II SAB/Gd 105/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędziowie: Asesor WSA Magdalena Dobek-Rak WSA Dariusz Kurkiewicz (spr.) po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 marca 2018 r. sprawy ze skargi K. B. na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. umarza postępowanie w zakresie objętym pismem Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 19 czerwca 2017 r. udzielającym informacji publicznej na wniosek skarżącego K. B.; 2. oddala skargę w zakresie objętym decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 19 lipca 2017 r. umarzającą postępowanie o udostępnienie informacji publicznej w części dotyczącej informacji przetworzonej; 3. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. oddala wniosek skarżącego o wymierzenie organowi grzywny; 5. zasądza od Naczelnika Urzędu Skarbowego na rzecz skarżącego K. B. kwotę 100,00 zł (słownie złotych : sto) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. K. B. wniósł skargę na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego domagając się zobowiązania organu do udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi, orzeczenie czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi wskazał skarżący, że w piśmie z 1 czerwca 2016 r. kierowanym do Naczelnika Urzędu Skarbowego (będącym odpowiedzią na wezwanie tego organu z 12 maja 2017 r. dotyczące prowadzonej kontroli podatkowej) zwrócił się z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej. Wniosek został sformułowany w następujący sposób "...proszę o udzielenie informacji w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej o ilości kontroli przeprowadzonych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w okresie od 01.01.2015 r. do 31.12. 2016 r. (wg daty wystawienia upoważnienia) ze wskazaniem w ilu przypadkach (kontrolach) wyznaczono na upoważnieniach czas do zakończenia kontroli wynoszący co najmniej 5 miesięcy od dnia wystawienia upoważnienia. O ile będzie to możliwe proszę o wskazanie ile z tych przypadków dotyczyło mikroprzedsiębiorców." Od dnia złożenia tego wniosku (pismo z 1 czerwca 2017 r. doręczone w dniu 7 czerwca 2017 r.) do dnia złożenia niniejszej skargi - organ administracji publicznej nie udostępnił żądanej informacji ani też nie wydał decyzji odmownej zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, czym naruszył 14 dniowy termin zapisany w art. 13 ust. 1 powołanej ustawy. Dodał skarżący, iż organ administracji publicznej - Urząd Skarbowy oprócz braku jakiejkolwiek reakcji na wniosek o udostępnienie informacji publicznej również nie udostępnia wnioskodawcy dokumentacji dotyczącej prowadzonej kontroli podatkowej. Z wnioskiem o przesłanie kserokopii dokumentów zwrócił się skarżący pismem z 16 lutego 2017 r. Pomimo uiszczenia opłaty skarbowej od kserokopii dokumentów z kontroli oraz dwukrotnego ich żądania (pismami z dnia 16 lutego 2017 r. oraz 1 czerwca 2017 r.) Naczelnik Urzędu Skarbowego do dnia dzisiejszego ich nie przesłał na adres wskazany we wnioskach. Tożsama sytuacja dotyczy złożonego wniosku o udostępnienie informacji publicznej z 1 czerwca 2017 r. W odpowiedzi na skargę Naczelnik Urzędu Skarbowego opisał przebieg postępowania w zakresie prowadzonej u skarżącego kontroli podatkowej i wskazał, że w dniu 7 czerwca 2017 r., do Urzędu Skarbowego wpłynęło pismo K. B., zawierające jego stanowisko w przedmiocie kontroli podatkowej. Pismo to zawierało również wniosek o udzielenie informacji publicznej, Naczelnik Urzędu Skarbowego, działając w oparciu o przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej pismem z 19 czerwca 2017 r., nr [..] udostępnił informację publiczną w zakresie udzielenia informacji o ilości kontroli przeprowadzonych przez ten organ w okresie od 01.01.2015 r. do 31.12.2016 r. (wg daty wystawienia upoważnienia) ze wskazaniem, w ilu przypadkach (kontrolach) wyznaczono na upoważnieniach czas do zakończenia kontroli wynoszący co najmniej 5 miesięcy od dnia wystawienia upoważnienia. Jednocześnie, w zakresie informacji przetworzonej obejmującej cyt: "wskazanie ile z tych przypadków dotyczyło mikroprzedsiebiorców" wezwał wnioskodawcę zgodnie z art. 14 ust. 2 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej do uzupełnienia wniosku poprzez wskazanie, w jakim zakresie objęte wnioskiem żądanie udzielenie informacji przetworzonej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. W piśmie tym zawarto pouczenie, iż brak uzupełnienie wniosku w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia, spowoduje umorzenie postępowania. Wezwanie zostało wysłane na posiadany przez organ jako aktualny adres zamieszkania wnioskodawcy tj.: [..], ul. F. Przesyłka zawierająca pismo, po dwukrotnym awizowaniu nie została podjęta przez adresata. Wezwanie zostało uznane za doręczone zgodnie z art. 44 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego w dniu 4 lipca 2017 r. W zakreślonym terminie nie nastąpiło uzupełnienie wniosku o udostępnienie informacji publicznej przetworzonej. Z uwagi na brak wykazania ,że wnioskowana informacja publiczna ma szczególne znaczenie dla interesu publicznego, decyzją z 19 lipca 2017 r. nr [..] organ umorzył postępowanie o udostępnienie informacji publicznej w części dotyczącej udzielenia informacji przetworzonej. Decyzja została wysłana na adres: [..], ul. F. Również ta przesyłka po dwukrotnym awizowaniu nie została podjęta przez adresata i uznana została za doręczoną w dniu 3 sierpnia 2017 r. Z uwagi na brak wniesienia środka odwoławczego, decyzja stała się ostateczna. W dniu 4 grudnia 2017 r. do organu wpłynęła przesłana według właściwości przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku skarga K. B. z 26 listopada 2017 r. na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej przez Urząd Skarbowy. Po otrzymaniu skargi, Naczelnik Urzędu Skarbowego przy piśmie z 8 grudnia 2017 nr [..] przesłał K. B. na adres [..],S., N., potwierdzony za zgodność z oryginałem odpis udzielonej uprzednio informacji publicznej, z wyjaśnieniem, iż termin do uzupełnienia wniosku o wskazanie szczególnego interesu publicznego w uzyskaniu informacji przetworzonej, biegnie od dnia doręczenia pisma z 8 grudnia 2017 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego przedstawił przebieg zdarzeń mający wpływ na identyfikowanie adresu zamieszkania K. B., zgodnie ze zmianami dokonywanymi przez podatnika, aktualizującego swoim działaniem aktualny adres zamieszkania: • na dzień wydania imiennego upoważnienia do kontroli, adresem zamieszkania K. B. był adres ul. F., C., • dnia 27 grudnia 2016 r. K. B. złożył wniosek o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej wskazując dzień 24 grudnia 2016 roku jako datę zaprzestania prowadzenia działalności oraz również w dniu 27 grudnia 2016 r. został złożony druk "Zgłoszenie aktualizacyjne osoby fizycznej będącej podatnikiem" (ZAP-3). W zgłoszeniu tym wskazano nowy adres zamieszkania: [..], S., N. Zgodnie z treścią art. 9 ust. 1 d ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników, stanowiącym, iż "W przypadku zmiany adresu miejsca zamieszkania przez podatnika będącego osobą fizyczną objętą rejestrem PESEL nieprowadzącą działalności gospodarczej lub niebędącą zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług, za dokonanie aktualizacji uznaje się podanie przez tego podatnika aktualnego adresu miejsca zamieszkania w składanej deklaracji lub innym dokumencie związanym z obowiązkiem podatkowym. Podatnicy mogą również dokonać aktualizacji adresu miejsca zamieszkania według wzoru określonego na podstawie art. 5 zgłoszenie identyfikacyjne ust. 5." W dniu 9 marca 2017 r. podatnik złożył roczne zeznanie podatkowe PIT-37 za 2016 rok, gdzie jako aktualny adres wskazał ul. F. w C. Powyższe zdaniem organu pozwala za zasadne uznać kierowanie korespondencji do kontrolowanego na adres w C. Mając na uwadze informacje zawarte w skardze Naczelnik Urzędu Skarbowego pismem z 8 grudnia 2017 roku nr [..] przesłał K.B. na adres [..] S., N. potwierdzony za zgodność z oryginałem odpis udzielonej uprzednio informacji publicznej. Jednocześnie pouczono, iż termin do uzupełnienia wniosku o wskazanie szczególnego interesu publicznego w uzyskaniu informacji przetworzonej, biegnie od dnia doręczenia pisma z 8 grudnia 2017 r. Wobec powyższych argumentów stanowisko skarżącego, iż organ nie udostępnił żądanej informacji, a tym samym pozostaje w bezczynności jest błędne, w związku z powyższym rozpatrywanie rażącego charakteru bezczynności nie jest zasadne. Nieuzasadniony jest również zarzut przewlekłości postępowania, gdyż zarówno udostępnienie informacji, jak i decyzja umarzająca postępowanie w części zostały wydane bez zbędnej zwłoki w terminach prawem przewidzianych. W oparciu o powyższą argumentacje Naczelnik Urzędu Skarbowego wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369), zwanej dalej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w punktach 1-4. Kontroli sądu w przypadku skarg na bezczynność poddawany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. W sprawach o udostępnienie informacji publicznej skarga na bezczynność przysługuje zarówno w przypadku braku reakcji podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji, wymaganego ustawą z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1764 ze zm.), zwanej dalej u.d.i.p., jak i wówczas, gdy podmiot ten stwierdza, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej lub nie podlega udostępnieniu na jej zasadach. Kontrolując niniejszą skargę na bezczynność Sąd uznał, że zasługiwała ona na uwzględnienie na dzień jej wniesienia w części objętej pismem Naczelnika Urzędu Skarbowego datowanym na dzień 19 czerwca 2017 r. udzielającym informacji publicznej na wniosek skarżącego. Wysłanie przez organ powyższego pisma na adres wskazany przez skarżącego przy piśmie z dnia 8 grudnia 2017 r., to jest przed wydaniem niniejszego orzeczenia, skutkowało zaistnieniem przesłanek do umorzenia postępowania w tym zakresie. Wniosek o udostępnienie informacji publicznej podlega ocenie z punktu widzenia przesłanek podmiotowych i przedmiotowych. Oznacza to, że udostępnienie informacji objętej wnioskiem może nastąpić wówczas, gdy podmiot, do którego zostało skierowane żądanie należy do katalogu podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej określonych w art. 4 ust. 1 i 2 u.d.i.p. oraz, że jest on w posiadaniu informacji, które mają charakter publiczny w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Bezspornie Naczelnik Urzędu Skarbowego jako organ administracji jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, a informacja objęta treścią wniosku skarżącego ma taki charakter. Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonym w u.d.i.p. Innymi słowy informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych rozumianych jako działalność organów władzy publicznej oraz samorządów, osób i jednostek organizacyjnych w zakresie wykonywania zadań władzy publicznej oraz gospodarowania mieniem publicznym, komunalnym lub Skarbu Państwa. W orzecznictwie za informację publiczną uznaje się każdą wiadomość wytworzoną lub odnoszoną do władz publicznych, a także wytworzoną lub odnoszoną do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Z przepisów u.i.d.p. wynika także, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej powinien być załatwiony albo poprzez udzielenie informacji w formie czynności materialno – technicznej albo przez wydanie decyzji o odmowie jej udostępnienia na podstawie art. 16 ust. 1 u.i.d.p., bądź decyzją o umorzeniu postępowania w sytuacji określonej w art. 14 ust. 2 i per analogiam w sytuacji określonej w art. 15 ust. 2 u.i.d.p., gdy wnioskujący wycofa uprzednio złożony wniosek. Pismem zawiadamia się wnioskodawcę tylko wówczas, gdyż żądana informacja nie może być udzielona w trybie u.i.d.p. Z akt sprawy wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego pismem z dnia 19 czerwca 2017 r. udostępnił informację publiczną w zakresie udzielenia informacji o ilości kontroli przeprowadzonych przez ten organ w okresie od 1 stycznia 2015 r. do 31 grudnia 2016 r. (wg daty wystawienia upoważnienia) ze wskazaniem, w ilu przypadkach (kontrolach) wyznaczono na upoważnieniach czas do zakończenia kontroli wynoszący co najmniej 5 miesięcy od dnia wystawienia upoważnienia. Pismo to zostało wysłane na inny adres niż wskazany we wniosku skarżącego o udzielenie informacji publicznej. Dopiero przy piśmie z dnia 8 grudnia 2017 r. informacja, o której wyżej mowa została przesłana na właściwy adres skarżącego. Sąd nie podziela stanowiska przedstawionego w piśmie procesowym skarżącego z dnia 8 stycznia 2018 r., że zakres udzielonej informacji jest inny niż wskazany we wniosku z dnia 1 czerwca 2016 r. Należy bowiem zauważyć, że wniosek, o którym wyżej mowa dotyczy ilości kontroli przeprowadzonych w okresie od 1 stycznia 2015 r. do 31 grudnia 2016 r. Jako kontrole przeprowadzone uznać należy rozpoczęte i zakończone w tym okresie i takiej informacji udzielono w piśmie z dnia 19 czerwca 2017 r. Skoro zatem Naczelnik Urzędu Skarbowego udostępnił skarżącemu informację publiczną w dniu 8 grudnia 2017 r. to w tej dacie ustała bezczynność organu. W myśl art. 149 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). W przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2 sąd może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (art. 149 § 1b p.p.s.a.). Ponadto sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.). W niespornych okolicznościach sprawy kwestia zobowiązania do rozpatrzenia wniosku z 1 czerwca 2017 r. w zakresie objętym pismem Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 19 czerwca 2017 r. udzielającym informacji publicznej na wniosek skarżącego stała się bezprzedmiotowa przed wydaniem niniejszego wyroku. Oznacza to, że brak było podstaw do zastosowania trybu przewidzianego w art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. i orzekaniu o obowiązku wydania przez organ aktu lub podjęcia czynności. W konsekwencji na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. należało umorzyć postępowanie w sprawie bezczynności uznając, że wobec wypełnienia przez stronę przeciwną obowiązku, zaniechania którego częściowo dotyczy skarga, orzekanie o zobowiązaniu do jego wykonania jest bezprzedmiotowe. Natomiast oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy wziąć pod uwagę nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ, dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne. Kwalifikacja naruszenia jako rażącego musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r. akt II OSK 468/13 , wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2014 r. II SAB/Wr 14/14; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 11 października 2013 r., II SAB/Po 69/13 i z dnia 11 marca 2015 r., IV SAB/Po 19/15 – baza orzeczeń nsa.gov.pl). W przedmiotowej sprawie bezczynność organu wynikała z wadliwego ustalenia adresu skarżącego. Błąd ten wiązać należy z informacją zawartą w zeznaniu PIT-37 za 2016 rok, gdzie jako aktualny adres zamieszkania wskazano C., ul. F. Na ten właśnie adres zostało po raz pierwszy - błędnie przesłane pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 19 czerwca 2017 r. udostępniające informację publiczną. Co istotne nastąpiło to w terminie określonym w art. 13 ust. 1 u.i.d.p. W ocenie sądu błąd, o którym wyżej mowa nie wynikał ze świadomego działania organu i ma swoje racjonalne uzasadnienie. Tym samym działanie organu nie jest obarczone cechą rażącego naruszenia prawa. Z tych samych względów oddalono wniosek skarżącego o wymierzenie grzywny Naczelnikowi Urzędu Skarbowego. Decyzją z 19 lipca 2017 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego umorzył postępowanie o udostępnienie informacji w części dotyczącej informacji przetworzonej. W tym zakresie organ nie pozostaje zatem w bezczynności, a kontrola powyższego rozstrzygnięcia nie może mieć miejsca w toku niniejszego postępowania. Z tych względów w tej części sąd skargę oddalił stosownie do art. 151 p.p.s.a. O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.