II SAB/Gd 156/15
WyrokWSA w Gdańsku2015-11-04
Skład orzekający: Janina Guść, Wanda Antończyk, Jolanta Górska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny powinien umorzyć postępowanie w sprawie skargi na bezczynność organu, jeśli organ podjął działania po wniesieniu skargi, ale przed wydaniem orzeczenia?Ratio decidendi
Sąd umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do podjęcia czynności, jeśli organ podjął te czynności po wniesieniu skargi na bezczynność, ale przed wydaniem orzeczenia. Jednakże, sąd nadal jest zobowiązany do oceny, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, oraz do rozważenia zasadności wymierzenia grzywny.Stan faktyczny
H. C. złożył skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, po tym jak wcześniejsze decyzje organów zostały uchylone wyrokiem WSA, a sprawa wróciła do ponownego rozpoznania. Organ nie podjął działań przez ponad 4 miesiące od otrzymania akt sprawy i wyroku sądu. Po wniesieniu skargi na bezczynność, organ udzielił odpowiedzi i udostępnił dokumenty, jednak skarżący domagał się oceny rażącego naruszenia prawa i wymierzenia grzywny.Rozstrzygnięcie
1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku, 2. stwierdza, że bezczynność organu nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa, 3. oddala wniosek o wymierzenie organowi grzywny, 4. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz H. C. kwotę 257 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Janina Guść (spr.) sędzia WSA Wanda Antończyk sędzia WSA Jolanta Górska po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2015 r. w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. C. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku, 2. stwierdza, że bezczynność organu nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa, 3. oddala wniosek o wymierzenie organowi grzywny, 4. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz H. C. kwotę 257 (dwieście pięćdziesiąt siedem ) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
H. C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w rozpoznaniu jego wniosku o udostępnienie informacji publicznej po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 11 grudnia 2013 r., sygn. akt II SA/Gd 729/13.
Skargę wniesiono w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Decyzją z dnia 24 maja 2013 r., wydaną na podstawie art. 16 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tj.: Dz.U. 2014 r., poz. 782), zwanej dalej ustawą, oraz w związku z art. 73 k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku H. C. z dnia 28 marca 2011 r. o udostępnienie informacji publicznej, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił udostępnienia żądanych we wniosku z dnia 28 marca 2011 r. informacji, w zakresie w jakim stanowią one informację publiczną.
We wskazanym wniosku H. C. wystąpił o:
1. poinformowanie go czy w dniach 26 - 30 czerwca 2007 r. G. L., posiadający uprawnienia budowlane nr [...] pełnił funkcję kierownika budowy na budowie realizowanej na podstawie pozwolenia na budowę z dnia 12 maja 2006 r. przez UM Wydział UAiOZ na przebudowę istniejących boisk sportowych przy ul. T. w G., dla której wydano dziennik budowy numer [...] i był upoważniony do wyłącznego dysponowania i przechowania ww. dziennika budowy;
2. poinformowanie go czy w dniach 14 - 26 czerwca 2007 r. D. J. pełnił funkcję kierownika budowy na ww. budowie i był upoważniony do wyłącznego dysponowania i przechowania ww. dziennika budowy;
3. poinformowanie go kto z imienia i nazwiska w dniu 26 czerwca i 29 czerwca 2007 r. pełnił funkcję kierownika budowy na ww. budowie; wskazanie od kiedy osoby te przyjęły obowiązek pełnienia funkcji kierownika budowy na ww. budowie i kiedy zaprzestały pełnienia funkcji kierownika budowy na ww. zadaniu oraz dat wpływu tych oświadczeń do PINB;
4. przekazanie mu kopii wszystkich oświadczeń złożonych do PINB o podjęciu pełnienia obowiązków samodzielnych funkcji technicznych na ww. budowie od osób pełniących te funkcje na tej budowie w jakimkolwiek dniu pomiędzy 14 maja 2007 r. a 30 października 2007 r.;
5. przekazanie mu kopii wszystkich oświadczeń złożonych do PINB o zaprzestaniu pełnienia obowiązków samodzielnych funkcji technicznych na ww. budowie od osób pełniących te funkcje na budowie w jakimkolwiek dniu pomiędzy 14 maja 2007 r. a 30 października 2007 r.;
6. poinformowanie go czy A. O. pełnił funkcję kierownika robót na ww. budowie, kiedy zakończył pełnienie tej funkcji i z jakim dniem podjął się pełnienia tej funkcji.
Odmowę udostępnienia informacji zawartych w pkt 4 i 5 wniosku wyjaśniono brakiem dostępu do akt danej sprawy dla osób nie będących stroną danego postępowania. Natomiast w odniesieniu do informacji zawartych w punktach 1, 2, 3, 6 i 7 wniosku ich udostępnienia odmówiono ze względu na art. 5 ust. 2 ustawy.
Decyzją z dnia 29 lipca 2013 r., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 16 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 i art. 5 ust. 1 i 2 ustawy, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Po rozpoznaniu skargi H. C. na powyższą decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 11 grudnia 2013 r., w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 729/13, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Sąd uznał, że skoro organy obu instancji zgodnie uznały, że skarżący nie był stroną postępowania administracyjnego, którego dotyczył złożony przez niego wniosek, to nie mogły odmówić mu udzielenia informacji powołując się na art. 5 ust. 1 ustawy w związku z art. 73 k.p.a. Nadto, Sąd uznał za nieuzasadnione rozstrzygnięcie organów dotyczące odmowy żądanych informacji ze względu na ochronę prywatności. Organy bowiem nie wyjaśniły, w jaki konkretnie sposób udostępnienie danych osobowych osób wymienionych w punkcie 7 wniosku godziłoby w prywatność tych osób. Analizując przepisy regulujące proces budowlany, w tym przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj.: Dz.U. z 2013 r., poz. 1409) Sąd doszedł do przekonania, że co do zasady, informacje o osobach pełniących samodzielne funkcje techniczne na danej budowie są jawne i nie podlegają ochronie ze względu na ich prywatność. Z tej również przyczyny nie można było zaakceptować rozstrzygnięcia organów niepopartego żadną argumentacją, która uzasadniałaby odmowę udostępnienia informacji zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy.
Odnośnie stanowiska organu odwoławczego, zgodnie z którym żądanie skarżącego dotyczyło udostępnienia informacji przetworzonej, Sąd uznał, że organ nie zdołał dostatecznie wykazać i uzasadnić, że żądana informacja jest informacją przetworzoną oraz nie przeprowadził procedury wezwania wnioskodawcy do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego przemawiającego za udostępnieniem informacji publicznej o charakterze przetworzonym. Sąd ocenił żądaną informację publiczną jako informację prostą.
Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12 lutego 2015 r., w sprawie o sygn. akt I OSK 710/14, oddalił skargę kasacyjną od powyższego wyroku, skutkiem czego wyrok w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 729/13 stał się prawomocny.
Wobec tego sprawa wniosek skarżącego z dnia 28 marca 2011 r. ponownie trafił do organu I instancji, który w dniu 22 kwietnia 2015 r. otrzymał kopię wydanego w sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku (vide: karta akt administracyjnych nr 24).
Skarżący wezwaniem z dnia 21 kwietnia 2015 r., nadanym w placówce pocztowej w dniu 22 kwietnia 2015, które wpłynęło do organu w dniu 27 kwietnia 2015 r., wezwał Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do wykonania wytycznych wskazanego wyroku i udzielenie mu bez dalszej zwłoki żądanej informacji. Wezwanie to pozostało bez odpowiedzi.
W skardze na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący wyjaśnił, że pomimo wezwania do rozpoznania jego wniosku o udostepnienie informacji publicznej organ nie podjął żadnych czynności.
Skarżący wniósł o stwierdzenie bezczynności organu, określenie, że nastąpiła ona z rażącym naruszeniem prawa, zobowiązanie organu do dokonania czynności w sprawie oraz wymierzenie organowi grzywny.
W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Organ wyjaśnił, że pismem z dnia 25 sierpnia 2015 r. organ udzielił skarżącemu wyczerpującej odpowiedzi odnośnie osób wykonujących samodzielne funkcje techniczne w budownictwie związanych z przebudową istniejących boisk sportowych przy ul. T.w G. wraz z informacją, że uwierzytelnione kopie żądanych dokumentów zostały przygotowane i zostaną przesłane odrębnym pismem po uiszczeniu stosownej opłaty. Wyjaśniono, że opóźnienie w odpowiedzi na pismo z dnia 21 kwietnia 2015 r. spowodowane było zwolnieniem z pracy inspektora prowadzącego sprawę.
W piśmie procesowym z dnia 28 września 2015 r. skarżący podtrzymał skargę wyjaśniając dodatkowo, że udostępnienie wnioskowanych przez niego informacji po wniesieniu skargi nie zwalnia sądu z obowiązku orzeczenia, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz z wymierzenia organowi grzywny.
W odpowiedzi na powyższe pismo Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w piśmie z dnia 13 października 2015 r. wyjaśnił, że po otrzymaniu drogą elektroniczną potwierdzenia uiszczenia opłaty za uwierzytelnione kserokopie dokumentów, w dniu 24 września 2015 r. dokumenty te zostały przesłane skarżącemu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 oraz § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.: Dz.U. poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanową inaczej. W myśli art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., kontrola ta obejmuje również bezczynność organów, a w przypadku informacji publicznej także innych podmiotów zobowiązanych do jej udzielenia.
W przedmiotowej sprawie skarżący, który w dniu 28 marca 2011 r. wystąpił do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z wnioskiem o udostępnienie informacji, w tym dokumentów, dotyczących osób pełniących samodzielne funkcje techniczne, w tym funkcję kierownika budowy (robót), na budowie realizowanej na podstawie pozwolenia na budowę z dnia 12 maja 2006 r. na przebudowę istniejących boisk sportowych przy ul. T. w G., dla której wydano dziennik budowy numer [...], domagał się informacji dotyczących tego, jakie osoby pełniły ww. funkcje, w jakim okresie, oraz dokumentów związanych z pełnieniem tych funkcji, zarzucił temu organowi bezczynność w rozpoznaniu jego wniosku po wydaniu przez sąd administracyjny wyroku uchylającego uprzednio wydane decyzje rozpoznające sprawę udostępnienia żądanych informacji.
Na gruncie p.p.s.a., w brzmieniu nadanym jej przez ustawę z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r., poz. 658), która znajduje zastosowanie do skarg wniesionych po jej wejściu w życie, tj. po dniu 15 sierpnia 2015 r., a więc również do rozpoznawanej skargi, podstawą sformułowanego w skardze żądania był przepis art. 149 § 1 p.p.s.a. Stanowi on, że Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Zgodnie z art. 149 § 1a p.p.s.a. sąd jednocześnie stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Przepis art. 149 § 2 p.p.s.a. stanowi natomiast, że sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
Podkreślić należy, że z zestawienia przepisów art. 149 i art. 154 p.p.s.a. w brzmieniu nadanym im ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, że obecnie w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności stronie przysługują narzędzia prawne przewidziane w art. 149 p.p.s.a. Obecnie dopuszczalna jest bowiem skarga do sądu administracyjnego na bezczynność organu, gdy sąd administracyjny uchylił zaskarżone decyzje merytoryczne organu drugiej instancji bądź obu instancji, a właściwy organ nie załatwił sprawy pomimo upływu ustawowego terminu.
Z dyspozycji art. 149 § 1 p.p.s.a. wynika, że sąd rozpatrując skargę na bezczynność lub przewlekłość postępowania rozstrzyga według stanu sprawy na dzień orzekania. Uwzględnienie takich skarg polega bowiem co do istoty na zobowiązaniu organu do wydania aktu, interpretacji lub dokonania czynności w określonym terminie. Aktualna treść art. 149 p.p.s.a. powoduje, że jeżeli po wniesieniu skargi organ wydał akt albo dokonał czynności, sąd umarza postępowanie.
Z taką sytuacją mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie, albowiem po wniesieniu skargi na bezczynność organu w rozpoznaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej (12 sierpnia 2015 r. – data nadania skargi w placówce Poczty Polskiej), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu 25 sierpnia 2015 r. udzielił skarżącemu odpowiedzi na jego wniosek. Natomiast w odniesieniu do żądania udostępnienia kserokopii dokumentów organ uczynił zadość temu żądaniu dopiero w dniu 24 września 2015 r. przesyłając je skarżącemu po uiszczeniu przez niego opłaty.
Rozpoznając sprawę ze skargi na bezczynność sąd musiał uwzględnić stan faktyczny w chwili orzekania, w niniejszej sprawie stan bezczynności ustał po wniesieniu skargi, przed wydaniem orzeczenia. Jak wyjaśnia się w orzecznictwie, jeżeli w toku postępowania sądowoadministracyjnego, przed dniem orzekania w sprawie ze skargi na bezczynność, organ administracji publicznej wydał akt lub dokonał czynności, chociażby z przekroczeniem ustawowych terminów, oznacza to, że organ nie pozostaje w stanie bezczynności (tak m.in. w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 września 2012 r., sygn. akt I OSK 1979/12, dostępne na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl).
Na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. niniejsza sprawa podlegała zatem umorzeniu jako bezprzedmiotowa w zakresie zobowiązania organu do udostępnienia informacji publicznej, gdyż po wniesieniu skargi organ udostępnił żądaną informację publiczną. Tym samym przestała istnieć sprawa sądowoadministracyjna rozumiana jako ustalenie, czy istnieje potrzeba nakazania organowi do podjęcia aktu lub czynności.
Wydanie przez organ rozstrzygnięcia, czy też udostępnienie informacji publicznej w formie czynności materialno - technicznej jak to ma miejsce w rozpatrywanej sprawie, nie zwalnia sądu z obowiązku rozpoznania skargi wniesionej na podstawie art. 3 § 2 p.p.s.a. w zakresie orzekania w przedmiocie stwierdzenia, czy organ dopuścił się bezczynności oraz czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz od obowiązku rozważenia zasadności wymierzenia organowi grzywny z tego tytułu.
W niniejszej sprawie organ nadzoru budowlanego I instancji pozostawał w bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia 28 marca 2011 r. o udostępnienie informacji publicznej już po powrocie sprawy do ponownego rozpoznania po wyroku uchylającym Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2013 r. Organ otrzymał kopię prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wraz z aktami sprawy w dniu 22 kwietnia 2015 r.
Wyrokiem tym, od którego Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę kasacyjną w dniu 12 lutego 2015 r., I OSK 710/14, sąd uchylił decyzje obu instancji administracyjnych odmawiające udostępnienia informacji publicznej wnioskowanej przez skarżącego. Akta sprawy potwierdzając, że od dnia wpływu odpisu wyroku, w którym sąd sformułował wiążącą ocenę prawną oraz wskazania co do dalszego postępowania, do organu I instancji organ ten nie podjął żądnych czynności zmierzających do rozpoznania sprawy. Konsekwencją natomiast wskazanego wyroku była konieczność ponownego rozpoznania wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej. Wezwanie skarżącego z dnia 27 kwietnia 2015 r. do wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 11 grudnia 2013 r. i rozpoznania jego wniosku zgodnie ze sformułowanymi tam ocenami prawnymi i wytycznymi co do dalszego postępowania pozostało bez odpowiedzi organu. Dopiero wpływ skargi na bezczynność organu w dniu 18 sierpnia 2015 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (vide: karta nr 9 akt sądowych) zaktywizowało ten organ do podjęcia czynności nakierowanych na rozpoznanie wniosku skarżącego. Efektem tej inicjatywny było pismo z dnia 25 sierpnia 2015 r., w którym udzielono wnioskowanych przez skarżącego informacji oraz uzależniono przekazanie kopii uwierzytelnionych dokumentów, których żądał skarżący, od uiszczenia stosowanej opłaty.
Bezczynność na gruncie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tj.: Dz.U. z 2014 r., poz. 782), zwanej dalej ustawą, polega na tym, że organ lub inny podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, nie podejmuje takiej czynności, ani nie wydaje decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej lub umorzeniu postępowania. Jedynie w przypadku, gdy żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej załatwienie sprawy może nastąpić poprzez pisemne poinformowanie wnioskodawcy o przyczynach uzasadniających nieudostępnienie informacji.
W zakresie terminów załatwiania spraw w trybie tej ustawy przepis art. 13 ust. 1 ustawy stanowi, że udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). Natomiast, w sytuacji, gdy istnieje konieczność poniesienia dodatkowych kosztów związanych z udostępnieniem informacji to zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy podmiot obowiązany do udostępnienia w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, powiadomi wnioskodawcę o wysokości opłaty. Wówczas udostępnienie informacji zgodnie z wnioskiem następuje po upływie 14 dni od dnia powiadomienia wnioskodawcy, chyba że wnioskodawca dokona w tym terminie zmiany wniosku w zakresie sposobu lub formy udostępnienia informacji albo wycofa wniosek.
Z powyższego wynika, że przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej przewidują własne, krótsze od powszechnie obowiązujących, terminy do podejmowania rozstrzygnięć w wypadku wystąpienia do organu ze stosownym wnioskiem o udostępnienie informacji. Stanowią one lex specialis w stosunku do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, kształtujących terminy załatwiania spraw (art. 35 k.p.a.).
Organ nadzoru budowlanego I instancji po otrzymaniu w dniu 22 kwietnia 2015 r. akt wraz z kopią wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 11 grudnia 2014 r., II SA/Gd 729/13, zwlekał z rozpoznaniem wniosku skarżącego do dnia 25 sierpnia 2015 r. Zwłoka w rozpoznaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej trwająca tak jak w tym wypadku 4 miesiące, a w przypadku przekazania dokumentów 5 miesięcy, w ocenie sądu winna zostać zakwalifikowana jako niedopuszczalna, a bezczynność nią spowodowana jako rażące naruszenie prawa. Podkreślić bowiem należy, że oceny stopnia naruszenia prawa dokonywać należy z perspektywy szczególnej regulacji ustawy o dostępie do informacji publicznej, przewidującej szybkie udzielanie informacji i krótsze terminy załatwienia wniosku, w stosunku do terminów wynikających z kodeksu postępowania administracyjnego.
Bezczynność organu w ponownym rozpoznaniu wniosku skarżącego, której okres wielokrotnie przekraczał 14 – dniowy termin określony w art. 13 ust. 2 ustawy, stanowi o rażącym naruszeniu prawa. Za rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. uznać należy oczywiste niezastosowanie lub nieprawidłowe zastosowanie przepisów o terminach załatwienia sprawy. Celem ustalenia, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, lecz także sposób i motywy działania organu oraz podejmowane przez organ czynności.
W przedmiotowej sprawie organ nie podjął żadnych czynności zmierzających do rozpoznania wniosku skarżącego do momentu wniesienia skargi na jego bezczynność, poza wezwaniem skarżącego do uiszczenia opłaty za udostępnienie dokumentów. Wyjaśnić należy, że dostęp do informacji publicznej jest co do zasady bezpłatny, o czym stanowi art. 7 ust. 2 ustawy. Ustawa pozwala na odstąpienie od zasady bezpłatności tylko w sytuacji przewidzianej w art. 15 ust. 1, jeżeli w wyniku udostępnienia informacji publicznej na wniosek podmiot obowiązany do udostępnienia ma ponieść dodatkowe koszty związane ze wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku. Podmiot ten może pobrać od wnioskodawcy opłatę w wysokości odpowiadającej tym kosztom. Organ nie może jednak uzależnić udostępnienia informacji publicznej od uiszczenia opłaty, skoro powstanie obowiązku uiszczenia opłaty w wysokości odpowiadającej kosztom związanym ze wskazanym we wniosku sposobem udostępnia informacji i wezwanie strony do uiszczenia tej opłaty, powoduje jedynie przesunięcie terminu udostępnienia tej informacji w zakresie określonym w przepisie art. 15 ust. 2 ustawy.
Sąd nie stwierdził podstaw do wymierzenia organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. i wniosek w tym zakresie oddalił. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy wymierzenie grzywny nie jest uzasadnione ani celowe, z punktu widzenia represyjnego jaki i prewencyjnego. Sąd uwzględnił w tym zakresie, że po wniesieniu skargi organ udostępnił skarżącemu żądaną informację, a opóźnienie w tym zakresie usprawiedliwiał zmianą pracownika prowadzącego sprawę oraz brakiem opłaty za udzielenie informacji, co było wynikiem niewłaściwej interpretacji przepisów prawa, a nie lekceważeniem terminu dokonania czynności.
Na podstawie art. 200 p.p.s.a. Sąd zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę 257 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło