istota niniejszej sprawy wymaga zauważenia, czemu skarżący nie zaprzeczył, że żądana informacja publiczna została wnioskodawcy udostępniona po wniesieniu skargi. Jak twierdzi podmiot zobowiązany uwzględniono skargę w trybie art. 54 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co też wykazano złożonymi do sądu aktami sprawy. Sąd zauważa, że sposób procedowania spółki w odniesieniu do przedmiotowego wniosku mógłby zostać zaaprobowany, gdyby zobowiązana zachowała termin (do dnia 8 kwietnia 2016 r.), oznaczony w przywołanym piśmie z dnia 25 lutego 2016 r. Ustawodawca przewidział w art. 13 ust. 2 u.i.d.p. sytuację, w której zobowiązany nie może dotrzymać terminu oznaczonego w ust. 1 tego przepisu, a więc udostępnienia informacji bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Wówczas podmiot zobowiązany powiadamia (w terminie oznaczonym w ust. 1 art. 13 u.i.d.p.) o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Uwzględniając zatem zasadność i prawidłowość tego powiadomienia, zobowiązana spółka powinna była udostępnić żądaną informację publiczną do dnia 8 kwietnia 2016 r., czego nie uczyniła, pozostając w bezczynności na dzień wniesienia niniejszej skargi. Niemniej w przedstawionych okolicznościach kwestia zobowiązania spółki do rozpatrzenia wniosku stała się bezprzedmiotowa przed wydaniem niniejszego wyroku. Oznacza to, że brak było podstaw do zastosowania trybu przewidzianego w art. 149 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i orzekania o obowiązku wydania przez organ aktu lub podjęcia czynności. Tym samym zatem, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało umorzyć postępowanie w tym zakresie uznając, że wobec wypełnienia przez stronę przeciwną obowiązku, zaniechania którego dotyczy skarga, orzekanie o zobowiązaniu do jego wykonania jest bezprzedmiotowe. Jednocześnie podkreślić trzeba, że udostępnienie żądanej informacji publicznej w formie czynności materialno - technicznej po wniesieniu skargi na bezczynność nie zwolniło sądu z obowiązku rozpoznania skargi w zakresie orzekania w przedmiocie stwierdzenia, czy bezczynność miała miejsce rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a) oraz co do pozostałych obowiązków, wynikających z art. 149 § 2 (co do wymierzenia grzywny lub przyznania sumy pieniężnej, na wniosek lub z urzędu). Rozważając pierwszą z tych kwestii sąd uznał, że bezczynność spółki nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 sentencji wyroku). Sąd wziął pod uwagę, że okres bezczynności liczony od dnia 9 kwietnia 2016 r. do dnia 20 maja 2016 r., gdy udostępniono skarżącemu żądaną informację, nie był nadmiernie długi. Natomiast w związku z tą oceną zbędne i niecelowe byłoby orzekanie przez sąd z urzędu o grzywnie czy też przyznaniu sumy pieniężnej, w sytuacji gdy skarżący takich wniosków nie składał. Na podstawie art. 200 w związku z art. 205 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd orzekł o zasądzeniu od spółki na rzecz skarżącego kosztów postępowania, określając je na kwotę 597 zł, obejmującą 100 zł wysokości uiszczonego w sprawie wpisu sądowego oraz wynagrodzenie radcy prawnego w wysokości 480 zł wraz z kosztami opłaty od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.