II SAB/Gd 149/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Dorota Jadwiszczok (spr.) sędzia WSA Janina Guść sędzia WSA Mariola Jaroszewska po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 listopada 2015 r. sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia 1. zobowiązuje Samorządowe Kolegium Odwoławcze do rozpatrzenia odwołania wniesionego od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy z dnia 2 marca 2015 r., nr [...], w terminie jednego miesiąca od dnia zwrotu akt administracyjnych wraz z wyrokiem ze stwierdzeniem jego prawomocności; 2. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Burmistrz Miasta i Gminy, decyzją z dnia 2 marca 2015 r., ustalił środowiskowe uwarunkowania dla realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie jednej turbiny wiatrowej o łącznej mocy do 1,6 MW wraz z drogami dojazdowymi oraz infrastrukturą techniczną i przyłączeniem do krajowej sieci elektroenergetycznej zlokalizowanej na działce nr [...], obręb K., Gmina S. Pismem z dnia 25 marca 2015 r. Stowarzyszenie Zwykłe "A wniosło odwołanie od tej decyzji. Organ I instancji, nie znajdując podstaw do zastosowania art. 132 kpa, przekazał to odwołanie wraz z aktami sprawy do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Sprawa wpłynęła do Kolegium w dniu 10 kwietnia 2015 r. i została zarejestrowana pod numerem [...]. Wobec nierozpoznania wniesionego odwołania B. wniosła w dniu 12 czerwca 2015 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Następnie, w dniu 22 lipca 2015 r., B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w rozpoznaniu odwołania wniesionego od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy. Skarżąca spółka wniosła o zobowiązanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie 14 dni od daty doręczenia akt temu organowi oraz o zobowiązanie tego organu do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie i zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej odrzucenie, jako niedopuszczalnej. Według organu skarga wniesiona została bowiem z naruszeniem terminu, o którym mowa w art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania między innymi w sprawach podlegających rozstrzygnięciu w drodze decyzji administracyjnej lub postanowienia. Wniesiona w niniejszej sprawie skarga dotyczy bezczynności Samorządowego Kolegium Odwoławczego w rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez Stowarzyszenie zwykłe "A. od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy z dnia 2 marca 2015 r. ustalającej, na wniosek skarżącej spółki, środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie jednej turbiny wiatrowej o łącznej mocy do 1,6 MW wraz z drogami dojazdowymi oraz infrastrukturą techniczną i przyłączeniem do krajowej sieci elektroenergetycznej zlokalizowanej na działce nr [...], obręb K., Gmina S. Skarga jest zatem dopuszczalna, a ponadto skarżąca wyczerpała wymogi formalne do wniesienia skargi na bezczynność organu, albowiem przed wniesieniem skargi na bezczynność organu odwoławczego wystąpiła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, pismem z dnia 12 czerwca 2015 r., z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Zgodnie z art. 52 § 1 i 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę (w tym także skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania) można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przy czym przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. W przypadku skargi na bezczynność i przewlekłość postępowania, jej wniesienie dopuszczalne jest wówczas, gdy strona wyczerpała tryb przewidziany w art. 37 § 1 kpa. Stosownie do art. 37 kpa na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 kpa lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Z treści cytowanych przepisów wynika, że uprzednie złożenie zażalenia lub wezwanie do usunięcia naruszenia prawa stanowi niezbędny warunek złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Obowiązujące przepisy prawa w zakresie administracyjnego toku postępowania nie przewidują organu wyższego stopnia nad Samorządowym Kolegium Odwoławczym, wobec tego skarga na bezczynność i przewlekłość postępowania tego organu winna zostać poprzedzona złożeniem wezwania do usunięcia naruszenia prawa do właściwego Samorządowego Kolegium Odwoławczego zgodnie z art. 37 § 1 kpa. Brak jest ponadto podstaw do stwierdzenia, że skarga została wniesiona z przekroczeniem terminu wskazanego w art. 53 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis ten stanowi, że w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Art. 52 § 3 i 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi regulują przypadki skarg na akty i czynności wymienione w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a oraz inne akty, czyli generalnie na podjęte przez organy akty i czynności. Termin wskazany w art. 53 § 2 ustawy nie ma zatem zastosowania do przypadków bezczynności organu. Takie też stanowisko reprezentowane jest w doktrynie oraz orzecznictwie sądów administracyjnych, w których przyjmuje się, że wskazane w art. 53 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi terminy nie znajdują zastosowania do skargi na bezczynność, która może być wniesiona w dowolnym czasie, aż do chwili załatwienia sprawy przez organ administracji (vide: R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2011, s. 288). Przechodząc do merytorycznej oceny skargi należało uznać jej zasadność. Samorządowe kolegium odwoławcze jest w niniejszej sprawie, zgodnie z art. 17 ust. 1 kpa, właściwym organem odwoławczym w stosunku do organu I instancji – burmistrza miasta i gminy, w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. Artykuł 133 kpa ustanawia termin, w którym organ I instancji obowiązany jest przekazać odwołanie organowi odwoławczemu. Termin ten wynosi siedem dni od dnia, w którym organ otrzymał odwołanie, zaś datą wszczęcia postępowania odwoławczego jest data otrzymania odwołania przez organ odwoławczy. Zgodnie z art. 35 ust 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. W myśl art. 104 § 1 kpa, przez załatwienie sprawy należy rozumieć wydanie przez organ decyzji, chyba że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stanowią inaczej. Przy czym załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 ust 3). Termin załatwienia sprawy przez organ odwoławczy liczy się więc od dnia wpływu odwołania wraz z aktami sprawy do organu II instancji i jeżeli organ administracji zobowiązany do załatwienia sprawy nie wyda decyzji w prawem przewidzianym terminie, przy czym zwłoka w rozpatrzeniu sprawy jest nieuzasadniona, wówczas mamy do czynienia z prawną bezczynnością organu. W niniejszej sprawie miesięczny termin załatwienia sprawy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze upłynął zatem w dniu 10 maja 2015 r. Nierozpatrzenie odwołania w tym terminie, przewidzianym w art. 35 § 3 kpa, świadczy o bezczynności Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Z tego względu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 149 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uwzględnił skargę B. i zobowiązał Samorządowe Kolegium Odwoławcze do rozpatrzenia odwołania wniesionego przez Stowarzyszenie zwykłe "A. od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy z dnia 2 marca 2015 r. w terminie jednego miesiąca od dnia doręczenia akt wraz z prawomocnym wyrokiem. Ponadto, stosownie do treści art. 149 § 1 zd. drugie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W przedstawionych okolicznościach okres oczekiwania na rozpatrzenie odwołania nie jest nadmierny i na tyle długi, aby uznać rażące naruszenie art. 35 § 3 kpa. Obecnie zaś, wobec treści wydanego przez sąd wyroku, organ powinien rozpatrzyć sprawę w wyznaczonym terminie jednego miesiąca. Wyjaśnić też należy, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność stronie przysługuje prawo wniesienia skargi o wymierzenie organowi grzywny, na podstawie art. 154 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wobec oceny braku rażącego naruszenia prawa Sąd nie uznał za celowe rozważanie z urzędu kwestii wymierzenia organowi grzywny w oparciu o przepis art. 149 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd nie mógł natomiast uwzględnić wniosku o zobowiązanie organu do ukarania dyscyplinarnego pracownika, ponieważ takiego orzeczenia nie przewiduje przywołany art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Według tego przepisu (w § 1) sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Według § 2 sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. O kosztach Sąd orzekł zaś na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustalając, że na koszty postępowania zasądzone od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej spółki składa się uiszczony w sprawie wpis sądowy w wysokości 100 zł.