II SAB/Gd 118/13
WyrokWSA w Gdańsku2013-08-07
Skład orzekający: Katarzyna Krzysztofowicz, Janina Guść, Elżbieta Kowalik - Grzanka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorstwo energetyczne będące operatorem systemu dystrybucyjnego jest zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej na wniosek dotyczący dokumentów stanowiących podstawę lokalizacji i budowy infrastruktury elektroenergetycznej?Ratio decidendi
Przedsiębiorstwo energetyczne będące operatorem systemu dystrybucyjnego, ze względu na wykonywanie zadań publicznych związanych z zapewnieniem bezpieczeństwa energetycznego kraju, jest zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej. Dokumenty stanowiące podstawę lokalizacji i budowy infrastruktury elektroenergetycznej stanowią informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Bezczynność w udostępnieniu takiej informacji, trwająca ponad rok, stanowi rażące naruszenie prawa.Stan faktyczny
Skarżący D. K. wniósł skargę na bezczynność E. Spółki Akcyjnej z siedzibą w G. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Wniosek z dnia 19 czerwca 2012 r. dotyczył udostępnienia kserokopii decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii elektroenergetycznych na działkach skarżącego. Spółka nie udzieliła odpowiedzi na wniosek w ustawowym terminie, a jej późniejsze pismo z dnia 5 września 2012 r. nie stanowiło odpowiedzi na żądanie. Spółka argumentowała, że nie jest podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji publicznej, a żądane dokumenty stanowią tajemnicę przedsiębiorcy.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zobowiązał A Spółkę Akcyjną z siedzibą w G. do rozpatrzenia wniosku D. K. z dnia 19 czerwca 2012 r. o udzielenie informacji publicznej w terminie 14 dni od doręczenia odpisu wyroku. Sąd stwierdził, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i zasądził od Spółki na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania w kwocie 597 zł.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść Sędzia WSA Elżbieta Kowalik - Grzanka Protokolant: Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Szczepkowska po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2013 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi D. K. na bezczynność A Spółki Akcyjnej z siedzibą w G. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje A Spółkę Akcyjną z siedzibą w G. do rozpatrzenia wniosku D. K. z dnia 19 czerwca 2012 r. o udzielenie informacji publicznej w terminie 14 dni od doręczenia odpisu tego wyroku wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności, 2. stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądza od A Spółki Akcyjnej z siedzibą w G. na rzecz skarżącego D. K. kwotę 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
D. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność E. Spółki Akcyjnej z siedzibą w G. polegającą na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek skarżącego z dnia 19 czerwca 2012 r. w terminie wskazanym w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001 r., nr 112, poz. 1198 ze zm.), przy jednoczesnym niewydaniu rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej lub umorzenia postępowania o udostępnienie informacji publicznej, zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Skarżący wyjaśnił, że pismem z dnia 19 czerwca 2012 r. wystąpił do E. z siedzibą w G. m.in. o udostępnienie kserokopii wszelkich ewentualnych decyzji, stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii elektroenergetycznych na działkach nr [...] w M., dla których Sąd Rejonowy w C. prowadzi księgę wieczystą o numerze [...], stanowiących własność skarżącego. Pismo E. z siedzibą w G. z dnia 5 września 2012 r., skierowane do skarżącego, nie zawierało odpowiedzi na powyższe żądanie.
W odpowiedzi na skargę E. w Gdańsku wniosła o jej odrzucenie ewentualnie oddalenie. Wskazała, że skarżący nie wezwał strony przeciwnej w myśl art. 52 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm.), co winno uzasadniać odrzucenie skargi. Stwierdziła, że nie podlega obowiązkowi udostępnienia informacji publicznej, stąd skarga winna być odrzucona, gdyż sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Wskazała, że nieodłączną cechą informacji publicznej jest powiązanie z realizacja zadań publicznych, odnoszące się bezpośrednio do organu administracji publicznej. Kolejnym wyznacznikiem zakresu prawa do informacji publicznej jest szczególnie istotne znaczenie informacji dla interesu publicznego w odniesieniu do informacji przetworzonej. Zobowiązanymi do udzielenia informacji publicznej są organy administracji publicznej i jednostki organizacyjne wykonujące zadania władzy publicznej. W przypadku innych jednostek organizacyjnych wykonujących zadania publiczne ustawa ograniczyła obowiązek udostępnienia informacji do tych, w których Skarb Państwa posiada pozycję dominującą. Strona przeciwna podniosła także, że wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 851/10 oraz Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 lipca 2006 r., sygn. akt P 24/05, dotyczące charakteru działalności prowadzonej przez przedsiębiorstwa energetyczne, zostały wydane jeszcze przed wejściem w życie dyrektywy Parlamentu Europejskiego i rady 2003/54/WE z dnia 26 czerwca 2003 r. dotyczącej wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej i uchylającej dyrektywę 96/92/WE, obowiązującej od 2007 r. (a więc po wydaniu ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego), na podstawie której nastąpił rozdział usług sprzedaży i dystrybucji energii elektrycznej (w związku z wydaniem ww. dyrektywy, w 2005 r. przeprowadzono również nowelizację Prawa energetycznego). Podniosła również, że jako operator systemu dystrybucyjnego jedynie dostarcza energię elektryczną w ramach umowy o świadczenie usługi dystrybucji, a zadania publiczne mogłyby być realizowane jedynie przez sprzedawcę świadczącego usługę kompleksową. Z przepisów prawa energetycznego nie wynika, aby przedsiębiorstwo energetyczne było podmiotem realizującym zadania władzy publicznej. W ocenie strony przeciwnej, nie wykonuje ona zadań władzy publicznej, a ponadto nie dysponuje majątkiem publicznym, co oznacza, że nie jest zobowiązana do udzielania informacji publicznej. Wskazała, że informacje, których żąda skarżący, stanowią tajemnicę przedsiębiorcy, dotyczą bowiem regulacji posadowienia urządzeń, co do posadowienia których skarżący zapowiada spór, zatem ich ujawnienie, w świetle art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, stanowiłoby działanie na szkodę Spółki. Podniosła także, że podmiotem zobowiązanym do udzielenia żądanej przez skarżącego informacji, jest organ, który wydał decyzje objęte wnioskiem.
Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 oraz § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta - zgodnie z treścią art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), obejmuje również bezczynność organów, a w przypadku informacji publicznej także innych podmiotów zobowiązanych do jej udzielenia.
Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie jest bezczynność E. Spółki Akcyjnej z siedzibą w G. polegająca na nieudostępnieniu skarżącemu, w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001 r., nr 112, poz. 1198 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "ustawą", żądanej przez niego w piśmie z dnia 19 czerwca 2012 r. dokumentacji stanowiącej podstawę lokalizacji i budowy infrastruktury elektroenergetycznej na nieruchomości stanowiącej jego własność, w szczególności decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznych na należących do niego działkach.
Zdaniem Sądu, skarga spełnia formalne wymogi jej dopuszczalności, albowiem w sprawach skarg na bezczynność organu w przedmiocie udzielenia informacji publicznej nie występuje wymóg wyczerpania środków zaskarżenia określony
w art. 52 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jak przyjmuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, a Sąd orzekający w niniejszej sprawie stanowisko to podziela, skarga na bezczynność w przedmiocie udzielenia informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej i może być wniesiona bez wezwania do usunięcia naruszenia prawa (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 601/05, teza 1, Baza Orzeczeń Lex nr 236545). Przyjmując takie stanowisko, podkreśla się, że ustawa o dostępie do informacji publicznej, regulująca tryb postępowania w sprawie udzielenia informacji publicznej, w wąskim zakresie odsyła do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, jego przepisy stosuje się bowiem jedynie w przypadku wydania decyzji. Ustawa nie zawiera przepisów, które dotyczyłyby bezczynności, w tym wymogu wyczerpania trybu polegającego na wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa lub wniesienia zażalenia na bezczynność organu. Oznacza to, że z przepisów prawa nie wynika obowiązek dokonania wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Z kolei art. 52 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzależnia uruchomienie drogi postępowania sądowego od wyczerpania środków zaskarżenia. Ma to jednak miejsce wówczas, gdy takie środki przysługują, czy to na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, czy to przepisów szczególnych, czy też ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Środków takich tymczasem nie przewiduje zarówno ustawa o dostępie do informacji publicznej, jak i - w zakresie aktów i czynności, Kodeks postępowania administracyjnego. Z wykładni językowej art. 52 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika nadto, że przepis ten odnosi się do skarg na akty i czynności, a nie bezczynności organu w zakresie ich wydania (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 31 marca 2008 r., sygn. akt I OSK 262/08; https://cbois.nsa. gov.pl/doc/5834D6D0F7).
Oceniając natomiast, czy E. z siedzibą w G., pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego, należało ustalić czy jest ona podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, a także - czy żądane przez skarżącego dokumenty stanowią informacją publiczną.
Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy, informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, która podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystaniu na zasadach i w trybie określonym w ustawie. Stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy, udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o danych publicznych, w tym: treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności: treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć, dokumentacja przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających. Informację publiczną stanowi każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które władzę publiczną realizują lub gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie tych kompetencji (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 października 2002 r., sygn. akt II SA 1956/02, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą, stanowi informację publiczną. Są nią zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez organ wytworzonych, jak i te, których używa się przy realizacji przewidzianych prawem zadań (także te, które tylko w części go dotyczą), nawet gdy nie pochodzą wprost od niego (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 lipca 2008 r., sygn. akt II SA/Wa 721/08, Baza Orzeczeń Lex nr 423325).
Z powyższego wynika, że żądane przez skarżącego dokumenty - decyzje stanowiące podstawę lokalizacji i budowy infrastruktury elektroenergetycznej, jako stanowiące treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć, należą do informacji o sprawach publicznych i stanowią informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności:
1. organy władzy publicznej,
2. organy samorządów gospodarczych i zawodowych,
3. podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa,
4. podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego,
5. podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
Z przytoczonego powyżej przepisu wynika, że zobowiązane do udzielenia informacji publicznej zostały nie tylko władze publiczne lecz również podmioty wykonujące zadania publiczne (niebędące organami władzy publicznej). Jednocześnie, co wymaga w tym miejscu wyjaśnienia, kategoria "osób lub jednostek organizacyjnych wykonujących zadania publiczne" jest inną kategorią niż "osoby lub jednostki organizacyjne, które dysponują majątkiem publicznym". Kategoria ta nie jest również tożsama z kategorią "osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą". Zatem podnoszone w odpowiedzi na skargę kwestie dotyczące dysponowania mieniem publicznym oraz pozycji dominującej nie miały znaczenia dla rozpoznania sprawy. Przyjąć bowiem należy, że E. winna być zaliczona do kategorii osób wykonujących zadania publiczne, a zatem powyższe zastrzeżenia dotyczące dysponowania mieniem publicznym, czy też pozycji dominującej, nie mają do niej zastosowania.
Należy również wyjaśnić, że w świetle art. 3 pkt 25 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz. U. z 2012 r., poz. 1059), E. z siedzibą w G. - jako operator systemu dystrybucyjnego, jest przedsiębiorstwem energetycznym, a więc przedsiębiorstwem zajmującym się dystrybucją paliw gazowych lub energii elektrycznej, odpowiedzialnym za ruch sieciowy w systemie dystrybucyjnym gazowym albo systemie dystrybucyjnym elektroenergetycznym, bieżące i długookresowe bezpieczeństwo funkcjonowania tego systemu, eksploatację, konserwację, remonty oraz niezbędną rozbudowę sieci dystrybucyjnej, w tym połączeń z innymi systemami gazowymi albo innymi systemami elektroenergetycznymi. Obowiązki operatora systemu dystrybucyjnego wymienia art. 9c ust. 3 ustawy - Prawo energetyczne, a działalność przedsiębiorstwa energetycznego w tym zakresie dotyczy spraw publicznych w rozumieniu art. 4 ustawy.
Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 25 lipca 2006 r., sygn. akt P 24/05 (OTK-A 2006 r., nr 7, poz. 87; Dz. U. z 2006 r. nr 141, poz. 1012, Baza Orzeczeń Lex nr 198687) wskazał, że dostęp do zasobów energetycznych ma podstawowe znaczenie z punktu widzenia istnienia społeczeństwa i poszczególnych jednostek, suwerenności i niepodległości państwa, a zatem zapewnienia wolności i praw człowieka i obywatela. Dysponowanie zasobami energetycznymi warunkuje możliwość urzeczywistnienia dobra wspólnego, o którym mowa w art. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, ma związek z zapewnieniem bezpieczeństwa obywateli i zasadą zrównoważonego rozwoju, o której mowa w art. 5 Konstytucji. Obowiązkiem władzy publicznej jest zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego kraju, a więc dążenie do zaspokojenia istniejących, jak i przewidywanych potrzeb energetycznych.
Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny - w wyroku z dnia 18 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 851/10 (Baza Orzeczeń Lex nr 737513) stwierdził, że obowiązki operatora systemu dystrybucyjnego wymienia art. 9c ust. 3 ustawy - Prawo energetyczne i z pewnością działalność przedsiębiorstwa energetycznego w tym zakresie dotyczy spraw publicznych w rozumieniu art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznych. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że zawarte w tym przepisie sformułowanie "zadania publiczne" jest pojęciem szerszym od "zadań władzy publicznej". Pojęcia te różnią się przede wszystkim zakresem podmiotowym bowiem zadania władzy publicznej mogą być realizowane przez organy tej władzy lub podmioty, którym zadania te zostały powierzone w oparciu o konkretne i wyrażone unormowania ustawowe. Pojęcie "zadanie publiczne", użyte w art. 4 ustawy zamiast pojęcia "zadanie władzy publicznej" użytego w art. 61 Konstytucji RP ignoruje element podmiotowy i oznacza, że zadania publiczne mogą być wykonywane przez różne podmioty niebędące organami władzy i bez konieczności przekazywania tych zadań. Tak rozumiane "zadanie publiczne" cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji lub ustawie. Wykonywanie zadań publicznych zawsze wiąże się z realizacją podstawowych publicznych praw podmiotowych obywateli.
Poglądy zawarte w ww. wyrokach Trybunału Konstytucyjnego i Naczelnego Sądu Administracyjnego, które Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela, pozostają aktualne również w świetle twierdzeń zawartych w odpowiedzi na skargę, a w szczególności akcentowanej w niej okoliczności, że przedsiębiorstwo energetyczne jest przede wszystkim uczestnikiem rynku i przedsiębiorcą, jak i powoływania się na odmienność aktualnego rynku energetycznego, działającego obecnie na podstawie znowelizowanej w 2005 roku ustawy - Prawo energetyczne (vide ustawa z dnia 4 marca 2005 roku o zmianie ustawy - Prawo energetyczne oraz ustawy - Prawo ochrony środowiska; Dz. U. nr 62, poz. 552 ze zm.), która zmieniona została wskutek wejścia w życie Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2003/54/WE z dnia 26 czerwca 2003 r. dotyczącej wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej i uchylającej dyrektywę 96/92/WE (Dz. U. UE L z dnia 15 lipca 2003 r., nr 176, poz. 37, ze zm.).
Dla porządku należy zaznaczyć, że przywoływana w odpowiedzi na skargę dyrektywa nr 2003/54/WE została uchylona mocą Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 20093/72/WE dotyczącej wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej i uchylającej dyrektywę 2003/54/WE (Dz. U. UE L z dnia 14 sierpnia 2009 r., nr 211, poz. 55). Ponadto Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 25 lipca 2006 r., mimo że dokonywał oceny zgodności z Konstytucją przepisów ustawy - Prawo energetyczne w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją dokonaną w 2005 r., a opartą na wynikającym z dyrektywy 2003/54/WE rozdziale systemów energetycznych, to swoje wnioski wyprowadził z przepisów Konstytucji RP. Nie można zatem twierdzić, że rozważania Trybunału utraciły aktualność. Również obecnie, po zmianach dokonanych w ustawie - Prawo energetyczne, a także na gruncie obecnie obowiązującej dyrektywy 2009/72/WE (vide art. 2 pkt 35 dyrektywy) operator systemu dystrybucyjnego pozostaje przedsiębiorstwem energetycznym, które - ze względu na dysponowanie zasobami energetycznymi - wykonuje zadania publiczne. Dyrektywa 2009/72/WE w art. 25 ust. 1 wskazuje, że operator systemu dystrybucyjnego jest odpowiedzialny za zapewnienie długoterminowej zdolności systemu do zaspokajania uzasadnionego zapotrzebowania na dystrybucję energii elektrycznej, za eksploatację, utrzymanie i rozbudowę w warunkach opłacalności ekonomicznej bezpiecznego, niezawodnego i wydajnego systemu dystrybucji energii elektrycznej na swoim obszarze z należytym poszanowaniem środowiska i efektywności energetycznej. Postanowienia aktualnie obowiązującej dyrektywy potwierdzają zatem aktualność tezy postawionej przez Trybunał Konstytucyjny, w której wskazano, że dysponowanie zasobami energetycznymi warunkuje możliwość urzeczywistnienia dobra wspólnego i ma związek z zapewnieniem bezpieczeństwa obywateli i z zasadą zrównoważonego rozwoju.
Tym samym, rozdział usług sprzedaży i dystrybucji energii elektrycznej przewidziany w znowelizowanej ustawie - Prawo energetyczne pozostaje bez wpływu na ocenę Sądu odnośnie wykonywania przez spółkę E. zadań publicznych. Jak wskazuje się w piśmiennictwie, rola przedsiębiorstw energetycznych jest kluczowa w zapewnieniu bezpieczeństwa energetycznego, ze względu na fakt, że to właśnie te podmioty wykonują działalność gospodarczą w zakresie wytwarzania, przetwarzania, magazynowania, przesyłania, dystrybucji paliw albo energii lub obrotu nimi. Jednocześnie - ze względu na ich znaczenie, wykonywanie tego rodzaju działalności gospodarczej zostało obwarowane wieloma obowiązkami, jakie te podmioty w zakresie wykonywanej działalności muszą wykonywać, a które przekładają się na odpowiedni poziom bezpieczeństwa energetycznego. Bezpieczeństwo energetyczne zaliczane jest do szeroko rozumianego bezpieczeństwa ekonomicznego, ponieważ energia i surowce energetyczne stanowią produkty strategiczne mające realny wpływ na wszystkie elementy prawidłowego funkcjonowania państwa. Są zatem determinantą działania organów państwa nie tylko na polu gospodarczym, lecz także politycznym, ekologicznymi i społecznym (por. Komentarz do art. 1 ustawy - Prawo energetyczne, red. Zdzisław Muras, Mariusz Swora, zawarty w Bazie Orzeczeń LEX).
Podkreślić jednocześnie należy, że budowa i utrzymywanie przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń stanowi cel publiczny w rozumieniu art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r., nr 102, poz.651 ze zm.).
W świetle powyższych rozważań przyjąć trzeba, że przedsiębiorstwo energetyczne, jakim jest E. w G., wykonuje zadania publiczne w rozumieniu art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej i w związku z tym jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej w świetle tej ustawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 851/10, Baza Orzeczeń Lex nr 737513, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 grudnia 2012 r., sygn. akt IV SAB/Po 87/12, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Fakt, że E. z siedzibą w G. jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej w świetle ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz fakt, że żądane przez skarżącego we wniosku z dnia 19 czerwca 2012 r. dokumenty, będące podstawą lokalizacji i budowy infrastruktury elektroenergetycznej, stanowią informację publiczną w myśl ustawy o dostępie do informacji publicznej, obligowały E. z siedzibą w G. do załatwienia wniosku skarżącego w sposób i w formie określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej.
Co za tym idzie, zawarte w odpowiedzi na skargę stanowisko, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej jest błędne. Podobnie jak stanowisko, zgodnie z którym E. nie jest zobowiązana do udzielania informacji publicznej w trybie przepisów ustawy. Wskazać także należy, że w przypadku powołania się przez stronę przeciwną na tajemnicę przedsiębiorstwa koniecznym było wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej (por. art. 5 ust. 2 i art. 16 ust. 1 w związku z art. 17 ust. 1 ustawy). Także argument, że wnioskujący winien uzyskać decyzje administracyjne od organów, które je wydały, nie zasługuje na uwzględnienie. Możliwość uzyskania informacji publicznej od innego podmiotu nie stanowi bowiem podstawy do odmowy udzielenia informacji przez podmiot posiadający informację publiczną i obowiązany do jej udzielenia, nawet jeżeli informacja ta nie została przez niego wytworzona.
W ocenie Sądu, okoliczność, że skarżący jest właścicielem nieruchomości, na której zlokalizowana jest infrastruktura przedsiębiorstwa, także nie wyłącza jego prawa do żądania udzielenia informacji publicznej. Ustawa nie wprowadza bowiem ograniczenia w prawie do uzyskania informacji publicznej z tego tytułu. Przepis art. 1 ust. 1 ustawy stanowi, że każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w tej ustawie. Norma art. 2 ustawy stanowi natomiast, że z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej, przysługuje każdemu, a od osoby wykonującej to prawo nie wolno co do zasady żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego w uzyskaniu takiej informacji. Fakt posiadania interesu w uzyskaniu informacji związany z prawem własności nieruchomości zabudowanej urządzeniami wykorzystywanymi do realizacji celów publicznych nie wyłącza uprawnień do uzyskania informacji w trybie ustawy.
W tym miejscu dodać należy, że rozważania strony przeciwnej na temat informacji przetworzonej i szczególnego interesu publicznego w uzyskaniu takiej informacji nie znajdowały zastosowania w okolicznościach niniejszej sprawy, albowiem w toku postępowania nie zostało ustalone, że żądana przez skarżącego informacja ma charakter informacji przetworzonej. Przede wszystkim podkreślić należy, że rozważania na temat charakteru informacji, jako informacji przetworzonej, można podjąć po ustaleniu, że żądana informacja podlega udostępnieniu, jako informacja publiczna, a takiego stanowiska strona przeciwna w toku postępowania nie zajęła. Przeciwnie, zajęła stanowisko, wyrażone w odpowiedzi na skargę, że żądana informacja nie jest informacją publiczną.
Udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, a jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot zobowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 i 2 ustawy). Stosownie zaś do treści art. 14 ust. 1 ustawy, udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem chyba, że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot zobowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępniania informacji w sposób i w formie określonych we wniosku.
Bezczynność organu rozpoznającego wniosek o udzielenie informacji publicznej występuje wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie rozpoznał złożonego wniosku.
W niniejszej sprawie postępowanie o udzielenie informacji publicznej zostało wszczęte wnioskiem skarżącego z dnia 19 czerwca 2012 r. We wskazanym powyżej terminie E. z siedzibą w G. powinna była zatem zakończyć to postępowanie w sposób przewidziany prawem tj. udzielić żądanej informacji, albo wydać decyzję o odmowie udostępnienia żądanej informacji, albo decyzję o umorzeniu postępowania bądź zawiadomić wnioskującego, że informacji tej nie posiada. E. z siedzibą w G. nie zakończyła postępowania w żaden z tych sposobów. W szczególności powyższych wymogów nie spełnia pismo Spółki z dnia 5 września 2012 r., w którym strona przeciwna nie udzieliła żadnej odpowiedzi na żądanie udzielenia informacji publicznej, ponieważ nie stanowi prawidłowego rozpatrzenia wniosku. E. z siedzibą w G. pozostaje zatem w bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia 19 czerwca 2012 roku.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku - na podstawie art. 149 § 1 zd. 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zobowiązał E. w G. do rozpoznania, w terminie 14 dni od daty doręczenia wyroku wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności, wniosku skarżącego o udzielenie informacji publicznej z dnia 19 czerwca 2012 roku. Rozpoznając przedmiotowy wniosek Spółka winna albo udostępnić żądaną informację, albo poinformować wnioskodawcę, że nie posiada takiej informacji, jeżeli żądana dokumentacja nie istnieje lub nie znajduje się w posiadaniu spółki, albo wydać decyzję w przypadkach przewidzianych w art. 16 ust. 1 ustawy.
Ponadto, stosownie do treści art. 149 § 1 zd. 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd - mając na uwadze wskazane powyżej okoliczności wynikające z korespondencji prowadzonej przez stronę przeciwną ze skarżącym, w punkcie 2. wyroku stwierdził, że bezczynność E. w G. nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa. Spółka - po otrzymaniu wniosku z dnia 19 czerwca 2012 r. - wystosowała do skarżącego pismo dopiero w dniu 5 września 2012 r., a więc po prawie trzech miesiącach. Przy czym pismo to nie stanowiło prawidłowego rozpatrzenia wniosku. Stan prawnej bezczynności strony przeciwnej trwa zatem obecnie ponad rok, co należy ocenić jako rażące naruszenie prawa.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu
(Dz. U. z 2002 r., nr 163, poz. 1349 ze zm.). Na zasądzone koszty składa się kwota 100 zł wpisu sądowego od skargi oraz kwota 497 zł obejmująca wynagrodzenie radcy prawnego wraz z opłatą od pełnomocnictwa (17 zł).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło