II SAB/Gd 128/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Dobek – Rak po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. G. na bezczynność Szefa Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w przedmiocie potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej postanawia odrzucić skargę. Z. G. wniósł bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Szefa Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w sprawie wydania decyzji potwierdzającej status osoby represjonowanej. Do skargi załączył "odpis pisma – wniosku z dnia 6 lipca 2021 r.". Zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału z dnia 29 września 2021 r., w myśl art. 54 § 1, 2 i 3 oraz art. 53 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., Sąd przekazał skargę, złożoną wprost do Sądu zamiast bezpośrednio do organu, organowi właściwemu. W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wyjaśnił, że decyzją z dnia 9 sierpnia 2021 r. odmówił zmiany decyzji własnej z dnia 21 września 2018 r. i poprzedzającej ją decyzji z dnia 4 kwietnia 2018 r. o odmowie potwierdzenia skarżącemu statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Od wskazanej decyzji strona nie wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy, a także nie złożyła skargi do sądu. Stronie doręczono decyzją w dniu 16 sierpnia 2021 r. Natomiast w dniu 24 sierpnia 2021 r. (w odpowiedzi na pismo strony z dnia 12 sierpnia 2021 r.) organ poinformował wnioskodawcę o podjętym rozstrzygnięciu i możliwych środkach odwoławczych. Wobec powyższego, zdaniem organu, nie można przypisać mu bezczynności, skoro wydał decyzję z dnia 9 sierpnia 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Sądy administracyjne, stosownie do art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 137), sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 2 ww. ustawy) w trybie i na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4a tego przepisu. Przed merytorycznym rozpoznaniem skargi sąd zobowiązany jest do dokonania oceny dopuszczalności danej skargi i spełnienia warunków formalnych wnoszonego środka. W konsekwencji przeprowadzenia tej analizy sąd, zgodnie z art. 58 § 1 p.p.s.a., może odrzucić skargę: 1) jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego; 2) wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia; 3) gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi; 4) jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona; 5) jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie; 5a) jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego; 6) jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Bezczynność organu administracji zdefiniowana została jako niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych, ani w terminie wyznaczonym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. (art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.), zaś przewlekłość określono jako prowadzenie postępowania dłużej, niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.). Z treści przywołanych definicji normatywnych należy wywieść, że organ jest bezczynny, jeśli nie zakończy postępowania w przewidziany prawem sposób w ustawowym terminie lub w terminie przez siebie zmienionym na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. Natomiast postępowanie jest przewlekle prowadzone, jeśli w granicach czasowych przeznaczonych na załatwienie sprawy, organ działa opieszale, nieefektywnie i nie rozstrzyga sprawy, mimo że brak jest do tego przeszkód. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest bezczynność Szefa Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w sprawie rozpoznania wniosku skarżącego o potwierdzenie statusu osoby represjonowanej. Z załączonego do skargi pisma wynika, że bezczynność organu związana jest z rozpoznaniem wniosku skarżącego z dnia 6 lipca 2021 r. Dla rozpoznania niniejszej sprawy istotne znaczenie ma uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19 (dostępna na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl), zgodnie z którą wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Jak wyjaśniono bowiem w uzasadnieniu tej uchwały, skarga na bezczynność nie może być wnoszona po zakończeniu postępowania administracyjnego, gdyż zakończenie postępowania, którego sposób prowadzenia jest skarżony, skutkuje ustaniem stanu podlegającego kontroli sądowej, tj. stanu bezczynności. W konsekwencji, niedopuszczalne jest merytoryczne rozstrzyganie przez sąd skargi na bezczynność w razie jej wniesienia po zakończeniu sprawy, w której bezczynność jest podnoszona. Zgodnie z art. 269 § 1 p.p.s.a., jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego (podjętej w warunkach, o których mowa w art. 264 p.p.s.a., przypis sądu), przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. Przepis art. 187 § 1 i 2 p.p.s.a. stosuje się odpowiednio. Regulacja powyższa nie pozwala zatem żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w ww. uchwale i dokonywać wykładni prawa odmiennej od tej, która została przyjęta przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego. W konsekwencji, będąc związanym stanowiskiem wyrażonym w powyższej uchwale NSA, które w pełni aprobuje, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, rozpoznając niniejszą sprawę uznał, że wobec ujawnionych okoliczności faktycznych sprawy skarga jest niedopuszczalna. Jak bezspornie wynika bowiem z przekazanych przez organ akt administracyjnych, decyzją z dnia 4 kwietnia 2018 r. Szef Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił skarżącemu potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej oraz osoby represjonowanej z powodów politycznych. Następnie, po ponownym rozpatrzeniu sprawy na wniosek skarżącego, decyzją z dnia 21 września 2018 r. organ utrzymał w mocy decyzję własną. Prawomocnym wyrokiem z dnia 6 marca 2019 r., sygn. akt II SA/Gd 720/18, tutejszy Sąd oddalił skargę na powyższą decyzję. We wniosku z dnia 6 lipca 2021 r. skarżący ponownie wystąpił do Szefa Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o wydanie decyzji potwierdzającej status osoby represjonowanej z powodów politycznych. Pismem z dnia 27 lipca 2021 r. na wezwanie organu skarżący doprecyzował, że wniosek dotyczy wzruszenia prawomocnej decyzji administracyjnej na podstawie art. 154 k.p.a. Skarżący powołał się również na art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. W odpowiedzi na powyższe, decyzją z dnia 9 sierpnia 2021 r. organ odmówił zmiany decyzji własnej z dnia 21 września 2018 r. Natomiast w odpowiedzi na kolejny wniosek skarżącego z dnia 12 sierpnia 2021 r. organ odpowiedział pismem z dnia 24 sierpnia 2021 r. informując o wydanych w sprawie rozstrzygnięciach. W świetle powyższego, w ocenie Sądu, nie można organowi przypisać bezczynności, bowiem sprawa z wniosku skarżącego o potwierdzenie statusu osoby represjonowanej z powodów politycznych została merytorycznie rozstrzygnięta decyzją ostateczną z dnia 21 września 2018 r. wydaną w trybie zwykłym, skontrolowaną przez tutejszy Sąd, a także decyzją z dnia 9 sierpnia 2021 r. wydaną w trybie nadzwyczajnym. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., odrzucił skargę jako niedopuszczalną.