II SAB/Gd 150/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) sędzia WSA Jolanta Górska sędzia WSA Janina Guść po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 października 2015 r. sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia 1. zobowiązuje Samorządowe Kolegium Odwoławcze do rozpatrzenia odwołania wniesionego od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy z dnia 18 marca 2015 r., nr [...], w terminie jednego miesiąca od dnia zwrotu akt administracyjnych wraz z wyrokiem ze stwierdzeniem jego prawomocności; 2. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia 18 marca 2015 r. nr [...] Burmistrz Miasta i Gminy ustalił na wniosek A. środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie dwóch turbin wiatrowych określonej mocy wraz z drogami dojazdowymi oraz infrastrukturą techniczną i przyłączeniem do krajowej sieci elektroenergetycznej, na działkach nr [...] i [...] obręb K., gmina S. Odwołanie od tej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniosło B. Organ pierwszej instancji przesłał odwołanie wraz z aktami sprawy do organu odwoławczego, jak wynika z akt sprawy odwołanie wraz z aktami wpłynęło do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w dniu 30 kwietnia 2015 r. Pismem z dnia 12 czerwca 2015 r., które wpłynęło do SKO w dniu 16 czerwca 2015 r., A. wezwała Samorządowe Kolegium Odwoławcze do usunięcia naruszenia prawa. Następnie w dniu 22 lipca 2015 r. (data przesłania skargi do organu odwoławczego) A. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Skarżąca spółka wnosi o zobowiązanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie 14 dni od daty doręczenia akt temu organowi, zobowiązanie tego organu do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie i zasądzenie kosztów postępowania. W skardze zarzuca się organowi naruszenie art. 8, art. 12 i art. 35 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), zwanej dalej k.p.a. Wniosek o ukaranie pracownika opiera skarżąca na treści art. 38 k.p.a. W uzasadnieniu skargi opisano dotychczasowy przebieg postępowania, nadto przywołano orzecznictwo sądowoadministracyjne na poparcie zasadności wniesionej skargi w sprawie bezczynności. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej. Według organu skarga wniesiona została z naruszeniem terminu, o którym mowa w art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Jak stanowi art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) wojewódzki sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta, stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym dla sprawy wszczętej przed dniem 15 sierpnia 2015 r., obejmuje również bezczynność organów. Oznacza ona stan w którym organ, będąc właściwym miejscowo i rzeczowo do załatwienia sprawy, nie wydaje decyzji, postanowienia bądź innego aktu administracyjnego lub nie podejmuje czynności z zakresu administracji publicznej, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a ustawy Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi. Wniesiona w niniejszej sprawie skarga dotyczy bezczynności Samorządowego Kolegium Odwoławczego w rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez B. od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy z dnia 18 marca 2015 r. ustalającej na wniosek skarżącej spółki środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację opisanego przedsięwzięcia. Pozostaje poza sporem, że skarżąca wyczerpała wymogi formalne do wniesienia skargi na bezczynność organu odwoławczego. Stosownie do treści art. 54 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 37 § 1 k.p.a., przed wniesieniem skargi na bezczynność spółka wystąpiła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, które wpłynęło do organu w dniu 16 czerwca 2015 r. Wobec wniosku o odrzucenie skargi należało w pierwszej kolejności rozważyć zasadność argumentu wyrażonego w odpowiedzi na skargę co do terminu do wniesienia skargi na bezczynność. Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba, że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Natomiast jedyną przesłanką dopuszczalności postępowania sądowo-administracyjnego w odniesieniu do skargi na bezczynność organu administracji jest spełnienie obowiązku wyczerpania środków prawnych przewidzianych w art. 37 § 1 k.p.a., to znaczy wniesienia zażalenia do organu administracji publicznej wyższego stopnia na niezałatwienie sprawy w terminie, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W niniejszej sprawie obowiązek polegający na wezwaniu organu drugiej instancji do usunięcia naruszenia prawa został niewątpliwie spełniony. Spełnienie tego warunku formalnego jest wystarczające dla przyjęcia dopuszczalności skargi na bezczynność, mimo że jak twierdzi organ nie upłynął termin wywodzony z art. 53 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Tymczasem, jak wielokrotnie wypowiadał się w tym przedmiocie Naczelny Sąd Administracyjny, złożenie zażalenia lub wezwania do usunięcia naruszenia prawa w trybie przewidzianym w art. 37 § 1 k.p.a. stanowi przesłankę skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania, gdyż jest to środek zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Warunek ten będzie spełniony niezależnie od zajętego w tym przedmiocie stanowiska organu, do którego wniesiono środek prawny przewidziany w art. 37 § 1 k.p.a. Powołany przepis skutek wniesienia środka zaskarżenia wiąże bowiem jedynie z samym wniesieniem tego środka zaskarżenia, a nie z jego rozpatrzeniem przez organ. Ze względu na charakter środka prawnego przewidzianego w art. 37 § 1 k.p.a., zażalenie lub wezwanie do usunięcia naruszenia prawa powinno być załatwione niezwłocznie. Skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej można zatem wnosić w każdym czasie po wyczerpaniu przysługujących stronie środków zaskarżenia lub po złożeniu wezwania do usunięcia naruszenia prawa (zob. m.in. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 maja 2014 r., sygn. akt II OSK 1083/14, LEX nr 1467706). W konsekwencji przedstawionych rozważań przedmiotowa skarga na bezczynność podlegała merytorycznej ocenie jej zasadności. Samorządowe kolegium odwoławcze jest w niniejszej sprawie, zgodnie z art. 17 ust. 1 k.p.a., właściwym organem odwoławczym w stosunku do organu pierwszej instancji – burmistrza miasta i gminy, w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. Termin załatwienia sprawy w postępowaniu odwoławczym wynika z art. 35 § 3 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Przepisy szczególne mogą określać inne terminy, niż określone w § 3 (art. 35 § 4 k.p.a.), co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Należy też zastrzec, że termin załatwienia sprawy w postępowaniu odwoławczym liczyć należy z uwzględnieniem terminu wynikającego z art. 133 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej, który wydał decyzję, obowiązany jest przesłać odwołanie wraz z aktami sprawy organowi odwoławczemu w terminie 7 dni od dnia, w którym otrzymał odwołanie, jeżeli w tym terminie nie wydał decyzji w myśl art. 132 k.p.a. Jest bezsporne, że odwołanie B. wpłynęło do organu drugiej instancji w dniu 30 kwietnia 2015 r. i zgodnie z przepisem art. 35 § 3 k.p.a. co do zasady organ administracji publicznej obowiązany był załatwić sprawę w postępowaniu odwoławczym w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania wraz z aktami sprawy. Zgodnie z art. 104 § 1 k.p.a., przez załatwienie sprawy należy rozumieć wydanie przez organ decyzji, chyba że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stanowią inaczej. Zatem termin załatwienia przedmiotowego odwołania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze upłynął z dniem 31 maja 2015 r. Nierozpatrzenie odwołania w terminie miesięcznym przewidzianym w art. 35 § 3 k.p.a., trwające bezspornie do dnia wyrokowania, oznacza stan bezczynności Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Z tego względu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 149 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uwzględnił skargę A. i zobowiązał Samorządowe Kolegium Odwoławcze do rozpatrzenia odwołania wniesionego przez B. od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy z dnia 18 marca 2015 r. w terminie jednego miesiąca od dnia doręczenia akt wraz z prawomocnym wyrokiem. Ponadto stosownie do treści art. 149 § 1 zd. drugie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W przedstawionych okolicznościach okres oczekiwania na rozpatrzenie odwołania nie jest nadmierny i na tyle długi, aby uznać rażące naruszenie art. 35 § 3 k.p.a. Obecnie zaś, wobec treści wydanego przez sąd wyroku, organ powinien rozpatrzyć sprawę w wyznaczonym terminie jednego miesiąca. Wyjaśnić też należy, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność stronie przysługuje prawo wniesienia skargi o wymierzenie organowi grzywny, na podstawie art. 154 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wobec oceny braku rażącego naruszenia prawa sąd nie uznał za celowe rozważanie z urzędu kwestii wymierzenia organowi grzywny w oparciu o przepis art. 149 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd nie mógł natomiast uwzględnić wniosku o zobowiązanie organu do ukarania dyscyplinarnego pracownika, ponieważ takiego orzeczenia nie przewiduje przywołany art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Według tego przepisu (w § 1) sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Według § 2 sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. O kosztach sąd orzekł na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustalając, że na koszty postępowania zasądzone od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej spółki składa się uiszczony w sprawie wpis sądowy w wysokości 100 zł.