II SAB/Gd 154/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędziowie: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz (spr.) Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 marca 2017 r. sprawy ze skargi H. L. na bezczynność A Spółki Akcyjnej z siedzibą w G. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. stwierdza, że bezczynność A Spółki Akcyjnej z siedzibą w G. w rozpatrzeniu wniosku skarżącego H. L. z dnia 5 września 2016 roku o udostępnienie informacji publicznej nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania A Spółki Akcyjnej z siedzibą w G. do załatwienia wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej; 3. zasądza od A Spółki Akcyjnej z siedzibą w G. na rzecz skarżącego H. L. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. H. L. wniósł w dniu 30 listopada 2016 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność A. (dalej także jako "Spółka"), polegającą na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek skarżącego z dnia 5 września 2016 r. Skarżący domagał się zobowiązania Spółki do rozpatrzenia jego wniosku oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżący wyjaśnił, że pismem z dnia 5 września 2016 r. zwrócił się do A. o udostępnienie informacji publicznej w postaci decyzji administracyjnych, oświadczeń właściciela nieruchomości, albo zawartych z nim umów, protokołów odbioru technicznego oraz protokołów załączenia pod napięcie dotyczących lokalizacji, budowy oraz eksploatacji linii elektroenergetycznej 15 kV na nieruchomości położonej w miejscowości S., gmina W., obręb [..], powiat [..], obejmującej działkę ewidencyjną o numerze [..], dla której Sąd Rejonowy prowadzi księgę wieczystą o numerze [..], jak również załączników do wskazanych decyzji, umów, oświadczeń i protokołów, w tym map obrazujących przebieg przedmiotowych urządzeń przesyłowych. W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnił również, że do dnia wniesienia skargi do Sądu nie otrzymał jakichkolwiek wnioskowanych dokumentów, ani rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej czy też w sprawie umorzenia postępowania dotyczącego udostępnienia informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę A. wniosła o umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – w skrócie jako "p.p.s.a.") wyjaśniając, że uwzględniła skargę w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. przesyłając skarżącemu żądane dokumenty. W piśmie z dnia 9 stycznia 2017 r. skarżący przyznał, że po wniesieniu skargi Spółka udzieliła wnioskowanej informacji publicznej (pismo Spółki z dnia 2 grudnia 2016 r., doręczone skarżącemu w dniu 13 grudnia 2016 r.). W związku z tym, skarżący wniósł o umorzenie postępowania w zakresie zobowiązania Spółki do rozpoznania wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej, stwierdzenie, że Spółka dopuściła się bezczynności w zakresie rozpoznania jego wniosku, a także stwierdzenie, że bezczynność Spółki nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa oraz zasądzenie od Spółki na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów wynagrodzenia radcy prawnego, według norm przepisanych, przy uwzględnieniu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta zgodnie z treścią art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. obejmuje również bezczynność organów, a w przypadku informacji publicznej - także innych podmiotów zobowiązanych do jej udzielenia. Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie jest bezczynność A., polegająca na nieudostępnieniu skarżącemu – H. L., w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1764) – dalej jako "u.d.i.p.", żądanej przez niego w piśmie z dnia 5 września 2016 r. informacji publicznej w postaci decyzji administracyjnych, oświadczeń właściciela nieruchomości, albo zawartych z nim umów, protokołów odbioru technicznego oraz protokołów załączenia pod napięcie dotyczących lokalizacji, budowy oraz eksploatacji linii elektroenergetycznej 15 kV na nieruchomości położonej w miejscowości S., gmina W., obręb [..], powiat [..], obejmującej działkę ewidencyjną o numerze [..], dla której Sąd Rejonowy prowadzi księgę wieczystą o numerze [..], jak również załączników do wskazanych decyzji, umów, oświadczeń i protokołów, w tym map obrazujących przebieg przedmiotowych urządzeń przesyłowych. Przedmiotowa skarga spełnia wymogi formalne. Oceniając zaś, czy Spółka pozostawała w bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia 5 września 2016 r. należało ustalić, czy jest ona podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, a także, czy żądane przez skarżącego dokumenty stanowią informacją publiczną. Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, która podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w tej ustawie. Stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a u.d.i.p., udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o danych publicznych, w tym: treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności: treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć, dokumentacja przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających, a także treść orzeczeń sądów powszechnych, Sądu Najwyższego, sądów administracyjnych, sądów wojskowych, Trybunału Konstytucyjnego i Trybunału Stanu. Informację publiczną stanowi każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które władzę publiczną realizują lub gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie tych kompetencji (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 października 2002 r., sygn. akt II SA 1956/02 - dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl; M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa NSA, Toruń 2002, s. 28–29). Treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą, stanowi informację publiczną. Są nią zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez organ wytworzonych, jak i te, których używa się przy realizacji przewidzianych prawem zadań (także te, które tylko w części go dotyczą), nawet gdy nie pochodzą wprost od niego (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 lipca 2008 r., sygn. akt II SA/Wa 721/08, Baza Orzeczeń LEX nr 423325). Z uwagi na powyższe uznać zatem należy, że żądane przez skarżącego dokumenty, w tym dokumenty stanowiące treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć, zawierają informacje o danych publicznych, a więc stanowią informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p., obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1. organy władzy publicznej, 2. organy samorządów gospodarczych i zawodowych, 3. podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, 4. podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, 5. podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Z powołanego przepisu wynika, że zobowiązane do udzielenia informacji publicznej zostały nie tylko władze publiczne, lecz również podmioty wykonujące zadania publiczne, niebędące organami władzy publicznej. W świetle art. 3 pkt 25 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (Dz.U. z 2017 r., poz. 220 ze zm.), A. - jako operator systemu dystrybucyjnego, jest przedsiębiorstwem energetycznym zajmującym się dystrybucją paliw gazowych lub energii elektrycznej, odpowiedzialnym za ruch sieciowy w systemie dystrybucyjnym gazowym albo systemie dystrybucyjnym elektroenergetycznym, bieżące i długookresowe bezpieczeństwo funkcjonowania tego systemu, eksploatację, konserwację, remonty oraz niezbędną rozbudowę sieci dystrybucyjnej, w tym połączeń z innymi systemami gazowymi albo innymi systemami elektroenergetycznymi. Obowiązki operatora systemu dystrybucyjnego wymienia art. 9c ust. 3 Prawa energetycznego, a działalność przedsiębiorstwa energetycznego w tym zakresie dotyczy spraw publicznych w rozumieniu art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 września 2014 r., sygn. akt I OSK 398/14 - dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak wskazał Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 25 lipca 2006 r. sygn. akt P 24/05, dostęp do zasobów energetycznych ma podstawowe znaczenie z punktu widzenia istnienia społeczeństwa i poszczególnych jednostek, suwerenności i niepodległości państwa – a zatem zapewnienia wolności i praw człowieka i obywatela. Dysponowanie zasobami energetycznymi warunkuje możliwość urzeczywistnienia dobra wspólnego, o którym mowa w art. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, ma związek z zapewnieniem bezpieczeństwa obywateli i zasadą zrównoważonego rozwoju o której mowa w art. 5 Konstytucji. Obowiązkiem władzy publicznej jest zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego kraju, a więc dążenie do zaspokojenia istniejących, jak i przewidywanych potrzeb energetycznych (publ. OTK-A 2006/7/87, Dz. U. z 2006 r., nr 141, poz. 1012; Baza Orzeczeń LEX nr 198687). Jak wskazał natomiast Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 851/10, zawarte w art. 4 ustawy sformułowanie "zadania publiczne" jest pojęciem szerszym od "zadań władzy publicznej". Pojęcia te różnią się przede wszystkim zakresem podmiotowym bowiem zadania władzy publicznej mogą być realizowane przez organy tej władzy lub podmioty, którym zadania te zostały powierzone w oparciu o konkretne i wyrażone unormowania ustawowe. Pojęcie "zadanie publiczne" użyte w art. 4 u.d.i.p. zamiast pojęcia "zadanie władzy publicznej" użytego w art. 61 Konstytucji RP ignoruje element podmiotowy i oznacza, że zadania publiczne mogą być wykonywane przez różne podmioty niebędące organami władzy i bez konieczności przekazywania tych zadań. Tak rozumiane "zadanie publiczne" cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji lub ustawie. Wykonywanie zadań publicznych zawsze wiąże się z realizacją podstawowych publicznych praw podmiotowych obywateli. (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 851/10, LEX nr 737513). Budowa i utrzymywanie przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń stanowi cel publiczny w rozumieniu art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r., poz. 2147 ze zm.). Z powyższych uregulowań wynika, że przedsiębiorstwo energetyczne, jakim jest A., wykonuje zadania publiczne w rozumieniu art. 4 u.d.i.p. i jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej w świetle ustawy o dostępie do informacji publicznej (zob.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2013 r., sygn. akt I OSK 1777/13; z dnia 4 kwietnia 2013 r., I OSK 102/13; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 26 października 2016 r., sygn. akt II SAB/Gd 114/16; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 9 lutego 2017 r., sygn. akt II SAB/PO 115/16 – wszystkie dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Fakt, że A. jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej w świetle ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz fakt, że żądane przez skarżącego we wniosku z dnia 5 września 2016 roku dokumenty stanowią informację publiczną w myśl tej ustawy, obligowały Spółkę do załatwienia przedmiotowego wniosku w sposób i w formie określonych w ww. ustawie. Zgodnie z przepisami ustawy, udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, a jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot zobowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p.). Stosownie zaś do treści art. 14 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. W niniejszej sprawie postępowanie o udzielenie informacji publicznej zostało wszczęte wnioskiem skarżącego z dnia 5 września 2016 r. i Spółka powinna była zakończyć to postępowanie w sposób przewidziany prawem, tj. udzielić żądanej informacji w formie czynności materialno-technicznej albo wydać decyzję o odmowie udostępnienia żądanej informacji, bądź decyzję o umorzeniu postępowania. Mogła też zawiadomić wnioskującego, że informacji tej nie posiada. Z akt sprawy wynika jednak, że Spółka, do momentu wniesienia skargi, nie załatwiła wniosku skarżącego, a zatem w dacie wniesienia skargi pozostawała w bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego. Bezsporne jest przy tym, że bezpośrednio po wniesieniu skargi w rozpoznawanej sprawie Spółka, kierując się treścią żądania, uwzględniła skargę - przesyłając przy piśmie z dnia 2 grudnia 2016 r. pełnomocnikowi skarżącego posiadane przez nią dokumenty i od tego momentu - w ocenie Sądu - nie można skutecznie zarzucić Spółce bezczynności w udostępnieniu informacji, jako że żądana informacja została udostępniona skarżącemu. Powyższe okoliczności nie budzą wątpliwości, gdyż zostały przyznane przez skarżącego w piśmie z dnia 9 stycznia 2017 r. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że w toku postępowania sądowoadministracyjnego wniosek skarżącego został rozpoznany. W konsekwencji zaś należało umorzyć postępowanie w sprawie zobowiązania A. do udostępnienia informacji publicznej na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Wydanie przez organ decyzji, czy też udostępnienie informacji publicznej po wniesieniu skargi - jak ma to miejsce w rozpatrywanej sprawie - nie zwalnia jednakże sądu z obowiązku rozpoznania skargi wniesionej na podstawie art. 3 § 2 p.p.s.a. Stosownie bowiem do art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a. Sąd ma także obowiązek stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności, a nadto ustalenia czy bezczynność ta nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa, niezależnie od tego, czy w dacie wyrokowania organ pozostawał w bezczynności, czy też nie. W niniejszej sprawie Sąd stwierdził, zgodnie z wnioskiem skarżącego, że bezczynność Spółki nie nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa. Rozpoznając sprawę w tym zakresie, Sąd wziął pod uwagę niekwestionowaną okoliczność, że Spółka uczyniła zadość żądaniu, przesyłając skarżącemu bezpośrednio po otrzymaniu skargi posiadane dokumenty zgodnie z jego wnioskiem z dnia 5 września 2016 r. Wprawdzie nastąpiło to po wskazanym w przepisach u.d.i.p. terminie do załatwienia sprawy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, jednakże Sąd uwzględnił fakt, że Spółka przesłała dokumenty niezwłocznie po otrzymaniu skargi na bezczynność. W tej sytuacji nie można - zdaniem Sądu - postawić jej zarzutu rażącego naruszenia prawa. W przekonaniu Sądu celem ustalenia, czy naruszenie prawa jest rażące, należy bowiem uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami sprawy czynności jakie powinien podjąć organ, dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Z rażącym naruszeniem prawa w sytuacji bezczynności organu mielibyśmy do czynienia w sytuacji, gdyby organ w ogóle pozostawił wniosek skarżącego bez odpowiedzi w jakiejkolwiek formie bądź znacznie przewlekał ustosunkowywanie się do wniosku. Taka zaś sytuacja nie zachodzi w niniejszej sprawie. Na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Sąd zsądził od Spółki na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania, określając je na kwotę 597 zł - obejmującą kwotę 100 zł uiszczonego w sprawie wpisu sądowego oraz wynagrodzenie radcy prawnego w wysokości 480 zł wraz z kosztami opłaty od pełnomocnictwa (17 zł). Wysokość należnego pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenia Sąd ustalił na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.). Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.