II SAB/Gd 110/22
PostanowienieWSA w Gdańsku2022-11-09
Skład orzekający: Diana Trzcińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu w przedmiocie braku zwrotu kwot wyegzekwowanych przez komornika, po wyroku uchylającym decyzję administracyjną, jest dopuszczalna w świetle art. 154 § 1 PPSA?Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu w przedmiocie braku zwrotu kwot wyegzekwowanych przez komornika, po wyroku uchylającym decyzję administracyjną, nie jest dopuszczalna w trybie art. 154 § 1 PPSA. Przepis ten dotyczy wyłącznie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, a nie braku zwrotu kwot w sytuacji uchylenia decyzji. Spory dotyczące zwrotu kwot o charakterze cywilnoprawnym należą do właściwości sądów powszechnych.Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na bezczynność Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej (MOPS) w przedmiocie braku zwrotu kwot wyegzekwowanych przez komornika, po wyroku WSA w Gdańsku z 2010 r. uchylającym decyzję Burmistrza Miasta Ustki dotyczącą zwrotu świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Skarżący domagał się zwrotu kwoty 2 873,09 zł wraz z odsetkami, twierdząc, że MOPS nie wycofał wniosku o egzekucję mimo prawomocnego wyroku sądu.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Diana Trzcińska po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. C. na bezczynność Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z uwagi na niewykonanie wyroku WSA w Gdańsku z dnia 9 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Gd 508/10 w przedmiocie braku zwrotu kwot wyegzekwowanych za pośrednictwem komornika postanawia odrzucić skargę.
M. C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z uwagi na niewykonanie wyroku WSA w Gdańsku z 9 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Gd 508/10 w przedmiocie braku zwrotu kwot bezpodstawnie wyegzekwowanych za pośrednictwem komornika.
Skargę wniesiono w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Decyzją z 12 lutego 2010 r., skierowaną do M. C., Burmistrz Miasta Ustki, orzekł o obowiązku zwrotu kwoty 3 391,84 zł z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego w okresie od 1 października 2008 r. do 30 września 2009 r. przyznanych K. A. na rzecz W. A. wraz z ustawowymi odsetkami wynoszącymi 341,91 zł na dzień 12 lutego 2010 r.
Po rozpatrzeniu złożonego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku decyzją z 8 lutego 2010 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
M. C. złożył na powyższą decyzję skargę, po rozpoznaniu której Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z 9 listopada 2010 r. sygn. II SA/Gd 508/10 uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję Burmistrza Miasta Ustki z 12 lutego 2010 r. oraz określił, że decyzje wymienione w punkcie pierwszym nie mogą być wykonane.
Następnie M. C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z uwagi na niewykonanie ww. wyroku WSA w Gdańsku z 9 listopada 2010 r. w przedmiocie braku zwrotu kwot bezpodstawnie wyegzekwowanych za pośrednictwem komornika, wnosząc o stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, zobowiązanie strony do zwrotu kwoty 2.873,09 zł, w określonym terminie, a także orzeczenie grzywny z powodu bezczynności i zasądzenie kosztów według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, że mimo prawomocnego wyroku z 29 listopada 2010 r. MOPS nie wycofał wniosku o egzekucję. Według wyliczeń skarżącego komornik sądowy wyegzekwował na rzecz MOPS kwotę 5.299,29 zł oraz opłaty egzekucyjne w wysokości 2 349,38 zł, co łącznie stanowi 7 648,67 zł. Następnie komornik dokonał zwrotu kwoty 4 775,58 zł. Zatem, zdaniem skarżącego, do zwrotu pozostała kwota 2 873,09 zł plus odsetki, co do której to kwoty MOPS odmówił wypłaty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga podlega odrzuceniu.
Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, 1491 i 2052), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, 1598, 2076 i 2105), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 422 ze zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Ponadto, zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.
Zgodnie natomiast z art. 154 § 1 p.p.s.a., w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny.
Powyższe brzmienie przepisu zostało nadane ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r. poz. 658), która weszła w życie w dniu 15 sierpnia 2015 r. Zmieniła ona między innymi treść art. 154 § 1 p.p.s.a., który w brzmieniu sprzed nowelizacji stanowił, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania oraz w razie bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny.
W aktualnym stanie prawnym nie jest zatem dopuszczalne wniesienie w trybie art. 154 § 1 p.p.s.a. skargi na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu (decyzji), także w części. Skargę taką - na bezczynność lub przewlekłość - można wnieść jedynie w oparciu o art. 149 p.p.s.a., po wyczerpaniu trybu określonego w art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. oraz art. 37 kodeksu postępowania administracyjnego, czego jednak skarga M. C. nie dotyczy.
Nie ulega bowiem wątpliwości, że przed tutejszym Sądem nie toczyło się postępowanie w sprawie bezczynności lub przewlekłego prowadzenia przez Burmistrza Miasta Ustki postępowania administracyjnego w przedmiocie zwrotu należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Nadto norma wyrażona w art. 154 § 1 p.p.s.a. obejmuje przy tym wyłącznie kwestię niewykonania wyroku sądowego w zakresie będącej jego przedmiotem sprawy administracyjnej.
Przedmiotem wniesionej skargi na bezczynność jest natomiast brak dokonania przez organ zwrotu bezpodstawnie, zdaniem skarżącego, wyegzekwowanych od niego kwot pieniężnych. Wnosi on przy tym o zobowiązanie Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ustce do zwrotu kwoty 2 873,09 zł nienależnego świadczenia bezpodstawnie, jego zdaniem, wyegzekwowanego przez komornika wraz z odsetkami.
Wbrew twierdzeniom skargi, skarżący nie przedstawił przy tym orzeczenia uprawniającego go wprost do żądania wskazanej wyżej kwoty. Jeżeli jednak między organem administracji, a stroną powstaje cywilnoprawny stosunek zobowiązaniowy, w którym organowi przypada rola dłużnika, zaś stronie skarżącej – wierzyciela, to dochodzenie kwot odbywać się będzie w drodze egzekucji sądowej, zgodnie z przepisami kodeksu postępowania cywilnego, nie zaś przy wykorzystaniu art. 154 § 1 p.p.s.a. Taka sprawa nie należy bowiem do właściwości sądu administracyjnego.
Niezależnie od tego, zauważyć należy, że katalog aktów i czynności podlegających kontroli sądów administracyjnych określony został w cytowanym wyżej art. 3 § 2 i 3 p.p.s.a. Nie obejmuje on skarg na brak wykonania opisanej przez skarżącego czynności.
Biorąc pod uwagę powyższe niniejsza sprawa jest niedopuszczalna i zachodzi konieczność odrzucenia skargi. Z tych względów, na podstawie art. 154 § 1 a contrario oraz art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło