II SAB/Gd 115/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Diana Trzcińska asesor WSA Magdalena Dobek-Rak po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi M. G.-B. na bezczynność Burmistrza w sprawie udostępnienia informacji publicznej 1. umarza postępowanie w sprawie wniosku skarżącej z dnia 19 lipca 2019 r., 2. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. oddala wniosek M. G.-B. o wymierzeniu grzywny Burmistrzowi 4. zasądza od Burmistrza na rzecz skarżącej M. G.-B. 100 zł. (słownie złotych: sto) tytułem zwrotu kosztów postępowania. M. G.-B. wniosła skargę na bezczynność Burmistrza Gminy, przez nieudzielenie informacji publicznej zgodnie z żądaniem wystosowanym w dniu 19 lipca 2019 r. i wniosła o zobowiązanie Burmistrza Gminy do niezwłocznego udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi, wymierzenie organowi grzywny na postawie art. 149 § 2 p.p.s.a. w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. oraz zasądzenie kosztów postępowania. Skarga została wniesiona w następującym stanie sprawy: Z akt sprawy wynika, że w dniu 19 lipca 2019 r. skarżąca zwróciła się do Burmistrza Gminy z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej czy od dnia 1 stycznia 2016 r. do chwili obecnej przedsiębiorstwa: [..]-[..] wykonywały prace przy inwestycjach gminnych. Jeśli któreś z wymienionych przedsiębiorstw nie wykonywało takich prac wniosła o podanie takiej informacji; jeśli zaś wykonywało wniosła o podanie jakie były to inwestycje: rodzaj inwestycji, okres czasu wykonywania prac. Pismem z 31 lipca 2019 r. w odniesieniu do złożonego wniosku Burmistrz wskazał, że zakres wnioskowanej informacji wskazuje na konieczność jej przetworzenia i wezwał wnioskująca do wykazania w terminie 7 dni, że uzyskanie informacji publicznej określonej wnioskiem jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Jednocześnie organ wyznaczył nowy termin rozpatrzenia wniosku na dzień 17 września 2019 r. Pismem z 18 września 2019 r. M. G.-B. wniosła skargę na bezczynność Burmistrza Gminy. W odpowiedzi na skargę organ poinformował, że w dniu 27 września 2019 r. wydał decyzję w sprawie odmowy udzielenia informacji publicznej. Odnosząc się do zarzutu bezczynności wskazano, że miała ona miejsce w niniejszej sprawie w okresie od 18 września do 27 września 2019 r. Podkreślił Burmistrz, iż 20 września 2019 r. był piątkiem i zgodnie z funkcjonującym obiegiem dokumentów w urzędzie korespondencja z dnia poprzedniego doręczana jest referatom merytorycznym dnia następnego. Z uwagi na fakt, iż dniem następnym była sobota, niniejsza skarga została przekazana do referatu merytorycznego w dniu 23 września 2019 r. to jest w poniedziałek. Organ wprawdzie po terminie, lecz jednak w całości rozpoznał wniosek o udostępnienie informacji publicznej i w dniu 27 września 2019 r. wydał decyzję odmowną. Przyznał organ, że ostateczne rozstrzygnięcie w sprawie wniosku miało miejsce faktycznie po wniesieniu przez skarżącą skargi, jednak nastąpiło to w bardzo krótkim terminie od momentu jej doręczenia do organu. Jest to okoliczność wskazująca jednoznacznie, iż było to uchybienie polegające na przekroczeniu ustawowego terminu do rozpatrzenia sprawy o 10 dni, wliczając dwa dni wolne od pracy tj. sobotę i niedzielę. Nie może zatem być mowy o rażącym naruszeniu przez organ prawa. Wydanie w dniu 27 września 2019 r. decyzji potwierdza, że organ w dacie wniesienia skargi pozostawał w bezczynności, czego organ nie kwestionuje. W razie stwierdzenia stanu bezczynności art. 149 §2 p.p.s.a. nakazuje sądowi dokonać oceny, czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie organu zaistniała bezczynność nie miała charakteru rażąco naruszającej prawo. Opóźnienie w udzieleniu odpowiedzi na wniosek trwało jak wskazano powyżej kilka dni i nie wynikało ze złej woli organu, a z przeoczenia terminu do wydania ostatecznego rozstrzygnięcia, z uwagi na liczbę spraw rozpatrywanych w referacie merytorycznym, który boryka się problemami natury kadrowej. Organ niezwłocznie, po wniesieniu skargi wniosek rozpoznał. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała uwzględnieniu. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz.U. z 2018 r., poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1- 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W niniejszej sprawie skarżąca zwalczała bezczynność Burmistrza Gminy w udostępnieniu żądanej we wniosku z dnia 19 lipca 2019 r. informacji publicznej w postaci odpowiedzi na pytanie czy od dnia 1 stycznia 2016 r. do chwili obecnej przedsiębiorstwa: [..]-[..] wykonywały prace przy inwestycjach gminnych, ewentualnie o podanie jakie były to inwestycje, t.j. rodzaju inwestycji oraz okresu wykonywania prac. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że w sprawach o udostępnienie informacji publicznej skarga na bezczynność przysługuje zarówno w przypadku braku reakcji podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji, wymaganego ustawą z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz.U. z 2019 r., poz. 1429), zwaną dalej u.d.i.p., jak i wówczas, gdy podmiot ten stwierdza, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej lub nie podlega udostępnieniu na jej zasadach. Na gruncie u.d.i.p. o bezczynności możemy mówić, o ile wniosek o udzielenie informacji dotyczy informacji publicznej, a jego adresatem jest podmiot zobowiązany do jej udzielenia, który to pozostaje w zwłoce w załatwieniu sprawy wniosku o udostępnienie informacji publicznej w formie i terminach określonych w u.d.i.p. W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, że Burmistrz Gminy jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej w rozumieniu w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Natomiast informacja wskazana we wniosku, dotycząca wykonywania na rzecz gminy usług przez określone podmioty gospodarce, jest informacją publiczną podlegającą udostępnieniu w trybie u.d.i.p. Stosownie do art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu u.d.i.p. i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym w tej ustawie. Jest nią każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne a także inne podmioty, które tę władzę realizują, bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa, w zakresie ich kompetencji. Tę ogólną definicję doprecyzowuje art. 6 ust. 1 u.d.i.p. wymieniając rodzaje spraw, które ustawodawca kwalifikuje jako informacje publiczne. Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c) u.d.i.p. udostępnieniu podlega informacja publiczna o majątku publicznym, w tym o, majątku jednostek samorządu terytorialnego. Zakresem u.d.i.p. objęte są umowy cywilnoprawne zawierane przez organy władzy publicznej lub inne podmioty w zakresie wykonywanych przez nie zadań publicznych, jako dotyczące majątku publicznego. Tym samym informacją publiczną są żądane przez skarżącą informacje dotyczące umów zawieranych przez gminę z podmiotami gospodarczymi i wykonywanych na ich podstawie usług. Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji publicznej powinno nastąpić w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w wyżej wymienionym terminie, wówczas obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Co do zasady udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Jeżeli jednak informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się (art. 14 ust. 2). W sytuacji, gdy organ rozpoznający wniosek stwierdzi, że żądana informacja nie może zostać udostępniona - czy to z przyczyn określonych w art. 5 u.d.i.p., czy też skutkiem zakwalifikowania takiej informacji jako przetworzonej w warunkach wskazanych w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. i braku wykazania szczególnie ważnego interesu publicznego - wydaje w tym przedmiocie decyzję o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Wobec tego z bezczynnością organu zobowiązanego do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej na gruncie u.d.i.p. mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Z ujawnionych okoliczności faktycznych niniejszej sprawy wynika, że skarżąca w dniu 18 września 2019 r., za pośrednictwem organu, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Burmistrza Gminy zarzucając, że do dnia jej wniesienia organ nie rozpoznał wniosku z dnia 19 lipca 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej. Natomiast z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia 27 września 2019 r. Burmistrz Gminy wydaną na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. odmówił udostępnienia żądanej informacji publicznej. Nastąpiło to zatem po wniesieniu skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oraz po upływie przewidzianego w u.d.i.p. terminu na udzielenie żądanej informacji. Przedstawiona powyżej chronologia zdarzeń skłoniła Sąd do uznania, że organ zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej pozostawał w bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącej. W dacie wniesienia skargi bowiem, wniosek skarżącej nie został rozpoznany w sposób określony przepisami u.d.i.p. Jednakże dokonanie przez podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji jednej z czynności przewidzianych przepisami prawa w zakresie rozpoznania wniosku po wniesieniu skargi, czyni zbędnym zobowiązanie Burmistrza Gminy do rozpoznania żądania zawartego we wniosku skarżącej z dnia 19 lipca 2019 r. Z tej przyczyny Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., w pkt 1 sentencji wyroku umorzył postępowanie w sprawie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku uznając, że wobec wypełnienia obowiązku, którego dotyczy skarga, orzekanie o zobowiązaniu do jego wykonania jest bezprzedmiotowe. Jednocześnie podkreślić należy, iż w niniejszym postępowaniu Sąd nie ocenia, czy decyzja wydana przez Burmistrza Gminy z dnia 27 września 2019 r. jest zgodna z prawem. Wskazać jednak trzeba, że o ile podjęcie przez podmiot zobowiązany, na dzień orzekania przez Sąd, czynności zmierzającej do załatwienia wniosku złożonego w trybie u.d.i.p. z natury rzeczy czyni niemożliwym zobowiązanie organu do działania, o tyle fakt ten nie uprawnia Sądu do umorzenia całego postępowania jako bezprzedmiotowego w oparciu o art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W takiej sytuacji Sąd nie jest bowiem zwolniony z obowiązku zbadania, czy w sprawie doszło do bezczynności w postępowaniu, a następnie oceny, czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz rozważenia, czy zachodzą podstawy do wymierzenia organowi grzywny (art. 149 § 1 i 2 p.p.s.a.). Czyniąc zadość temu obowiązkowi Sąd oceniając okoliczności niniejszej sprawy stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Kwalifikacja naruszenia jako rażącego musi bowiem posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest więc wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Przekroczenie w tym zakresie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być przy tym oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Zdaniem Sądu, skarżonemu organowi nie można stawiać aż tak daleko idących zarzutów w tym zakresie zwłaszcza, że po wniesieniu skargi organ niezwłocznie zareagował rozpoznając wniosek skarżącej poprzez wydanie decyzji z dnia 27 września 2019 r. W opinii Sądu nic nie wskazuje, aby w przedmiotowej sprawie okres bezczynności organu był podyktowany celowym działaniem, uporczywym zaniechaniem ani lekceważeniem prawa przez organ. Sąd daje wiarę wyjaśnieniom zawartym w odpowiedzi na skargę, iż opóźnienie w rozpoznaniu wniosku skarżącej wynikało z problemów organizacyjno – kadrowych organu. Z tych samych powodów Sąd nie znalazł podstaw do zastosowania środków określonych w art. 149 § 2 p.p.s.a., w tym wymierzenia organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Ponadto należy zauważyć, iż powyższe środki mają charakter fakultatywny, a wobec postawy organu, który rozpoznał wniosek skarżącej zastosowanie wobec organu dolegliwości pieniężnej nie jest uzasadnione. O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie 4 wyroku, na podstawie art. 200 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżącej kwotę 100 zł, na którą składa się uiszczony wpis sądowy od skargi. W niniejszej spawie Sąd orzekł na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.