II SAB/Gd 105/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Antończyk Sędzia WSA Janina Guść Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu w dniu 12 sierpnia 2015 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi Z. S. i D. S. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie rozpoznania odwołań w sprawie przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko 1. zobowiązuje Samorządowe Kolegium Odwoławcze do rozpatrzenia odwołań od decyzji Wójta Gminy z dnia 14 października 2014 r., nr [...], w przedmiocie oceny oddziaływania na środowisko w terminie jednego miesiąca od dnia zwrotu akt administracyjnych wraz z wyrokiem ze stwierdzeniem jego prawomocności, 2. orzeka, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3. oddala wniosek o ukaranie organu grzywną, 4. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego solidarnie na rzecz Z. S. i D. S. kwotę 347 (trzysta czterdzieści siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wnioskiem z 16 kwietnia 2014 r. D. i Z. S. wystąpili do Wójta Gminy o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie obiektu inwentarskiego przeznaczonego do chowu brojlerów kurzych wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na działce nr [..] w miejscowości K., gmina P. Decyzją z 14 października 2014 r. Wójt Gminy stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia oraz uczynił charakterystykę całego przedsięwzięcia załącznikiem do decyzji. Odwołanie od powyższej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wnieśli P. F., L. F., W. S., A. S. i M. S. Organ I instancji akta wraz z odwołaniami przekazał do organu odwoławczego w dniu 6 listopada 2014 r. (data wpływu do SKO). W piśmie z 12 stycznia 2015 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego D. i Z. S., reprezentowani przez r. pr. P. P. złożyli prośbę o rozpoznanie odwołań bez zbędnej zwłoki, za czym przemawia poza wymogiem załatwienia sprawy administracyjnej w terminach określonych przepisami kodeksu postępowania administracyjnego także uzasadniony interes wnioskodawcy. W dniu 2 czerwca 2015 r. wpłynęła do WSA w Gdańsku skarga D. i Z. S. na bezczynność SKO, w której zarzucono naruszenie przepisów prawa: art. 8, art. 12, art. 35 § 1 oraz art. 36 § 1 k.p.a. przez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy w postępowaniu odwoławczym. Skarżący wniósł o: 1) zobowiązanie SKO do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie 14 dni od daty doręczenia akt temu organowi; 2) dokonanie kontroli przewlekłości postępowania administracyjnego, którego dotyczy skarga; 3) w przypadku uwzględnienia skargi o orzeczenie, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa lub, że naruszenie prawa nie było rażące, mimo że ewentualnie będą zachodziły podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, jeśli taki zostanie wydany przez organ po wniesieniu skargi do Sądu; 4) zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17zł); - a nadto warunkowo, tj. jedynie na wypadek gdyby w terminie 30 dni od wpływu niniejszej skargi do organu ten nie przekazał do Sądu akt sprawy wraz z odpowiedzią na skargę wniósł skarżący o: 5) zobowiązanie SKO do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie, zgodnie z art. 38 k.p.a.; 6) wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 par. 2 P.p.s.a. w maksymalnej wysokości określonej w art.154 § 6 P.p.s.a.. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej uwzględnienie w zakresie wyznaczenia terminu rozpoznania sprawy. Kolegium przyznało, że do dnia dzisiejszego sprawa nie została załatwiona i tym samym Kolegium pozostaje w stanie bezczynności. Jednocześnie wniosło o stwierdzenie, że bezczynność organu odwoławczego w niniejszej sprawie nie nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa, albowiem jedyną jej przyczyną jest rozpoznanie spraw według kolejności ich wpływu. W piśmie z 15 czerwca 2015 r. do WSA w Gdańsku skarżący wnieśli o połączenie przedmiotowej sprawy (sygn. akt: II SAB/GD 105/15) ze sprawą ze skargi Z. S. (sygn. akt: II SAB/GD 106/15) w celu ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej P.p.s.a, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania między innymi w sprawach podlegających rozstrzygnięciu w drodze decyzji administracyjnej lub postanowienia. Przedmiotowa skarga dotyczy bezczynności Samorządowego Kolegium Odwoławczego w rozpoznaniu odwołań wniesionych od decyzji Wójta Gminy z 14 października 2014 r. stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla inwestycji polegającej na budowie przez D. i Z. S. obiektu inwentarskiego przeznaczonego do chowu brojlerów kurzych wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na działce nr [...] w miejscowości K., gmina P. Zgodnie z przepisem art. 52 § 1 i 2 P.p.s.a. skargę (w tym także skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania) można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przy czym przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. W przypadku skargi na bezczynność i przewlekłość postępowania, jej wniesienie dopuszczalne jest wówczas, gdy strona wyczerpała tryb przewidziany w art. 37 § 1 k.p.a.. Stosownie do art. 37 k.p.a. na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 k.p.a. lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W przedmiotowej sprawie Sąd stwierdził dopuszczalność skargi, ponieważ skarżący, występując do Samorządowego Kolegium Odwoławczego pismem z 22 stycznia 2015 r. z wnioskiem o rozpoznanie sprawy bez zbędnej zwłoki wyczerpał wymogi formalne do wniesienia skargi na bezczynność organu. Przechodząc do merytorycznej oceny skargi należało uznać jej zasadność. Samorządowe Kolegium Odwoławcze jest w niniejszej sprawie organem właściwym do rozpoznania odwołania od decyzji wydanej w I instancji przez Wójta Gminy, gdyż na mocy art. 17 pkt 1 k.p.a. samorządowe kolegium odwoławcze jest organem wyższego stopnia w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego. Odwołania wniesione w sprawie wraz z aktami sprawy wpłynęły do Kolegium w dniu 6 listopada 2014 r.. Zgodnie z art. 35 ust 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. W myśl art. 104 § 1 k.p.a., przez załatwienie sprawy należy rozumieć wydanie przez organ decyzji, chyba że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stanowią inaczej. Przy czym załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). Termin załatwienia sprawy przez organ liczy się więc od dnia doręczenia mu żądania i jeżeli organ administracji zobowiązany do załatwienia sprawy nie wyda decyzji w prawem przewidzianym terminie, przy czym zwłoka w rozpatrzeniu sprawy jest nieuzasadniona, wówczas mamy do czynienia z prawną bezczynnością tego organu. W niniejszej sprawie miesięczny termin załatwienia sprawy, przewidziany dla rozpoznania odwołania, upłynął w dniu 6 grudnia 2014 r. Nierozpatrzenie wniosku w tym terminie, przewidzianym w art. 35 § 3 k.p.a., świadczy o bezczynności Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a. uwzględnił skargę i zobowiązał organ do rozpatrzenia odwołań od decyzji Wójta Gminy dotyczącej środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia z 14 października 2014 r. w terminie jednego miesiąca od dnia zwrotu akt administracyjnych wraz z wyrokiem ze stwierdzeniem jego prawomocności. Dodatkowo, stosownie do treści art. 149 P.p.s.a Sąd stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Za rażące naruszenie prawa w rozumieniu tego przepisu można uznać oczywiste niezastosowanie lub nieprawidłowe zastosowanie przepisów o terminach załatwienia sprawy administracyjnej. Jednakże w przekonaniu Sądu celem ustalenia, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami sprawy czynności jakie powinien podjąć organ, dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Przejawem rażącego naruszenia art. 35 § 3 k.p.a. w niniejszej sprawie jest przede wszystkim okoliczność, że do dnia dzisiejszego Kolegium nie podjęło żadnych czynności w sprawie. Zaniechanie rozpoznania wniosku doprowadziło do wielokrotnego przekroczenia terminu miesięcznego rozpoznania sprawy wskazanego w art. 35 § 3 k.p.a., w konsekwencji do dnia orzekania organ pozostaje bezczynny 8 miesięcy. Stanowi to niewątpliwie rażące naruszenie powyższych unormowań i godzi w przewidzianą w art. 12 k.p.a. zasadę szybkości postępowania administracyjnego. W niniejszej sprawie Kolegium nie podjęło żadnych czynności w sprawie i nie wskazało stronie przyczyn przekroczenia terminu załatwienia sprawy ani planowanego terminu rozstrzygnięcia. Jednocześnie Sąd nie znalazł podstaw do nałożenia na Samorządowe Kolegium Odwoławcze, zgodnie z wnioskiem skarżącego, grzywny na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a.. Orzeczenie o wymierzeniu grzywny ma charakter fakultatywny, a chociaż organ nie zakończył postępowania w formie przewidzianej prawem, to w odpowiedzi na skargę wyjaśnił, że załatwienie spraw odbywa się wedle kolejności ich wpływu. Sprawa z wniosku skarżących posiada numer [...] można więc uznać, że istotnie ilość spraw jaka wpływa do Kolegium jest zbyt duża w odniesieniu do ilości etatów orzeczniczych posiadanych przez ten organ. W tym stanie rzeczy poprzestanie na stwierdzeniu, że bezczynność Kolegium w postępowaniu zainicjowanym wspomnianymi odwołaniami miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa jest, w ocenie Sądu, adekwatne do stopnia naruszenia prawa przez organ. Wobec uwzględnienia skargi Sąd na podstawie art. 200 P.p.s.a. zasądził od organu na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania, przyjmując stosownie do treści art. 205 § 1 tej ustawy, że na koszty te składa się uiszczony przez skarżących wpis sądowy oraz koszty zastępstwa procesowego i opłaty od pełnomocnictwa.