II SAB/Gd 145/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Agnieszka Dusza-Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 11 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. Z. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jego skargi na bezczynność Prezydenta Miasta w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: 1. przyznać E. Z. prawo pomocy przez ustanowienie adwokata; 2. odmówić zwolnienia od kosztów sądowych. E. Z. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów i ustanowienie adwokata. Ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawcy wynika, że prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe z konkubiną. Źródłem utrzymania rodziny są dochody wnioskodawcy i jego konkubiny z tytułu świadczeń emerytalnych w wysokości 2 525,23 zł miesięcznie łącznie. Wnioskodawca, wedle oświadczenia, nie posiada żadnego majątku, oszczędności, przedmiotów wartościowych. Mieszka razem z konkubiną w mieszkaniu komunalnym o powierzchni 32,90 m2. Jak wskazał wnioskodawca, jest on osobą w podeszłym wieku (84 lata), ciężko chorą, po przebytym udarze mózgu. Posiada orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności, wymaga opieki osoby trzeciej. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2013 r., poz.270 ze zm.), prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie zaś do treści art. 246 § 3 ustawy – ustanowienie dla strony adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego wymaga nadto złożenia przez wnioskodawcę osobistego tymże pełnomocnikiem. W myśl zaś art. 246 § 1 pkt 1 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Powyższe oznacza, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej. Przy czym trudna sytuacja materialna jest jedynym kryterium decydującym o przyznaniu stronie prawa pomocy. W niniejszym postępowaniu należało rozważyć, czy wnioskodawca spełnia wyżej wymienione przesłanki przyznania mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Biorąc pod uwagę okoliczności wskazane we wniosku, a zwłaszcza poziom dochodów 2500 zł netto miesięcznie i poziom wskazanych wydatków związanych z utrzymaniem mieszkania na poziomie 800 zł uznał referendarz sądowy, że posiada skarżący na uiszczenie kosztów od zainicjowanej przez siebie sprawy sądowej. Wysokość wpisu od wniesionej skargi to kwota 100 zł i z kwoty 1700 zł jaka pozostaje wnioskodawcy po uiszczeniu opłat będzie on w stanie ponieść ten wydatek. Zasadą w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest ponoszenie przez strony kosztów postępowania związanych z ich udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.), a zwolnienie od kosztów jest wyjątkiem od tej zasady i może mieć miejsce jedynie w sytuacjach wyjątkowych. W niniejszej sprawie sytuacja taka nie występuje pomimo zrozumienia, że stan zdrowia wnioskodawcy wymaga stałego monitoringu lekarskiego i z pewnością zakupu leków. Natomiast z posiadanych zasobów materialnych nie jest w stanie wnioskodawca ustanowić pełnomocnika z wyboru i w tym zakresie złożony wniosek zasługuje na uwzględnienie. Wobec powyższego referendarz, na mocy przepisu art. 246 § 1 pkt 1 i 2 cytowanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.