II SAB/Gd 106/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (spr.) Sędziowie: Asesor WSA Magdalena Dobek-Rak sędzia WSA Mariola Jaroszewska po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 marca 2018 r. sprawy ze skargi M. K. na bezczynność Wójta Gminy w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia 1. zobowiązuje Wójta Gminy do rozpoznania wniosku M. K. z dnia 11 marca 2013 r. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pn. budowa przydomowej instalacji do wytwarzania energii elektrycznej z energii wiatru i słońca na działce nr [...] oraz nr [...] gmina D., w terminie 1 miesiąca od dnia zwrotu akt administracyjnych wraz z wyrokiem ze stwierdzeniem jego prawomocności; 2. stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Wójta Gminy na rzecz skarżącego M. K. kwotę 100 zł (słownie złotych: sto) tytułem zwrotu kosztów postępowania. M. K. wniósł skargę na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia dotyczącego masztu wielofunkcyjnego o konstrukcji stalowej bezpośrednio niezwiązanego z gruntem o wysokości 25m, zlokalizowanego w obrębie geodezyjnym D. na działce nr [..]. Skarżący wniósł o zobowiązanie organu do wydania decyzji w określonym terminie oraz zasądzenie kosztów postępowania. Wójtowi Gminy zarzucił naruszenie art. 35 §1-3 w związku z art. 36 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Relacjonując stan sprawy wskazał skarżący, że w dniu 15 października 2009 r. zwrócił się do Wójta Gminy z wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy dla masztu wielofunkcyjnego o konstrukcji stalowej bezpośrednio niezwiązanego z gruntem o wysokości 25m, zlokalizowanego w obrębie geodezyjnym D. na działce nr [..]. Do wniosku dołączono wszystkie niezbędne załączniki. Ostatecznie w 2013 r., po wielokrotnym wzywaniu skarżącego do usuwania różnych braków organ postanowił odmówić wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia budowy przydomowej instalacji do wytwarzania energii elektrycznej z energii wiatru i słońca na działce [..] oraz [..]. Powyższą decyzję skarżący zaskarżył do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które to uchyliło zaskarżoną decyzje w dniu 26 stycznia 2017 i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Do dnia dzisiejszego organ pierwszej instancji nie rozpatrzył sprawy, pomimo wniesienia zażalenia do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w którym domagał się skarżący niezwłocznego załatwienia sprawy. Od 15 października 2009 Wójt Gminy nie wydal decyzji i o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia budowy przydomowej instalacji do wytwarzania energii elektrycznej z energii wiatru i słońca na działce [..] oraz [..]. Organ nie wydal decyzji, chociaż dawno upłynęły terminy załatwienia sprawy przewidziane w art. 35 §1-3 KPA. Organ nie tylko nie przejawia jakiejkolwiek aktywności w sprawie, lecz także ignoruje wszelkie próby uzyskania informacji na temat przyczyny takiego stanu rzeczy. Ponadto nie zrealizował przewidzianego w art. 36 §1 KPA obowiązku zawiadomienia stron o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie wynikającym z art. 35 KPA wraz z podaniem przyczyny zwłoki i wyznaczeniem nowego terminu. Oczekiwanego skutku nie przyniosło także wniesienie w trybie 37 §1KPA zażalenia do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy wniósł o jej oddalenie. Wskazał organ, że procedury oceny oddziaływania na środowisko są jednymi z najdłużej trwających postępowań w urzędzie. Wynika to z charakteru procedury oceny oddziaływania na środowisko oraz lokalizacji całej gminy na terenie obszaru Natura 2000 [..]. Karty informacyjne przedsięwzięcia oraz raporty środowiskowe zgodnie z ustawą ooś muszą być uzgadniane z Regionalną Dyrekcją Ochrony Środowiska co bardzo wydłuża czas postępowania. Głównym zarzutem uchylenia decyzji środowiskowej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze było zebranie niewystarczającej ilości materiału dowodowego odnośnie faktu czy przedmiotowe przedsięwzięcie jest planowane czy istniejące, a tym samym czy decyzja środowiskowa jest potrzebna do legalizacji samowoli budowlanej. Wójt Gminy zwrócił się do inwestora o wyjaśnienie powyższej kwestii co do stanu faktycznego. Inwestor pismem z 20 kwietnia 2017 roku poinformował, że przedsięwzięcie jest planowane na istniejącym fundamencie. Analizując odpowiedz inwestora i stan faktyczny stwierdzono, że na omawianym fundamencie jest posadowiona wysoka kratownica, która budzi wątpliwości czy jest obiektem tymczasowym - demontowanym czy budowlą istniejącą. Jedynym ze sposobów zebrania materiałów dowodowych w tym przypadku jest przeprowadzenie dowodu z oględzin przedsięwzięcia. W związku z powyższym organ zawiadomieniem z 15 maja 2017 powiadomił strony postępowania o planowanej wizji - dowodu z oględzin. Z uwagi na nieodebranie zawiadomienia przez M. K. nie można było przeprowadzić dowodu z oględzin. Wójt Gminy ponownie zawiadomieniem z 5 czerwca 2017 r. wyznaczył termin przeprowadzenia dowodu z oględzin na dzień 20 czerwca 2017 r. o czym strony zostały powiadomione. M. K. powiadomiono osobiście. Dzień przed zaplanowaną wizją tj. 19 czerwca 2017 r. inwestor złożył pismo informujące o złym stanie zdrowia i konieczność stawienia się do szpitala w dniu 20 czerwca 2017 r. M. K. jest jedyną osobą, która może udostępnić obiekt w czasie wizji lokalnej. Z uwagi na zły stan zdrowia oraz fakt, że inwestor jest kluczowym, posiadającym największą wiedze świadkiem w czasie przeprowadzenie wizji, Wójt Gminy przychylił się do prośby inwestora i odwołał zaplanowaną na 22 czerwca 2017 r. czekając z czynnościami dowodowymi na polepszenie stanu zdrowia inwestora. Gdy stan zdrowia inwestora się polepszył Wójt Gminy zaprosił strony postępowania na rozprawę administracyjna dotyczącą "Budowy przydomowej instalacji do wytwarzania energii elektrycznej z wiatru i słońca" w dniu 9 października 2017 r. Na rozprawę przeprowadzoną w dniu 16 października 2017 r. ze stron postępowania stawił się jedynie M. K. - inwestor przedsięwzięcia. W dniu 27 października 2017 r. Wójt Gminy podjął kolejną próbę przeprowadzenia dowodu z oględzin powyższego przedsięwzięcia, jednakże nieskuteczną. Inwestor po raz kolejny nie dopuścił do możliwości przeprowadzenia oględzin nie odbierając zawiadomienia pomimo jego awizowania. Organ odstąpił od ponownej próby przeprowadzenia dowodu z oględzin ponieważ posiadł wiadomość, iż na przedmiotowym obiekcie przeprowadzona została kontrola Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W związku z powyższym zwrócono się do PINB o udostępnienie protokołu z powyższej kontroli. Po otrzymaniu protokołu kolejnym etapem postępowania będzie wysłanie raportu środowiskowego do uzgodnienia Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska z adnotacją o statucie przedsięwzięcia (planowane czy istniejące). Po otrzymaniu uzgodnienia z RDOŚ zostanie wydana decyzja środowiskowa w sprawie. Podkreślił organ, że wydłużona procedura oceny oddziaływania na środowisko spowodowana jest niejasnym stanem prawnym budowli oraz niemożnością przeprowadzenia dowodu z oględzin zgodnie z Kodeksem postępowania administracyjnego, z uwagi na obstrukcję skarżącego. Zasadniczo w ocenie organu nierozpoznanie sprawy w terminie jest wywołane z zachowaniem skarżącego, a w takim wypadku, przedmiotowa skarga stanowi przejaw nadużycia prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej przewidzianej w art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2017r. poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., orzeka w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (pkt 8) oraz bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 9). Z art. 149 § 1 p.p.s.a. wynika, że sąd - uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Zgodnie zaś z art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. W przedmiotowej sprawie jest bezsporne, że skarżący, przed wniesieniem skargi, wyczerpał tryb przedsądowy przewidziany w art. 37 k.p.a., bowiem pismem z dnia 10 października 2017 r. złożył do Samorządowego Kolegium Odwoławczego zażalenie na bezczynność organu I instancji. Nie budzi także wątpliwości, że skarżącemu przysługuje przymiot strony w postępowaniu prowadzonym przez Wójta Gminy w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia dotyczącego masztu wielofunkcyjnego o konstrukcji stalowej bezpośrednio niezwiązanego z gruntem o wysokości 25m, zlokalizowanego w obrębie geodezyjnym D. na działce nr [..]. Zdaniem skarżącego, organ I instancji pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu przedmiotowej sprawy rozpoznawanej ponownie po uchyleniu wcześniej wydanej decyzji środowiskowej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w dniu 26 stycznia 2017 r. W ocenie Sądu analiza akt niniejszej sprawy a także treści skargi oraz wyjaśnień organu zawartych w odpowiedzi na skargę, z których wynika przebieg dotychczasowego postępowania w tej sprawie, pozwala stwierdzić, że skarga jest zasadna, ponieważ brak decyzyjnego załatwienia sprawy, zainicjowanej wnioskiem skarżącego, do dnia wydania wyroku, tj. do 14 marca 2018 r., dowodzi zaistnienia w tej sprawie stanu bezczynności organu. Bezczynność organu administracji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie czynności podejmuje, ale postępowania nie kończy wydaniem decyzji, postanowienia, czy innego aktu, których wydania w danym postępowaniu wymaga przepis prawa (tak np. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyrokach z 25 października 2012 r., sygn. II SAB/Bk 27/12 i z 15 listopada 2012 r., sygn. II SAB/Bk 53/12, a także WSA w Gdańsku w wyroku z 3 lipca 2013 r., sygn. II SAB/Gd 54/13 – dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie mają znaczenia powody, dla których wymagane prawem czynności lub akt nie zostały podjęte (tak T. Woś w: "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz", Warszawa 2005, Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 22.12.1998 r., sygn. III SAB 77/98, LEX nr 36590, a także np. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 8 czerwca 2004 r., sygn. III SAB/Wa 8/04, LEX nr 160109). Wniesienie skargi na bezczynność organu uzasadnia zatem samo niedotrzymanie terminu załatwienia sprawy (tak: J.P. Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz", Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004). Dla uznania bezczynności organu konieczne jest więc ustalenie, czy organ administracji był w danej sprawie zobowiązany do wydania decyzji lub innego aktu albo do podjęcia czynności, a jeżeli tak, to czy upłynął do tego termin. Zgodnie z art. 35 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 k.p.a.). W przedmiotowej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 26 stycznia 2017 r. uchyliło decyzję Wójta Gminy w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia dotyczącego masztu wielofunkcyjnego o konstrukcji stalowej bezpośrednio niezwiązanego z gruntem o wysokości 25m, zlokalizowanego w obrębie geodezyjnym D. na działce nr [..] przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. Decyzja organu odwoławczego wpłynęła do Wójta Gminy w dniu 1 lutego 2017 r. Od tej daty winno się liczyć termin na załatwienie sprawy zgodnie z art. 35 k.p.a. Bezspornym jest, iż Wójt Gminy nie załatwił sprawy w terminie określonym tym przepisem jak również nie zawiadomił strony o niezałatwieniu sprawy w terminie i nowym terminie jej załatwienia stosownie do art. 36 k.p.a. Z tych względów Sąd stwierdził pozostawanie organu w stanie bezczynności. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku - działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zobowiązał organ do wydania rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie w terminie jednego miesiąca od dnia zwrotu akt administracyjnych wraz z wyrokiem, ze stwierdzeniem jego prawomocności. Sąd uznał, biorąc pod uwagę przedmiot postępowania, że termin jednego miesiąca jest wystarczający aby niniejszą sprawę należycie wyjaśnić. Jednocześnie, stosownie do wymogu wynikającego z treści art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd orzekł, że bezczynność organu w powyższym zakresie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Oceniając jako rażące stwierdzone naruszenie przez Wójta Gminy przepisów regulujących czas trwania postępowania administracyjnego, Sąd wziął pod uwagę długotrwały okres zawisłości tej sprawy, a także znaczne przerwy w jej prowadzeniu. Zauważyć choćby należy, że pierwsza czynność organu I instancji po otrzymaniu decyzji SKO z dnia 26 stycznia 2017 r. miała miejsce po upływie 2 miesięcy. Mianowicie w dniu 14 kwietnia 2017 r. wezwano Skarżącego do złożenia wyjaśnień. Nie usprawiedliwiają przy określeniu stopnia bezczynności organu okoliczności wskazywane w odpowiedzi na skargę dotyczące nieodbierania przez Skarżącego zawiadomień o terminie przeprowadzenia oględzin. Należy mieć bowiem na uwadze, iż pisma Wójta Gminy o terminach dokonania oględzin były Skarżącemu doręczane w trybie określonym w art. 44 k.p.a., a zgodnie z art. 79 § 2 k.p.a. strona ma prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodu, co nie oznacza, iż jej udział jest obowiązkowy. Sąd nie orzekł o wymierzeniu organowi grzywny lub przyznaniu od organu na rzecz Skarżącego sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. Należy mieć bowiem na uwadze, że na bezczynność organu miały jednak wpływ okoliczności związane ze Skarżącym. W szczególności dotyczy to okresu gdy brak działania organu związany był ze stanem jego zdrowia. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji wyroku. Na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a. Sąd zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania w postaci wpisu od skargi w kwocie 100 zł. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, ponieważ przedmiotem skargi była bezczynność organu (vide art. 119 pkt 4 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 120 tej ustawy, Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów