II SAB/Gd 129/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Diana Trzcińska asesor WSA Magdalena Dobek-Rak po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 czerwca 2020 r. sprawy ze skargi A. B. na bezczynność Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawie wykonania robót budowlanych oddala skargę A. B. wniósł skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego domagając się wyznaczenia terminu załatwienia sprawy oraz zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego. W uzasadnieniu skargi wskazano, że w dniu 15 grudnia 2011 r. skarżący wystosował do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej PINB albo organ) wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie wykopania przez R. K. stawów na działkach oznaczonych w ewidencji gruntów numerami [..] i [..], stanowiącej współwłasność skarżącego oraz dwojga jego rodzeństwa. Skarżący wniósł o nakazanie w trybie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego zasypania stawu ziemią torfową w celu odtworzenia łąki istniejącej przed wykopaniem stawu. W dniu 23 lipca 2012 r. została złożona do WINB skarga na bezczynność organu I instancji. Pismem z 5 września 2012 r. WINB uznał skargę za zasadną i zobowiązał organ I instancji do wszczęcia postępowania bądź wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. W dniu 28 grudnia 2017 r. skarżący ponownie wniósł do WINB skargę na bezczynność organu I instancji w załatwieniu sprawy. Postanowieniem wydanym 16 marca 2018 r. WINB zakreślił termin załatwienia sprawy do dnia 29 czerwca 2018 r. i zarządził wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych braku załatwienia sprawy. Pismem z 23 lipca 2018 r. skarżący wniósł zażalenie na postanowienie PINB z 18 lipca 2018 r. odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie wykonania stawu na działkach [..] i [...] w Z. Wobec bezczynności WINB w rozpatrzeniu wniesionego zażalenia w dniu 10 grudnia 2018 r. skarżący złożył zażalenie do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który postanowieniem wydanym w dniu 5 lutego 2019 stwierdził, że WINB dopuścił się bezczynności, że nie była to rażąca bezczynność nie wyznaczył terminu załatwienia sprawy i zażądał wyjaśnienia przyczyn i ustalenie osób winnych nie załatwienia sprawy. Postanowieniem z 20 grudnia 2018 r. WINB uchylił w całości postanowienie PINB i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W dniu 8 sierpnia 2019 r. do skarżonego organu wpłynęło zażalenie skarżącego z 28 lipca 2019 r. na PINB dotyczące niezałatwienia sprawy sprzecznego z prawem wykopania stawów na 4 działkach w miejscowości Z. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie wskazując, że postanowieniem z 22 sierpnia 2019 r., stwierdził, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie dopuścił się bezczynności i nie dopuścił się przewlekłości w sprawie wszczętej przez w dniu 7 sierpnia 2019 r. - dotyczącej legalności stawów położonych w m. Z. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 26 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 z późn. zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Obejmuje ona m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w przypadkach ustawowo określonych. Wniesiona w niniejszej sprawie skarga na bezczynność jest środkiem prawnym uwzględnionym w przepisie art. 3 § 2 pkt 8 powołanej wcześniej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, określającym zakres jurysdykcji sądów administracyjnych i umożliwia przeprowadzenie sądowej kontroli działalności administracji publicznej, o której mowa w art. 1 § 1 wskazanej wcześniej ustawy ustrojowej. Na mocy powołanego wcześniej przepisu procesowego ustawodawca poddał ocenie Sądu zachowanie organu administracji publicznej polegające na zaniechaniu podjęcia czynności orzeczniczej /czyli bezczynności/ w przypadkach określonych w art. 3 pkt 1 - 4 ustawy procesowej tzn. w sytuacjach, w których wydaje się: decyzje administracyjne (pkt 1); postanowienia w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (pkt 2); postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu (pkt 3); inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r., poz. 749 z późn. zm.) oraz postępowań do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 4). Powyższe determinuje zakres kontroli Sądu, sprowadzającej się w tym wypadku do oceny, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności. W myśl bowiem art. 149 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest kwestia bezczynności Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie wniosku skarżącego, w którym domaga się prowadzenia postępowania dotyczącego legalności wykonanych robót w sprawie wykopania przez R. K. stawów na działkach oznaczonych w ewidencji gruntów numerami [...] i [...] w miejscowości Z. Rozstrzygając przedmiotową sprawę wskazać należy w pierwszej kolejności, że o bezczynności organu administracji publicznej można mówić wyłącznie w przypadku, gdy organ w ustalonym terminie nie wydaje merytorycznego rozstrzygnięcia w stosownej formie, do wydania którego obligują go obowiązujące przepisy prawne, a także wtedy, gdy nie dokonuje czynności, które warunkują merytoryczne rozpatrzenie sprawy. Z bezczynnością organu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. mamy więc do czynienia wówczas, gdy w terminie określonym w art. 35 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., dalej k.p.a.) organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale pomimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności. Innymi słowy, bezczynność organu administracji zachodzi w przypadku łącznego spełnienia dwóch przesłanek: istnienia ustawowego obowiązku podjęcia określonego działania oraz braku jego podjęcia w terminach określonych przepisami postępowania. W tym miejscu wyjaśnić również należy, iż sąd administracyjnym orzekając o bezczynności organu na podstawie art. 149 p.p.s.a. może tylko orzec o obowiązku wydania decyzji w określonym terminie, nie może natomiast nakazywać organowi sposobu tego rozstrzygnięcia, ani też bezpośrednio orzekać o prawach lub obowiązkach skarżącego. Jak wskazuje się bowiem w orzecznictwie, zakres badania przez sąd sprawy ze skargi na bezczynność organu administracji publicznej sprowadza się w pierwszym rzędzie do rozważenia czy w ustalonym stanie faktycznym na organie administracji publicznej spoczywa obowiązek wydania aktu lub dokonania czynności kończących postępowanie oraz wyjaśnienia jakie terminy określa ustawodawca do załatwiania spraw określonego rodzaju (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 05 października 2010 r., sygn. akt I OSK 287/10, LEX 745201). Konsekwentnie jeżeli wojewódzki sąd administracyjny rozpoznając skargę na bezczynność wyrazi swój pogląd co do meritum żądania skarżącego, rozstrzygając de facto sprawę za organ, to wykroczy on poza granicę zawisłej przed sądem sprawy ze skargi na bezczynność organu administracji publicznej. Przenosząc powyższe rozważania wskazać należy, iż analiza stanu faktycznego sprawy doprowadziła Sąd do wniosku, że Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie pozostaje w bezczynności. Odnotowania wymaga, że postanowieniem z 22 sierpnia 2019 r. skarżony organ, stwierdził, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie dopuścił się bezczynności i nie dopuścił się przewlekłości w sprawie wszczętej przez w dniu 7 sierpnia 2019 r. - dotyczącej legalności stawów położonych w m. Z. Natomiast sprawa legalności robót wykonanych przy wykopaniu stawów toczy się przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego. Z uwagi na dalsze prowadzenie sprawy przez organ I instancji skarżony organ nie jest zobowiązany do podjęcia jakiejkolwiek czynności procesowej. W istocie także skarżący nie domaga się także żadnej czynności od skarżonego organu. Konsekwentnie nie można w sytuacji czynić organowi zarzutu bezczynności. W tym miejscu wyjaśnienia wymaga, iż poza zakresem sądowej kontroli pozostawała kwestia ewentualnej prawidłowości lub nieprawidłowości postępowania organu pierwszej instancji. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.