II SAB/Gd 13/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Jędrkowiak Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Protokolant: Marta Went po rozpoznaniu w dniu 6 października 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi S. M. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie uzupełnienia decyzji w sprawie zasiłku celowego 1. zobowiązuje Samorządowe Kolegium Odwoławcze do rozpatrzenia w terminie jednego miesiąca od daty zwrotu akt administracyjnych wraz ze stwierdzeniem prawomocności wyroku odwołania wniesionego przez S. M. w dniu 24 stycznia 2005 r. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia 7 stycznia 2005 r. nr [...], 2. odrzuca skargę w zakresie żądania zasądzenia odszkodowania. S. M. wniósł w dniu 14 marca 2005 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego, wnosząc o stwierdzenie przewlekłości postępowania i zasądzenie od Skarbu Państwa – Samorządowego Kolegium Odwoławczego kwoty 10.000,00 zł za wyrządzone krzywdy, to jest naruszenie prawa. W uzasadnieniu podał, że w dniu 24 stycznia 2005 r. złożył środek zaskarżenia od decyzji organu pierwszej instancji, nierozpatrzony w terminie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze złożyło oświadczenie o uznaniu skargi, podając, że akta sprawy wraz z odwołaniem S. G. od decyzji organu I instancji z dnia 7 stycznia 2005 r. nr [...] odmawiającej uzupełnienia decyzji z dnia 7 grudnia 2004 r. Nr [...] w sprawie zasiłku celowego, wpłynęły do Kolegium w dniu 2 lutego 2005 r. Organ odwoławczy wskazał jako przewidywany termin rozpoznania odwołania wniesionego przez skarżącego maj 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało uwzględnić. W myśl przepisu art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zgodnie zaś z art. 3 § 2 pkt 8 powołanej ustawy kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów między innymi w sprawach podlegających rozstrzygnięciu w drodze decyzji administracyjnej. Tryb orzekania w przedmiotowej sprawie podlegał odpowiednio przepisom ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.), w związku z art. 14 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593, z późn. zm.), w zakresie nieuregulowanym w tej ostatniej ustawie, jeżeli nie stanowi ona inaczej. Zgodnie z art. 36 pkt 1 lit. c ustawy o pomocy społecznej świadczeniem z pomocy społecznej jest między innymi zasiłek celowy. Z kolei przepis art. 106 ust. 1 stanowi, że przyznanie świadczeń z pomocy społecznej następuje w formie decyzji administracyjnej. Stosownie zaś do art. 110 ust. 1 zadania pomocy społecznej w gminach wykonują jednostki organizacyjne – ośrodki pomocy społecznej, a na podstawie ust. 7 do art. 110 wójt (burmistrz, prezydent miasta) udziela kierownikowi ośrodka pomocy społecznej upoważnienia do wydawania decyzji administracyjnych w indywidualnych sprawach z zakresu pomocy społecznej należących do właściwości gminy, a upoważnienie, o którym mowa w ust. 7, może być także udzielone innej osobie na wniosek kierownika ośrodka pomocy społecznej. Jak wynika z akt sprawy organ administracji publicznej pierwszej instancji właściwy dla rozstrzygnięcia sprawy świadczenia regulowanego opisaną wyżej ustawą wydał w dniu 7 grudnia 2004 r. decyzję administracyjną przyznającą S. G. świadczenie z pomocy społecznej w postaci zasiłku celowego w kwocie 300,00 zł na zakup obuwia zimowego, kurtki zimowej, odzieży i bielizny osobistej (vide: decyzja Nr [...] k. 13 akt administracyjnych I instancji). W stosunku do przedmiotowej decyzji skarżący złożył wniosek o uzupełnienie rozstrzygnięcia o podanie terminu realizacji świadczenia, w wyniku czego ten sam organ I instancji wydał w dniu 7 stycznia 2005 r. na podstawie art. 104 kpa w związku z art. 11 kpa decyzję Nr [...] o odmowie uzupełnienia wyżej opisanej decyzji w przedmiocie zasiłku celowego (vide: wniosek i decyzja k. 14, 15 akt administracyjnych I instancji). Decyzję z 7 stycznia 2005 r. otrzymał S. M.i w dniu 18 stycznia 2005 r. Odwołanie skarżącego wpłynęło do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w dniu 24 stycznia 2005 r. i przekazane zostało Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu ańsku jako organowi II instancji w dniu 2 lutego 2005 r. (vide: akta administracyjne II instancji). Samorządowe Kolegium Odwoławcze jako właściwy organ odwoławczy od organów gminy w niniejszej sprawie, zgodnie z art. 17 ust. 1 kpa rozstrzyga odwołanie według reguł określonych w rozdziale 10 Kodeksu postępowania administracyjnego, przy czym do terminu załatwienia sprawy przez ten organ stosować należy wymogi określone przepisem art. 35 kpa w związku z art. 133 kpa. Przepis art. 133 kpa ustanawia ustawowy termin, w którym organ I instancji obowiązany jest przekazać odwołanie organowi odwoławczemu. Termin ten wynosi siedem dni od dnia, w którym organ otrzymał odwołanie. Datą wszczęcia postępowania odwoławczego jest data otrzymania odwołania przez organ odwoławczy. W myśl przepisu art. 35 ust. 3 kpa załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Termin załatwienia sprawy przez organ odwoławczy liczy się od dnia wpływu odwołania wraz z aktami sprawy do organu II instancji. Jeżeli organ administracji zobowiązany do załatwienia sprawy nie wydaje decyzji w prawem przewidzianym terminie, przy czym zwłoka w rozpatrzeniu sprawy jest nieuzasadniona, wówczas mamy do czynienia z prawną bezczynnością organu. Organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. W rozumieniu art. 104 § 1 kpa "załatwienie sprawy" oznacza wydanie przez organ decyzji, chyba że przepisy Kodeksu postępowania administracji stanowią inaczej. Miesięczny termin na załatwienie niniejszej sprawy upłynął zatem dla organu odwoławczego w dniu 2 marca 2005 r. Nie wydanie decyzji w przewidzianym w art. 35 § 3 kpa terminie świadczy więc o bezczynności Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Bezczynność organu administracji publicznej, polegająca na braku rozstrzygnięcia środka odwoławczego rodzi negatywne dla strony skutki w postaci braku możliwości ewentualnego wniesienia skargi do sądu, co godzi w konstytucyjne wolności i prawa człowieka i obywatela. Uwzględniając skargę na bezczynność w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4, stosownie do brzmienia przepisu art. 149 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisu prawa. W dyspozycji cytowanego wyżej przepisu nie mieści żądanie "stwierdzenia przewlekłości postępowania", zatem uznając skargę za uzasadnioną, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 149 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. W niniejszej sprawie zgłoszenie żądania zasądzenia od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego odszkodowania nie może być przedmiotem rozpoznania, albowiem nie należy do właściwości wojewódzkiego sądu administracyjnego. Zakres kognicji wojewódzkiego sądu administracyjnego określony przepisami art. 3 § 2 i art. 4 powołanej wyżej ustawy nie obejmuje wydawania rozstrzygnięcia w takim przedmiocie. Z tych przyczyn skargę w tym zakresie należało odrzucić, na mocy art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.