II SAB/Gd 113/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący: Asesor WSA Magdalena Dobek-Rak po rozpoznaniu w dniu 25 października 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w A. i B Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w A. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie rozpatrzenia ponaglenia dotyczącego niezałatwienia sprawy w terminie postanawia odrzucić skargę. A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w A. i B Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w A. wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w zakresie rozpatrzenia wniesionego przez skarżące Spółki ponaglenia z uwagi na niezałatwienie w terminie i niewydanie decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia polegającego na budowie centrum badawczo – rozwojowego hodowli trzody chlewnej, w skład którego wchodzą: budynki inwentarskie wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną oraz biogazownia, planowanego do realizacji na działkach nr [...] i [...] w miejscowości W. W., gmina S. W uzasadnieniu skarżące Spółki powołały się na przepis art. 37 § 5 k.p.a., zgodnie z którym organ zobowiązany jest do rozpatrzenia ponaglenia w terminie 7 dni od jego otrzymania. Jednakże złożone przez strony ponaglenie nie zostało rozpatrzone, co powoduje, że terminy przewidziane na załatwienie sprawy w postępowaniu administracyjnym zostały naruszone. Skarżące Spółki wniosły więc o stwierdzenie bezczynności organu oraz o zobowiązanie go do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu. Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a, w ramach przyznanych sądowi administracyjnemu kompetencji kontrolnych działalności administracji publicznej może on orzekać w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu, 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw, 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej, 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego, 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a, 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Ponadto, zgodnie z art. 3 § 2a p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 tej ustawy). W rozpoznawanej sprawie skarżące Spółki zwalczają bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w rozpoznaniu ponaglenia, które wniosły do organu w dniu 15 lipca 2019 r. Z treści skargi wynika, że ponaglenie było reakcją na niezakończenie sprawy środowiskowych uwarunkowań opisanego wyżej przedsięwzięcia w terminach wynikających z przepisów k.p.a. W ten sposób skarżące zrealizowały uprawnienie procesowe wynikające z art. 37 § 1 k.p.a., który stanowi, że stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Wskazany środek wnosi się do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie (art. 37 § 3 pkt 1) lub do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia (pkt 2). W myśl art. 37 § 5 k.p.a. organ, o którym mowa w § 3, rozpatruje ponaglenie w terminie siedmiu dni od dnia jego otrzymania. Zdaniem Sądu rozpoznanie ponaglenia przez organy wskazane w art. 37 § 3 k.p.a. nie mieści się w katalogu spraw określonych przepisem art. 3 § 2 p.p.s.a. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że załatwienie ponaglenia powinno nastąpić w drodze postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie. Należy zauważyć, że ponaglenie nie służy kontroli rozstrzygnięć podjętych w postępowaniu administracyjnym, lecz ma na celu wymuszenie na organie załatwienia sprawy. Ponaglenie nie prowadzi do merytorycznego rozpoznania sprawy, nie kończy postępowania w sprawie, a także nie jest rozstrzygnięciem, na które przysługuje zażalenie. Wniesienie ponaglenia jest natomiast warunkiem koniecznym do wniesienia do sądu administracyjnego skargi na bezczynność czy przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji, co wynika z art. 53 § 2b p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Wniesienie ponaglenia w trybie art. 37 § 1 k.p.a. nie może być jednak traktowane jako odrębne i samodzielne postępowanie administracyjne. Prowadzi to do wniosku, że w sprawie bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania w przedmiocie rozpoznania ponaglenia skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje. Skarga bowiem jest dopuszczalna jedynie w przypadkach, w których bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania dotyczy spraw, w których wydawane są postanowienia, na które przysługuje zażalenie albo kończące postępowanie, jak również rozstrzygających sprawę co do istoty. Ze wskazanych względów również postanowienie wydane w sprawie wniesionego ponaglenia do tej kategorii się nie zalicza. Postanowienie to nie jest orzeczeniem, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. i dlatego nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 27 kwietnia 2012 r., I OSK 872/12, LEX nr 1145135; postanowienie NSA z dnia 7 lutego 2012 r., I OSK 2259/10; postanowienie WSA w Krakowie z dnia 4 kwietnia 2019 r., sygn. akt III SAB/Kr 25/19, postanowienie WSA w Warszawie z dnia 4 lipca 2019 r., akt IV SAB/Wa 538/19, dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl). W tym stanie sprawy, skarga skarżących Spółek wniesiona do sądu administracyjnego na bezczynność organu wyższego stopnia na niezałatwienie przez ten organ ponaglenia strony, wniesionego w trybie art. 37 § 1 k.p.a., podlega odrzuceniu. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia.