II SAB/Gd 114/20
WyrokWSA w Gdańsku2021-07-14
Skład orzekający: Magdalena Dobek-Rak, Diana Trzcińska, Dariusz Kurkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność Koła Łowieckiego w udostępnieniu informacji publicznej jest zasadna, gdy skarżący nie wykazał skutecznego doręczenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej do Koła?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący nie wykazał, iż wniosek o udostępnienie informacji publicznej został skutecznie doręczony Kołu Łowieckiemu, co jest warunkiem powstania obowiązku rozpatrzenia wniosku przez podmiot zobowiązany. Wobec braku dowodu skutecznego doręczenia wniosku, nie można stwierdzić bezczynności Koła, a skarga na bezczynność podlega oddaleniu.Stan faktyczny
W dniu 17 września 2020 r. Ł. G. zwrócił się do Koła Łowieckiego z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej m.in. odstrzałów redukcyjnych i gospodarki łowieckiej. Koło nie udzieliło odpowiedzi w ustawowym terminie, co skarżący zakwestionował skargą na bezczynność. Koło twierdziło, że wniosek nie dotarł do niego, a skarżący nie przedstawił dowodu skutecznego doręczenia wniosku. Sąd wezwał skarżącego do przedstawienia dowodu od operatora usługi hostingowej potwierdzającego doręczenie, którego skarżący nie dostarczył.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę na bezczynność Koła Łowieckiego w udostępnieniu informacji publicznej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magdalena Dobek-Rak (spr.) Sędzia WSA Diana Trzcińska Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 lipca 2021 r. sprawy ze skargi Ł. G. na bezczynność Koła Łowieckiego im. Wojskiego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.
Ł. G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Koła Łowieckiego w sprawie udostępnienia informacji publicznej.
Skargę wniesiono w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
W dniu 17 września 2020 r. Ł. G. zwrócił się drogą elektroniczną na adres e-mail:[..] do Koła Łowieckiego z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w następującym zakresie:
1. ile odstrzałów redukcyjnych zostało zorganizowanych na przestrzeni ostatnich 5 lat i jaka zwierzyna została odstrzelona?
2. czy w przeciągu ostatnich 5 lat dokonana była przez któregokolwiek członka koła na podstawie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt "czynność bezzwłocznego uśmiercenia zwierzęcia", jeżeli tak, to ile takich czynności zostało dokonanych i na jakich zwierzynach?
3. w przeciągu ostatnich 5 lat ile zdarzeń drogowych na terenie okręgu łowieckiego, z którego korzysta koło zostało zgłoszonych, jakie kwoty odszkodowań zostały wypłacone?
4. jakie dokładnie były straty w zwierzynie łownej z tytułu zgłoszonych kolizji z pojazdami mechanicznymi?
5. proszę podać miejsca kolizji ze zwierzyną łowną wraz z datami tych zdarzeń, które pozostają w wiadomości koła łowieckiego.
6. w jaki sposób koło organizuje gospodarkę łowiecką na terenie dzierżawionego koła łowieckiego?
7. jakie przychody w ciągu 5 lat uzyskało koło tytułem prowadzenia gospodarki łowieckiej w rozbiciu na poszczególne lata?
8. jakie wydatki poniosło koło tytułem realizacji swoich zadań w rozbiciu na poszczególne lata?
9. czy członkowie koła w ciągu 5 lat otrzymali jakiekolwiek gratyfikacje finansowe ze środków, którymi dysponuje koło, jeżeli tak, to w jakiej wysokości i kiedy?
10. jakie subwencje, dotacje, pożyczki umarzalne bądź inne bezzwrotne środki koło otrzymało w ostatnich 5 latach z pieniędzy publicznych?
W skardze z dnia 9 października 2020 r. na bezczynność Zarządu Koła Łowieckiego skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz art. 4 ust. 1 w związku z art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że skarżący nie został powiadomiony w ustawowo określonym terminie zarówno o powodach opóźnienia, terminie, w jakim organ udostępni informacje, jak również o ewentualnych kosztach związanych ze wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku. Wskazano, że wysłanie zapytania drogą e-mailową należy uznać za wniosek o udostępnienie informacji publicznej, nawet jeśli do jego autoryzacji nie zostanie użyty podpis elektroniczny. Podniesiono, że nieodebranie czy też nieodczytanie przez organ wysłanego do niego przy użyciu poczty elektronicznej wniosku nie może obciążać wnioskodawcy. Do skargi dołączono wydruk wysłania wniosku drogą elektroniczną i wydruk print screen strony internetowej skarżonego organu, co według skarżącego stanowi dostateczny dowód wysyłki wniosku.
W odpowiedzi na skargę Koło Łowieckie wniosło o jej oddalenie wyjaśniając, że skargę na bezczynność Koła otrzymano w dniu 15 października 2020 r. Pismem z dnia 30 października 2020 r. organ udzielił wnioskodawcy odpowiedzi na zadane pytania. Koło Łowickie wyjaśniło, że adres: [..], na który skierowano wniosek, nie jest adresem do korespondencji Koła Łowieckiego a Zarząd nie otrzymał wniosku we wskazanej w skardze formie. Zdaniem Koła, wszelkie pytania do niego powinny być kierowane wyłącznie drogą korespondencji pocztowej, ponieważ nie jest ono organem administracji publicznej, a jedynie pośrednio wykonuje zadania z zakresu gospodarki łowieckiej jako członek zrzeszony w Polskim Związku Łowieckim. Wskazano, że Koło posiada witrynę internetową informacyjną, na której jest zamieszczony podstawowy kontakt do organu, tj. aktualny adres korespondencyjny oraz adres e-mail: [...] służący do kontaktu w sprawach nie mających charakteru urzędowego lub administracyjnego. Zauważono, że załączony wydruk z poczty elektronicznej stanowi jedyny dowód wysłania tego wniosku, gdyż nie ma dowodu jego doręczenia. Skarżący nie przedstawił żadnego innego dowodu, co może świadczyć o tym, że wniosek mógł do organu nie dotrzeć. Ponadto, skarżący mógł wysłać wiadomość z żądaniem potwierdzenia otrzymania lub odczytania, lecz nie uczynił tego. Wskazano również, że koła łowieckie nie mają obowiązku posiadania Biuletynu Informacji Publicznej oraz że skarżący wniósł skargę bez uprzedniego złożenia ponaglenia. Koło podtrzymało swoje stanowisko również w piśmie procesowym z dnia 8 grudnia 2020 r., podkreślając, że nie jest organem władzy, do którego można stosować zasady właściwe tym organem, zwłaszcza w odniesieniu do organizacji kontaktów z obywatelami. W ocenie Koła, wniosek skarżącego o udostępnienie informacji przesłany drogą mailową, bez upewnienia się, czy dotarł do adresat, wydaje się być wyłącznie próbą uszczuplenia finansów Koła poprzez konieczność pokrycia przez Koło kosztów sądowych i wynagrodzenia pełnomocnika.
Pismem z dnia 23 listopada 2020 r. skarżący wobec otrzymania odpowiedzi na zadane we wniosku z dnia 17 września 2020 r. pytania zmodyfikował skargę wnosząc o umorzenie postępowania i zasądzenie kosztów postępowania a pismem z dnia 26 marca 2021 r. podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w piśmie z dnia 23 listopada 2020 r.
Zarządzeniem z dnia 4 maja 2021 r. Sąd wezwał skarżącego do przedłożenia dokumentu pochodzącego od operatora usługi hostingowej, z którego wynikać będzie czy wiadomość e-mail z dnia 17 września 2020 r. zawierająca wniosek o udostępnienie informacji publicznej opuściła serwer nadawcy (skarżącego) i została doręczona na serwer adresata (Koła Łowieckiego) w ciągu 14 dni pod rygorem uznania, że wiadomość ta nie została wysłana i nie dotarła do adresata.
W odpowiedzi pismem z dnia 17 maja 2021 r. skarżący przedłożył wydruk e-maila oraz wydruk wiadomości oryginalnej wyjaśniając, że na wydruku wiadomości oryginalnej wskazana jest informacja, że wiadomość z wnioskiem została doręczona po upływie 0 sekund, co oznacza, że organ otrzymał wniosek skarżącego w tym samym momencie, w którym został on wysłany.
Ustosunkowując się do stanowiska skarżącego w piśmie procesowym z dnia 18 czerwca 2021 r. Koło Łowieckie ponownie wyjaśniło, że nie otrzymało na skrzynkę mailową wniosku skarżącego, a skarżący nie udowodnił doręczenia takiej korespondencji. Następnie, zwrócono uwagę, że wysyłając korespondencję drogą elektroniczną można ustawić żądanie potwierdzenia doręczenia poczty odbiorcy i takie potwierdzenie wydrukować, co może stanowić dowód wysłania korespondencji. Funkcję taką ma każdy program pocztowy, również np. gmail.com.
Zdaniem organu, dowód załączony przez skarżącego nie zawiera nic nowego, gdyż jest wyłącznie kopią listu pocztowego, który według oświadczenia skarżącego został wysłany do Koła. Załącznik ten jest tożsamy z wcześniejszym, ale został wydrukowany bezpośrednio z programu pocztowego gmail.com. Wydrukowany list jest otwarty w kodzie HTML, który nie zawiera żadnego elementu potwierdzającego doręczenie tego pisma do Koła, a zawiera jedynie elementy kodu programowania. W wydruku nie ma nigdzie informacji, że email dotarł do odbiorcy. Dla przykładu organ załączył wydruk z konta pocztowego, który jest bardzo podobny w układzie, jak przesłany przez skarżącego dowód. Ponadto, podkreślono, że zwrot "Dostarczono po 0 sekundach" nie jest potwierdzeniem doręczenia poczty odbiorcy. Dodatkowo, biorąc pod uwagę, że adres elektroniczny skarżącego jest w domenie gmail.com, organ przesłał również wydruk ze strony internetowej https://support.google.com jak należy wysłać emaila z konta @gmail.com do odbiorcy, aby otrzymać dowód doręczenia. Organ załączył także przykładowe potwierdzenie doręczenia poczty elektronicznej, co prawda w innej sprawie, nie mniej jednak zawierające treść wskazujące, że list został doręczony do odbiorcy a odbiorca potwierdza jego otrzymanie/odczytanie.
Organ wskazał, że przedstawiony przez skarżącego dowód nie wnosi nic nowego w sprawie, ponieważ nie zawiera istotnego elementu doręczenia, a to na skarżącym leży obowiązek udowodnienia, że takie pismo doręczył Kołu Łowieckiemu w formie elektronicznej lub tradycyjnie za pośrednictwem Poczty Polskiej. Ponadto, na stronie [..] znajduje się również adres Koła, na który skarżący mógł wysłać zapytanie lub ponaglenie o odpowiedź. Tymczasem skarżący tego nie uczynił od razu kierując skargę do sądu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1- 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
W niniejszej sprawie skarżący zwalcza bezczynność Koła Łowieckiego [..] w udostępnieniu żądanych we wniosku z dnia 17 września 2020 r. informacji publicznych. Wniosek został wysłany pocztą elektroniczną z adresu skarżącego [..] na adres [..], który był uwidoczniony na stronie internetowej Koła.
W pierwszej kolejności, odnosząc się do zarzutów skargi, wyjaśnić należy, że dopuszczalność formalnoprawna skargi nie budzi zastrzeżeń Sądu. Sprawa o dostęp do informacji publicznej nie jest sprawą administracyjną w rozumieniu art. 1 pkt 1 k.p.a. Tryb udostępniania informacji w całości reguluje ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 2176), zwana dalej u.d.i.p. Zawarte w niej odesłanie do przepisów k.p.a. jest bardzo wąskie i dotyczy wyłącznie wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji i decyzji o umorzeniu postępowania (art. 16 ust. 2 u.d.i.p.). Stąd w sprawach z zakresu informacji publicznych nie może mieć zastosowania ta część art. 53 § 2b p.p.s.a. w której mowa, że skarga na bezczynność lub przewlekłość "może być wniesiona (...) po wniesieniu ponaglenia". Przepis ten należy interpretować tak, że ponaglenie jest wymagane wtedy, gdy sprawa, której dotyczy skarga na bezczynność lub przewlekłość, prowadzona jest w oparciu o przepisy kodeksu postępowania administracyjnego lub przy ich zastosowaniu.
Oceniając natomiast, czy adresat żądania o udostępnienie informacji publicznej pozostaje w bezczynności, należy wziąć pod uwagę, że na gruncie przepisów u.d.i.p. realizacja prawa dostępu do informacji publicznej w przewidzianych ustawą formach (art. 2 ust. 1 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1-3), wymaga jednoczesnego zaistnienia trzech pozytywnych przesłanek. Po pierwsze, przedmiotem żądania musi być informacja mająca charakter publiczny w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., po drugie adresatem żądania musi być podmiot zobowiązany do jej udzielenia, określony w art. 4 ust. 1 lub 2 u.d.i.p., a po trzecie, żądana informacja musi znajdować się w posiadaniu podmiotu, do którego zwrócono się o jej udzielenie (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.).
Przepis art. 4 ust. 1 u.d.i.p. określa katalog podmiotów zobligowanych do udostępniania informacji publicznej, stanowiąc że są nimi: władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne. W niniejszej sprawie adresatem wniosku jest koło łowieckie. Zgodnie z art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1683 ze zm.), Polski Związek Łowiecki jest zrzeszeniem osób fizycznych i prawnych, które prowadzą gospodarkę łowiecką poprzez hodowlę i pozyskiwanie zwierzyny oraz działają na rzecz jej ochrony poprzez regulacje liczebności populacji zwierząt łownych. Łowiectwo zaś, jako element ochrony środowiska przyrodniczego, w rozumieniu powołanej ustawy oznacza ochronę zwierząt łownych (zwierzyny) i gospodarowanie ich zasobami w zgodzie z zasadami ekologii oraz zasadami racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej i rybackiej (art. 1 tej ustawy). Zwierzęta łowne w stanie wolnym, jako dobro ogólnonarodowe, stanowią własność Skarbu Państwa (art. 2 ustawy). Zatem, w świetle przepisów ustawy Prawo łowieckie, Polski Związek Łowiecki wykonuje m.in. zadania administracji państwowej związane z wyrażonym w art. 5 oraz art. 74 ust. 2 Konstytucji obowiązkiem ochrony środowiska naturalnego (tak motywy uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 listopada 2012 r., sygn. K 21/11, opubl. OTK-A 2012/10/119).
W myśl art. 33 ust. 1 ustawy Prawo łowieckie zadania te wykonują również koła łowieckie jako podstawowe ogniwa organizacyjne w Polskim Związku Łowieckim w realizacji celów i zadań łowiectwa. Koła łowieckie posiadają osobowość prawną, którą nabywają w momencie nabycia członkostwa w Polskim Związku Łowieckim. Prowadzą one swoją działalność na podstawie ustawy Prawo łowieckie, statutu oraz uchwał organów Polskiego Związku Łowieckiego i koła łowieckiego. Z kolei, podstawowym podmiotem wydzierżawiającym obwody łowieckie jest koło łowieckie. Zgodnie z art. 28 ustawy Prawo łowieckie obwody łowieckie wydzierżawia się kołom łowieckim Polskiego Związku Łowieckiego, a mogą one być wydzierżawione innym podmiotom niż koła łowieckie tylko wtedy, gdy żadne koło łowieckie nie jest zainteresowane ich dzierżawieniem i tylko do czasu złożenia oferty przez koło łowieckie (art. 28 ust. 1a ustawy Prawo łowieckie). Zatem na dzierżawionym przez siebie obwodzie koło ma obowiązek realizacji celów i zadań łowiectwa, tj. prowadzenia gospodarki łowieckiej (art. 8 ust. 1 ustawy Prawo łowieckie) rozumianej jako element ochrony środowiska przyrodniczego, obejmującego ochronę zwierząt łownych, gospodarowanie ich zasobami w zgodzie z zasadami ekologii oraz zasadami racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej i rybackiej. Ponadto, koła łowieckie współpracują z jednostkami organizacyjnymi Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe, gdyż roczne plany łowieckie sporządzane przez koła (dzierżawców), po zasięgnięciu opinii wójta (burmistrza lub prezydenta miasta) podlegają zatwierdzeniu przez nadleśniczego Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe.
Podkreślić należy, że kwestia zaliczenia kół łowieckich do grona podmiotów objętych regulacją art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. była przedmiotem rozważań sądów administracyjnych, które przyjęły, że zarówno Polski Związek Łowiecki, jak i koła łowieckie są "innymi podmiotami wykonującymi zadania publiczne", gdyż wykonują zadania administracji państwowej związane z łowiectwem w rozumieniu art. 1 ustawy Prawo łowieckie (zob. np. wyrok NSA z dnia 3 października 2017 r., I OSK 3277/15, wyroki WSA: w Gdańsku z dnia 3 lipca 2019 r., II SAB/Gd 37/19, we Wrocławiu z dnia 11 grudnia 2018 r., II SAB/Wr 172/18, w Lublinie z dnia 26 października 2017 r., II SAB/Lu 80/17, dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zatem skierowanie wniosku do koła łowieckiego o udostępnienie informacji publicznej będącej w jego posiadaniu było dopuszczalne.
Zgodnie z art. 2 u.d.i.p. każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej, a od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Natomiast stosownie do art. 10 ust. 1 u.d.i.p. informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek i otwiera ustawowy termin do jego załatwienia. Jednakże dopiero skuteczne doręczenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej jest warunkiem powstania po stronie jego adresata obowiązku jego rozpatrzenia. Natomiast w przypadku wniosków składanych drogą elektroniczną, ustawowy czternastodniowy termin od momentu wpływu wniosku do właściwego podmiotu, liczy się od momentu zarejestrowania go na serwerze odbiorcy (zob. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 25 maja 2017 r., II SAB/Go 181/16, dostępny na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W niniejszej sprawie, zgodnie z twierdzeniami skarżącego, wniosek o udostępnienie informacji publicznej wysłany został na adres mailowy Koła Łowieckiego, udostępniony na stronie internetowej Koła, w dniu 17 września 2020 r., na potwierdzenie czego do skargi dołączono wydruk wiadomości mailowej. Z kolei Koło twierdziło, że wniosek skarżącego nie dotarł do niego w dniu 17 września 2020 r., a dowiedział się o nim dopiero w dniu 15 października 2020 r. z chwilą doręczenia skargi.
Wobec powzięcia wątpliwości, czy wniosek skarżącego dotarł na serwer Koła, czyli dla ustalenia czy został on wysłany i pozostawiony do dyspozycji, odbioru przez adresata w taki sposób, że przy właściwej organizacji obrotu korespondencji elektronicznej, mógł się z nim zapoznać, Sąd zobowiązał skarżącego do przedłożenia dokumentu pochodzącego od operatora usługi hostingowej, z którego wynikałoby czy wiadomość e-mail z dnia 17 września 2020 r. zawierająca wniosek o udostępnienie informacji publicznej opuściła serwer nadawcy (skarżącego) i została doręczona na serwer adresata (Koła Łowieckiego [..]) pod rygorem uznania, że wiadomość ta nie została wysłana i nie dotarła do adresata. Zatem skarżący powinien był pozyskać od dostawcy usługi hostingowej (operatora serwera pocztowego) dokument potwierdzający przekazanie wiadomości z serwera nadawcy (skarżącego) na serwer adresata (Koła Łowieckiego).
W piśmie procesowym z dnia 17 maja 2021 r. skarżący przedłożył wydruk wiadomości e-mail zapisanej w kodzie HTML wraz z wydrukiem wiadomości oryginalnej wyjaśniając jednocześnie, że na wydruku wiadomości oryginalnej wskazana jest informacja, że wiadomość z wnioskiem została dostarczona po upływie 0 sekund, co oznacza, że organ otrzymał wniosek skarżącego w tym samym czasie, w którym został on wysłany.
Analiza przedłożonych wydruków potwierdza, że skarżący nie przedłożył na wezwanie Sądu dokumentu od operatora usługi hostingowej dokumentu, który w zaistniałej sytuacji potwierdziłby okoliczność wysłania e-maila z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej do Koła Łowieckiego, czyli opuszczenia serwera skarżącego i dostarczenia na serwer adresata. Natomiast przedłożony przez skarżącego dokument jest wyłącznie wydrukiem z poczty mailowej skarżącego tej samej wiadomości e-mail, co załączona do skargi, tylko w innej, poszerzonej niż poprzednio wersji, który nie dostarcza żadnych informacji, które pozwoliłyby rozwiać wątpliwości co do tego, czy wiadomość z wnioskiem dostarczono na serwer Koła. Informacja uwidoczniona na wydruku wiadomości mailowej "dostarczono po 0 sekundach" w sytuacji, gdy skarżący nie skorzystał z usługi potwierdzenia doręczenia, nie stanowi dowodu na dostarczenie tej wiadomości na serwer adresata.
Wskazać należy, że przepisy u.d.i.p. nie określają żadnych wymogów formalnych wniosku o udostępnienie informacji publicznej poza koniecznością jego utrwalenia w formie pisemnej. Orzecznictwo za pisemny wniosek uznaje również przesłanie zapytania pocztą elektroniczną (e-mail) i to nawet wtedy, gdy do jego autoryzacji nie zostanie użyty podpis elektroniczny (zob. wyrok NSA z dnia 16 marca 2009 r., I OSK 1277/08, dostępny na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jednak podstawowym warunkiem powstania po stronie podmiotu zobowiązanego obowiązku udzielenia informacji publicznej jest skutecznie doręczenie wniosku o jej udzielnie. Tylko w sytuacji, gdy taki wniosek zostanie złożony, sąd administracyjny może ocenić, czy podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej znajduje się w bezczynności (zob. postanowienie NSA z dnia 22 maja 2012 r., I OSK 973/12, dostępny na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości, iż w sytuacji, gdy podmiot zobowiązany twierdzi, że wniosek o udzielnie informacji publicznej nie został złożony to "w myśl art. 232 k.p.c. strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Sąd może dopuścić dowód niewskazany przez stronę. To skarżący, jako podmiot wnioskujący o informację publiczną, powinien był wykazać, że wysłał wniosek o informację publiczną, przez potwierdzenie jego doręczenia organowi, skoro materiały znajdujące się w aktach sprawy wzbudziły istotną wątpliwość co do tej kwestii w warunkach niniejszej sprawy. To bowiem skarżący z tego faktu chce wyciągnąć skutki prawne, tj. potwierdzić okoliczność, że adresat wniosku był zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej, a nieudostępniając jej popadł w bezczynność, którą stwierdzić może sąd administracyjny. A zatem to skarżący był obowiązany wskazać dowód dla stwierdzenia faktów, z których wywodzi skutki prawne" (zob. wyroki NSA: z dnia 26 kwietnia 2017 r., I OSK 2671/16, z dnia 27 września 2017 r., I OSK 7/17, i 26 lipca 2018 r., I OSK 507/18, wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 3 sierpnia 2016 r., II SAB/Bd 19/16, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 27 września 2017 r., IV SAB/Po 54/17, dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sądy administracyjne uznają zatem, że w sprawach o udzielnie informacji publicznej w sytuacji, gdy wniosek został złożony za pomocą narzędzi elektronicznych, a podmiot zobowiązany twierdzi, że wniosku nie otrzymał - wnioskodawca powinien wykazać, że wniosek został złożony i prawidłowo wysłany.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się co prawda, że ryzyko nieodebrania czy też nieodczytania przez organ wysłanego do niego przy użyciu poczty elektronicznej wniosku, skierowanego na oficjalnie podany adres poczty elektronicznej organu, obciąża ten organ, a nie skarżącego (por. postanowienie z dnia 18 listopada 2015 r., I OSK 2897/15). Z orzecznictwa tego wynika w istocie domniemanie, że jeżeli wiadomość została prawidłowo nadana na oficjalny adres poczty elektronicznej organu, to znaczy, że dotarła ona do adresata. Odmienne zapatrywanie sprawiałoby bowiem, że w praktyce prawo do wnioskowania o informację publiczną za pomocą poczty elektronicznej (e-mail) byłoby iluzoryczne, a jego skuteczność zależna byłaby od arbitralnej woli organu.
Jednocześnie jednak wyraźnie podkreśla się, że "dla zastosowania opisanego wyżej domniemania kluczowe jest ustalenie, czy wniosek został w ogóle wysłany drogą elektroniczną. Dopiero potwierdzenie tego faktu pozwala przenieść ciężar dowodu, że wniosek nie został doręczony, na organ administracji, na którego adres poczty elektronicznej skierowany został wniosek" (wyroki NSA: z dnia 4 grudnia 2020 r., I OSK 125/19, z dnia 17 lutego 2017 r., I OSK 2113/15, z dnia 14 kwietnia 2017 r., I OSK 2154/16, z dnia 19 maja 2017 r., I OSK 61/17, z dnia 8 czerwca 2017 r., I OSK 613/17; postanowienie NSA z dnia 20 października 2017 r., I OSK 1777/17, dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Biorąc powyższe pod uwagę stwierdzić należało, że w rozpoznawanej sprawie skarżący nie wykazał, że jego wniosek o udzielenie informacji publicznej został faktycznie skierowany na skrzynkę podawczą podmiotu zobowiązanego. Skarżący nie uzupełnił materiału sprawy o właściwy dowód, mimo wezwania Sądu i przy braku awizowania problemów z pozyskaniem takiego dowodu. W tej sytuacji, wobec niewykazania, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej z dnia 17 września 2020 r. został skutecznie dostarczony na serwer Koła, należało uznać, że w dniu wniesienia skargi Koło nie pozostawało w bezczynności w rozpoznaniu przedmiotowego wniosku.
Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.
Dla kompletności wywodów Sąd uznał za właściwe przytoczenie stanowiska sądów administracyjnych, które restrykcyjnie traktując organy administracji publicznej (sensu stricto) w zakresie wymogów prawidłowej obsługi oficjalnych systemów służących do komunikacji z tymi organami (w tym system e-PUAP i oficjalną pocztę elektroniczną), w odniesieniu do podmiotów, które nie są organami administracji publicznej, ale wykonują zadania publiczne (jak np. koła łowieckie) wskazują, że należy brać pod uwagę zakres wykonywanych przez nie zadań publicznych. Nawet jeśli jest on niewielki, to oczywiście nie zwalnia to tych podmiotów od takiego ukształtowania poczty elektronicznej, które pozwoli wnioskodawcom na skuteczne składanie wniosków i zabezpieczenie się przed nieusprawiedliwionymi twierdzeniami osób, że wysłały wniosek, który na skutek ich własnych błędów czy nieprawidłowości działania systemów służących do komunikacji elektronicznej nie dotarł do adresata (zob. wyrok NSA z dnia 27 maja 2020 r., I OSK 1622/19, dostępny na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jednocześnie, NSA stwierdził, że do podmiotów, których główną rolą nie jest wykonywanie funkcji organów administracji publicznej, w tym udostępnianie informacji publicznej, należy odnieść łagodniejszy standard niż do podmiotów dysponujących fachowym aparatem przygotowanym do opracowania i udostępnienia tej informacji. Również sposób wywiązania się z obowiązków nałożonych przez ustawę o udostępnieniu informacji publicznej musi być dopasowany do środków technicznych podmiotów innych niż te, które są "typowymi" adresatami tych obowiązków (zob. wyrok z dnia 15 kwietnia 2016 r., I OSK 2762/14, dostępny na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może zostać rozpoznana w tym trybie jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło