II SAB/Gd 141/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2017r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. W. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie postępowania egzekucyjnego postanawia: odmówić skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Wyrokiem z dnia 7 grudnia 2016r., wydanym na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę Z. W. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie postępowania egzekucyjnego. Sentencja tego wyroku została doręczona organowi administracji, którego bezczynność skarżono oraz pełnomocnikowi skarżącego radcy prawnemu S. N. – B. na adres jego kancelarii w G. Z akt sprawy wynika, że odpis sentencji wyroku doręczono skutecznie pełnomocnikowi skarżącego w dniu 22 grudnia 2016r. (k. 88 akt). Wnioskiem z dnia 6 kwietnia 2017r. pełnomocnik skarżącego zwrócił się do sądu o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 7 grudnia 2016r. dokonując równocześnie uchybionej czynności procesowej. W uzasadnienia wniosku pełnomocnik wyjaśnił, że w dniu 4 lipca 2016r. w piśmie zatytułowanym "Wniosek – Oświadczenie" jako pełnomocnik Z. W. zwrócił się do sądu z prośbą o przesyłanie wszelkiej korespondencji kierowanej do skarżącego na adres skarżącego wskazany w tym piśmie, jako adres do korespondencji, a nie na adres kancelarii, z powodu problemów z doręczaniem przesyłek do kancelarii. Pełnomocnik wskazał, że sąd w niniejszej sprawie zignorował wskazane oświadczenie o adresie do korespondencji i odpis sentencji wydanego wyroku przesłał na adres kancelarii wbrew woli pełnomocnika, pomimo tego, że w pozostałych sprawach toczących się z udziałem Z. W. korespondencja sądowa kierowana była na adres skarżącego. Według pełnomocnika wskazane wyżej okoliczności świadczą o braku winy skarżącego w uchybieniu terminu do wniesienia wniosku o uzasadnienie wyroku i uzasadniają jego przywrócenie. Rozpoznając powyższy wniosek Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2016 r., poz. 718), zwanej dalej p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do brzmienia przepisu art. 87 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Z przytoczonych powyżej przepisów wynika, że dla przywrócenia terminu konieczne jest, aby wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione łącznie. W przeciwnym razie wniosek podlega oddaleniu bądź też, w przypadku wniosku spóźnionego lub z mocy ustawy niedopuszczalnego, odrzuceniu przez sąd. W orzecznictwie utrwalił się pogląd, że od strony wymagać należy zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceny w tym zakresie dokonuje się poprzez przyjęcie kryteriów idealnego wzorca osoby należycie dbającej o swoje interesy. W związku z powyższym przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 maja 1997r., sygn. akt SA/Sz 630/96, Lex nr 30748). Zasada ta, mająca zastosowanie wobec osób niebędacych organami czy profesjonalnymi pełnomocnikami, ma znacznie silniejszy wydźwięk w sytuacji, gdy to właśnie te podmioty domagają się przywrócenia uchybionego terminu. Osoby te zobowiązane są do zachowania podwyższonej staranności, jakiej można wymagać od profesjonalnych uczestników obrotu prawnego. Należy nadto zauważyć, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że za błędy i zaniechania pełnomocnika konsekwencje procesowe ponoszą strony postępowania. Ustanowiony pełnomocnik bowiem nabywa uprawnienia do działania w imieniu i ze skutkiem dla mocodawcy. Oznacza to, że osoba reprezentowana przez pełnomocnika działa w taki sposób, jakby sama dokonywała czynności procesowych, tyle że przy wykorzystaniu profesjonalnej pomocy. W konsekwencji badanie przesłanek przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej w niniejszej sprawie należy odnieść do zastępującego skarżącego profesjonalnego pełnomocnika. Brak winy w uchybieniu terminu podlega ocenie z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Z brakiem winy mamy bowiem do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony, która uchybiła terminowi i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, z powodu, których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu. Kryteria te są jeszcze surowsze w odniesieniu do osób, które z racji wykonywanego zawodu występują jako pełnomocnicy stron (wyrok NSA z dnia 11 sierpnia 1999 r., sygn. akt I SA/Gd 745/98; postanowienie NSA z dnia 24 lipca 2013 r., sygn. akt II GZ 355/13). Kryterium należytej staranności jest podwyższone z tej racji, że adwokat, radca prawny lub doradca podatkowy posiadają stosowne przygotowanie i znajomość procedur sądowoadministracyjnych zapewniające prawidłowe prowadzenie sprawy. W ocenie sądu podniesione we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności nie wskazują na brak winy pełnomocnika skarżącego w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. W pierwszej bowiem kolejności należy podkreślić kluczową dla sprawy okoliczność, że odpis sentencji wyroku z dnia 7 grudnia 2016r. został skutecznie pełnomocnikowi skarżącego doręczony w dniu 22 grudnia 2016r., czemu nie przeszkodziły trudności w dokonywaniu doręczeń przez Pocztę do jego kancelarii, na które pełnomocnik powoływał się we wniosku. Nadto, w sytuacji, w której skarżący działa w sprawie przez pełnomocnika, z mocy art. 67 § 5 p.p.s.a. sąd zobowiązany był dokonywać doręczeń pełnomocnikowi. Zasadę tą zmienić mogło wyraźne oświadczenie pełnomocnika bądź samego skarżącego o wyznaczeniu adresu do doręczeń, zgodnie z treścią art. 70 § 1 p.p.s.a., którego w niniejszej sprawie zabrakło, pomimo wyjaśnień pełnomocnika. W sprawie o sygn. akt II SAB/Gd 141/16 takiego oświadczenia o adresie do doręczeń nie złożono, a obowiązkiem sądu nie jest dokonywanie kwerendy akt innych spraw tego samego skarżącego zawisłych przed sądem w celu ustalenia właściwego adresu do doręczeń. W tej sytuacji sąd związany zasadą z art. 67 § 5 p.p.s.a. dokonał prawidłowego doręczenia sentencji wyroku na adres ustanowionego i działającego w sprawie pełnomocnika profesjonalnego, który w terminie nie wniósł do sądu wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Na profesjonalnym pełnomocniku ciąży obowiązek takiej organizacji pracy, aby uniemożliwić powstanie zaniedbań w związku ze świadczoną pomocą prawną i zabezpieczyć interesy swojego mocodawcy przed negatywnymi konsekwencjami związanymi z tokiem prowadzonych postępowań. W świetle powyższego uznać należy, że niedochowanie przez pełnomocnika terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nie było następstwem okoliczności od niego niezależnych, lecz wynikiem niedostatecznej dbałości i staranności w prowadzeniu spraw. Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku działając na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia.