II SAB/Gd 158/15

WyrokWSA w Gdańsku2016-02-03

Skład orzekający: Mariola Jaroszewska, Dorota Jadwiszczok, Katarzyna Krzysztofowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego pozostawał w bezczynności lub prowadził w sposób przewlekły postępowanie administracyjne dotyczące robót budowlanych polegających na wybudowaniu zewnętrznego ciągu pieszego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ nie pozostawał w bezczynności ani nie prowadził postępowania w sposób przewlekły. Wydanie przez organ postanowienia nakładającego na Wspólnotę Mieszkaniową obowiązek przedłożenia opinii technicznej, w terminie określonym w tym postanowieniu, uzasadniało oczekiwanie organu na uzupełnienie materiału dowodowego. Czas oczekiwania na opinię techniczną nie stanowił bezczynności, a organ podejmował czynności zmierzające do zakończenia sprawy w rozsądnym terminie.
Stan faktyczny
Skarżący zarzucili Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie samowolnie wybudowanego ciągu pieszego. Wskazywali na naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących terminów załatwiania spraw. Organ administracji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, twierdząc, że prowadzi postępowanie i podejmuje czynności mające na celu ustalenie stanu faktycznego sprawy, a skarga jest przedwczesna. Organ przedstawił chronologiczny opis czynności podjętych w sprawie, wskazując na wydanie postanowienia nakładającego na Wspólnotę Mieszkaniową obowiązek dostarczenia opinii technicznej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2016 r. w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. D. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego postępowania w przedmiocie robót budowlanych oddala skargę. J. D. i A. P. wnieśli skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawie wybudowania zewnętrznego ciągu pieszego prowadzącego do lokalu [...] przy ul. P. w T. Zarzucili organowi naruszenie art. 6, art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i art. 36 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.) - dalej w skrócie jako "k.p.a.", przez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym. Skarżący wnieśli o: - rozpoznanie sprawy przez Sąd lub przekazanie sprawy do wyznaczonego przez Sąd neutralnego organu nadzoru budowlanego, - dokonanie kontroli przebiegu postępowania administracyjnego pod kątem matactwa organu i celowej przewlekłości postępowania, - zastosowanie art. 155 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - w skrócie jako "p.p.s.a.", - wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., - zasądzenie od organu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżący stwierdzili, że organ celowo powstrzymuje się od wydania nakazu rozbiórki przedmiotowego ciągu pieszego na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.) – dalej jako "ustawa – Prawo budowlane". Wskazali, że pismem z dnia 27 marca 2015 r. J. D. wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa. W piśmie tym zawarła zarzut uchylania się organu od dopełnienia ustawowych obowiązków wynikających z przepisów ustawy – Prawo budowlane oraz zarzut umożliwienia nielegalnego wybudowania ww. ciągu pieszego. Skarżący wyjaśnili, że reakcją organu na ww. wezwanie było wydanie postanowienia z dnia 14 kwietnia 2015 r. o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego, którego zasadność zakwestionowała zażaleniem skarżąca J. D. Na skutek tego zażalenia Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego - postanowieniem z dnia 5 maja 2015 r. - uchylił ww. postanowienie i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji, który pismem z dnia 12 maja 2015 r. zawiadomił skarżących o wszczęciu postępowania administracyjnego, przy czym organ bezpodstawnie – zdaniem skarżących – ograniczył zakres postępowania wyłącznie do jednego elementu obiektu samowoli budowlanej. Skarżący wskazali również, że w dniu 27 maja 2015 r. odbyła się wizja lokalna, w trakcie której organ pierwszej instancji dokonał samowolnej zmiany kwalifikacji postępowania, co w ich ocenie ma na celu uchylenie się od obowiązku wydania nakazu rozbiórki obiektu. Skarżący wyjaśnili też, że na skutek wykonania murów oporowych z obu stron ich wjazdu do garażu, dojechanie tam pojazdem samochodowym jest znacznie utrudnione. Jak stwierdzili dalej skarżący, organ pismem z dnia 1 lipca 2015 r. zawiadomił ich o wydaniu postanowienia nakładającego na Wspólnotę Mieszkaniową w T. obowiązek przedłożenia opinii technicznej dotyczącej stanu technicznego ww. obiektu samowoli budowlanej. W ocenie skarżących przedmiotem postępowania nie jest stan techniczny obiektu, lecz nielegalność jego wybudowania i użytkowania oraz jego negatywne oddziaływanie na bezpieczeństwo ludzi i mienia w miejscu publicznym. Organ bezpodstawnie zmienił zatem kwalifikację toczącego się od dnia 12 maja 2015 r. postępowania. Pismo organu zawierało także informację, że na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy - Prawo budowlane skarżący pozbawieni zostali praw strony postępowania. Skarżący wyjaśnili nadto, że dnia 27 czerwca 2015 r. J. D. złożyła zażalenie na przewlekłe prowadzenie ww. postępowania i niezałatwienie sprawy w terminie, jednak organ drugiej instancji uznał je za niezasadne wykazując, że organ pierwszej instancji podejmował szereg czynności w sprawie. Zdaniem skarżących, organ pierwszej instancji - pomimo jednoznaczności zgromadzonych dowodów w sprawie - uchyla się od wydania decyzji administracyjnej w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, czym narusza art. 35 § 3 k.p.a., a także zasadę zaufania do organów administracji publicznej zawartą w art. 8 k.p.a. oraz zasadę szybkości postępowania zawartą w art. 12 § 1 k.p.a. W dalszej części skargi skarżący przedstawili przebieg procesu budowlanego dotyczącego budynku mieszkalnego i garażu przy ul. P. w T., a także okoliczności wybudowania ciągu pieszego do lokalu nr [...] w tym budynku. Skarżący wyjaśnili m.in., że z akt sprawy wszczętego w dniu 12 maja 2015 r. postępowania administracyjnego wynika, że kupujący lokal nr [...], do którego prowadzi ciąg pieszy, zamierzali go nabyć wyłącznie pod warunkiem wcześniejszego wybudowania im do lokalu zewnętrznego ciągu pieszego i przebudowania lokalu mieszkalnego na aptekę. W ocenie skarżących żądanie przedłożenia opinii technicznej w oparciu art. 81c ust. 2 ustawy - Prawo budowlane jest bezpodstawne i prawnie nieuzasadnione z tego powodu, że postępowanie prowadzone jest w sprawie nielegalności wybudowania i użytkowania obiektu, a nie jego stanu technicznego. Stwierdzili też, że już 24 lipca 2003 r. skarżący A. P. zwrócił się do organu pierwszej instancji, aby ten zainteresował się obiektem samowoli budowlanej. Organ wtedy odpowiedział mu pismem z dnia 30 października 2003 r., że nie posiada ustawowych uprawnień do wszczęcia postępowania w tej sprawie. W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie wyjaśniając, że nie pozostaje w bezczynności i nie dopuszcza się przewlekłego prowadzenia postępowania, albowiem prowadzi postępowanie oraz podejmuje czynności mające na celu ustalenie stanu faktycznego sprawy. Zatem skarga jest przedwczesna i nieuzasadniona. Organ przedstawił chronologiczny opis czynności przeprowadzonych w sprawie ciągu pieszego składającego się z podjazdu, podestu i biegu schodowego, zlokalizowanego przed lokalem nr [...] budynku przy ul. P. klatka [...] w T. Wyjaśnił, że w sprawie tego ciągu toczyły się trzy postępowania, przy czym sprawy toczące się w 2000 r. i 2003 r. organ uznał za zakończone, ponieważ zebrany wtedy materiał dowodowy wskazywał na brak samowoli budowlanej. Kolejne czynności w sprawie ww. ciągu pieszego zostały podjęte na wniosek J. D. w 2015 r., przy czym organ przyjął, że jest to odrębna sprawa, bowiem żądanie jej wszczęcia pochodziło od innej strony. Organ przedstawił przebieg postępowania w sprawie wszczętej w 2015 roku. Podkreślił, że w dniu 30 czerwca 2015 r. wydał postanowienie o nałożeniu na Wspólnotę Mieszkaniową obowiązku dostarczenia w terminie do 15 września 2015 r. opinii technicznej na temat przedmiotowego ciągu pieszego. W piśmie z dnia 1 lipca 2015 r. organ poinformował strony o tym, kiedy nastąpi wydanie decyzji i że jest to uzależnione od doręczenia opinii technicznej. Intencją organu było wypełnienie normy prawnej zawartej w art. 36 k.p.a. Pismo to sformułowane zostało wprawdzie w ocenie organu w sposób nieprecyzyjny, jednak nie oznacza to, że organ pozostaje w zwłoce lub celowo dopuszcza się przedłużania prowadzonego postępowania. W piśmie z dnia 12 października 2015 r. skarżący stwierdzili, że postępowanie administracyjne zostało wszczęte w tej sprawie dnia 12 maja 2015 r. Od dnia 18 maja do dnia 9 września 2015 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego był w posiadaniu tych samych dokumentów archiwalnych, na podstawie których Urząd Miejski potwierdził nielegalność istnienia przedmiotowej budowli. Ich zdaniem organ celowo nie dopuścił tych dokumentów jako dowodów w sprawie. Skarżący wyjaśnili także, że nie został zachowany termin do przedłożenia opinii technicznej, zawarty w postanowieniu z dnia 30 czerwca 2015 r. Dnia 6 października 2015 r. organ wystosował do stron zawiadomienie o możliwości zapoznania się z treścią opinii technicznej. Prawomocnym postanowieniem z dnia 14 października 2015 r., sygn. akt II SAB/Gd 158/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę A. P. W dniu 30 października 2015 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nadesłał dokumenty rozstrzygające w jego ocenie sprawę, tj. zawiadomienie o wszczęciu postępowania z dnia 12 maja 2015 r., opinię techniczną z września 2015 r. oraz decyzję z dnia 29 października 2015 r., nr [...], nakazującą Wspólnocie Mieszkaniowej w T. - celem doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem wybudowanego ciągu komunikacyjnego, składającego się z podjazdu, podestu i biegu schodowego, znajdującego się przed lokalem nr [..] klatka [...], wykonać w terminie do dnia 31 stycznia 2016 r. określone w decyzji roboty budowlane. Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – w skrócie jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontrolę zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Kontrola ta - zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., obejmuje również bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy. Z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy organ - zobowiązany do podjęcia określonej, przewidzianej prawem czynności, nie podejmuje jej w terminie określonym przez przepisy. Zarzut bezczynności powinien się zatem pojawić wówczas, gdy organ - będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma bowiem na celu spowodowanie wydania przez organ oczekiwanego aktu lub podjęcia określonego przepisami prawa działania. Z kolei przez przewlekłe prowadzenia postępowania należy rozumieć nieefektywne działania organu polegające m.in. na wykonywaniu czynności w dużych odstępach czasowych, wykonywaniu czynności pozornych, dekoncentrowaniu czynności zamiast ich koncentrowaniu w czasie, mnożeniu czynności ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy. Pojęcie przewlekłości postępowania obejmuje więc opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. W przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości okoliczność wyczerpania przez skarżącą J. D., przed wniesieniem skargi, trybu przedsądowego, skoro złożyła ona do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zażalenie z dnia 27 czerwca 2015 r. na przewlekłe prowadzenie postępowania oraz na niezałatwienie sprawy w terminie. Podkreślić przy tym należy, że zażalenie to dotyczyło postępowania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wszczętego z urzędu zawiadomieniem z dnia 12 maja 2015 roku. Warunkiem prawidłowego rozpoznania skargi na bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania jest przede wszystkim zidentyfikowanie jej przedmiotu. Ustalenie przedmiotu żądania strony determinuje bowiem odpowiedź na pytanie, czy żądaniu temu po stronie organu administracji odpowiadał prawnie ustalony obowiązek działania i jego sposób. Wyjaśnić zatem należy, że pismo skarżącej z dnia 27 marca 2015 r. - skierowane do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego - zawierało wezwanie do usunięcia naruszenia prawa oraz żądanie wydania nakazu rozbiórki nielegalnie wybudowanego i grożącego zawaleniem się zewnętrznego ciągu pieszego do lokalu nr [...] w budynku przy ul. P. w T. Słusznie zatem organ pierwszej instancji potraktował ww. pismo jako sygnał mający na celu zainicjowanie postępowania w sprawie robót budowlanych polegających na wybudowaniu przedmiotowego ciągu pieszego. Taki charakter pisma wynikał jednoznacznie z jego treści. W odniesieniu do tak sformułowanego przedmiotu postępowania organ podejmował niezwłocznie czynności w prowadzonym postępowaniu administracyjnym. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że w dniu 14 kwietnia 2015 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowił odmówić wszczęcia postępowania w sprawie wydania Wspólnocie Mieszkaniowej nakazu rozbiórki opisanego ciągu pieszego. Na skutek zażalenia J. D. powyższe postanowienie zostało – na mocy postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 5 maja 2015 r. – uchylone, a sprawa została przekazana organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Po zwrocie akt sprawy (tj. w dniu 7 maja 2015 r.) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego pismem z dnia 12 maja 2015 r. zawiadomił strony, w tym skarżącą, o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie wykonania podjazdu do lokalu nr [...] w budynku przy ul. P. w T. W dniu 27 maja 2015 r. organ dokonał z udziałem stron postępowania (w tym skarżącej) oględzin przedmiotowego podjazdu z podestem i schodami przed lokalem nr [...]. Następnie (pismem z dnia 3 czerwca 2015 r.) organ - wyjaśniając wątpliwości skarżącej co do zakresu postępowania wskazał, że postępowanie prowadzone jest w sprawie robót budowlanych polegających na wybudowaniu obiektu budowlanego, którym jest zewnętrzny ciąg pieszy składający się z podjazdu, biegu schodowego oraz podestu, zlokalizowany w T. przy ul. P. przed lokalem nr [...]. Organ pozyskał także w maju 2015 roku z Urzędu Miasta dokumenty dotyczące ww. budynku, a następnie - postanowieniem z dnia 30 czerwca 2015 r., nr [...], wydanym na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy - Prawo budowlane, nałożył na Wspólnotę Mieszkaniową w T. obowiązek dostarczenia w terminie do 15 września 2015 r. opinii technicznej przedmiotowego ciągu pieszego w zakresie oceny jego stanu technicznego i możliwości dalszego użytkowania oraz bezkolizyjnego korzystania z garażu oraz zjazdu do garażu zlokalizowanego bezpośrednio pod ciągiem pieszym pod względem bezpieczeństwa. W świetle przedstawionego przebiegu prowadzonego postępowania należało, w ocenie Sądu, stwierdzić, że na skutek wydania postanowienia z dnia 30 czerwca 2015 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w sposób uzasadniony oczekiwał w chwili wniesienia skargi przez skarżącą (skarga z dnia 14 sierpnia 2015 roku) na przedłożenie przez podmiot zobowiązany oceny technicznej przedmiotowego ciągu pieszego. Dalsze czynności organu w sprawie uzależnione były bowiem od treści i wyników oceny technicznej, do przedłożenia której zobowiązano Wspólnotę Mieszkaniową w postanowieniu z dnia 30 czerwca 2015 r. Złożenie przez skarżącą skargi na bezczynność organu w okresie biegu terminu określonego w postanowieniu z dnia 30 czerwca 2015 r. powoduje zatem, że nie można organowi skutecznie zarzucić, że pozostawał w stanie prawnej bezczynności w rozpatrzeniu sprawy. Termin do przedłożenia oceny technicznej upływał w dniu 15 września 2015 r., podczas gdy rozpoznawana skarga na bezczynność wpłynęła do organu w dniu 14 sierpnia 2015 r. Dodać należy, że ww. postanowienie z dnia 30 czerwca 2015 r. zostało wydane w ustawowym terminie, zakreślonym na rozpatrzenie sprawy. W okolicznościach przedmiotowej sprawy należy termin ten liczyć od dnia zwrotu akt sprawy organowi pierwszej instancji po uchyleniu przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego postanowienia z dnia 14 kwietnia 2015 r. o odmowie wszczęcia postępowaniu i przekazaniu sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia, to jest od dnia 7 maja 2015 r. Zgodnie z art. 35 k.p.a., organy administracji publicznej są obowiązane załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie rozstrzygnięte powinny być te sprawy, w których wystarczają dowody przedstawione przez stronę lub fakty i dowody są znane powszechnienie albo znane z urzędu organowi, lub też możliwe do ustalenia na podstawie posiadanych zasobów danych. Jeśli natomiast konieczne jest prowadzenia postępowania wyjaśniającego, to załatwienie sprawy powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy. Z kolei wedle art. 36 powołanej ustawy, organ ma obowiązek powiadomienia strony postępowania o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, o jakim mowa w cytowanym powyżej art. 35, a przy tym organ ten winien wskazać nowy termin do jej załatwienia. Należy mieć na uwadze, że zgodnie z art. 35 § 5 k.p.a. do terminów załatwienia sprawy administracyjnej nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu. Rozstrzygnięcie wydane w trybie art. 81c ust. 2 ustawy - Prawo budowlane co prawda nie ma charakteru merytorycznego i jako takie nie kończy sprawy w danej instancji, jednakże przy ocenie czy zaistniała w sprawie bezczynność lub przewlekłość postępowania, należy mieć - w ocenie Sądu - na względzie fakt, że wydane postanowienie posiada przymiot aktu administracyjnego zmierzającego do uzyskania materiału dowodowego uznanego przez organ za niezbędny do prawidłowego przeprowadzenia postępowania zasadniczego. W tej sprawie organ I instancji prowadzi postępowanie naprawcze uregulowane w przepisach art. 50 i art. 51 ustawy – Prawo budowlane. Przy czym art. 50 ustawy - Prawo budowlane, stanowiący o wstrzymaniu postanowieniem prowadzenia robót budowlanych, dotyczy robót wykonywanych. Ma on zatem zastosowanie tylko wtedy, gdy roboty budowlane są aktualnie wykonywane. W sytuacji zaś, kiedy roboty budowlane są zakończone, bezprzedmiotowe jest wydanie postanowienia na podstawie art. 50 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane o wstrzymaniu robót budowlanych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 grudnia 2012 r., sygn. akt II OSK 1524/11, Baza Orzeczeń LEX nr 1290920). Z okoliczności faktycznych przedmiotowej sprawy wynika jednoznacznie, że roboty budowlane związane z wykonaniem ciągu pieszego przy ul. P. [...] w T. przed lokalem nr [...] zostały zrealizowane, w związku z czym organ prawidłowo nie wydał w tej sprawie postanowienia na podstawie art. 50 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane. Po wszczęciu postępowania administracyjnego organ nadzoru budowlanego przeprowadził kontrolę wykonanych robót budowlanych (vide oględziny z udziałem stron postępowania, które miały miejsce 27 maja 2015 roku), a następnie - na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy - Prawo budowlane wydał postanowienie nakładające na Wspólnotę Mieszkaniową obowiązek dostarczenia, w terminie 2,5 miesięcy, oceny technicznej. Wobec niemożliwości zastosowania w omawianym przypadku art. 50 ust. 3 ustawy - Prawo budowlane, zgodnie z którym w postanowieniu o wstrzymaniu robót budowlanych można nałożyć obowiązek przedstawienia, w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia, inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych lub odpowiednich ocen technicznych bądź ekspertyz, organ zasadnie zastosował przepis art. 81c ust. 2 ww. ustawy. Zarówno w orzecznictwie sądów administracyjnych, jak i w doktrynie wskazuje się bowiem jednomyślnie, że postanowienie wydane na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy - Prawo budowlane ma charakter dowodowy, co oznacza, że postępowanie, w którym jest ono podejmowane stanowi część innego już toczącego się postępowania przewidzianego w prawie budowlanym, bądź jest elementem wyjaśnienia przez organ okoliczności, które mogłyby uzasadniać wszczęcie takiego postępowania. Przepis ten nie zawiera tym samym żadnych ograniczeń co do rodzaju postępowań, w których może być stosowany (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 maja 2012 r., sygn. akt II OSK 353/11, Baza Orzeczeń LEX nr 1219138). Powyższe wynika z faktu, że ów przepis umiejscowiony został w rozdziale zawierającym regulacje ustrojowe, poświęcone kompetencjom właściwych organów administracji publicznej (Prawo budowlane. Komentarz pod red. Z. Niewiadomskiego, Warszawa 2006, s. 708). Środek dowodowy przewidziany w art. 81c ustawy - Prawo budowlane może być stosowany także po zakończeniu robót budowlanych w przypadku powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego. Na organie ciąży bowiem obowiązek dokładnego wyjaśnienia wszelkich okoliczności sprawy, zaś jednym z instrumentów służących do tego wyjaśnienia jest właśnie prowadzenie wpadkowego postępowania dowodowego w oparciu o ww. przepis. Co do zasady zatem uzasadnione było wydanie postanowienia w tym trybie w niniejszej sprawie w celu uzyskania oceny technicznej, której wyniki miały stanowić podstawę do przeprowadzenia dalszego postępowania w trybie art. 51 ustawy - Prawo budowlane. Szczególnie, że – jak ustalił organ, przedmiotowy ciąg pieszy został wykonany w 1999 roku, a jego stan techniczny ujawniony podczas oględzin budzi wątpliwości. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że wydanie ww. postanowienia zmierzało do należytego rozpatrzenia niniejszej sprawy. Jednocześnie zakreślony w postanowieniu termin należało uznać za racjonalny. Nie był to termin nadmiernie wydłużony, uwzględniał rodzaj nałożonego obowiązku oraz zakres ustaleń niezbędnych do sporządzenia określonej w postanowieniu oceny technicznej. Czekanie przez organ na uzupełnienie przez Wspólnotę Mieszkaniową materiału dowodowego o tę opinię także nie stanowiło nieuzasadnionego działania organu, skoro dopiero na podstawie tak zgromadzonego materiału dowodowego organ miał zamiar rozstrzygnąć sprawę merytorycznie, w zależności od treści i wniosków oceny technicznej. Co też zresztą w tej sprawie uczynił, wydając decyzję merytoryczną w dniu 29 października 2015 roku. Zdaniem Sądu, organowi nie można również zarzucić przewlekłego prowadzenia przedmiotowego postępowania. Ocena, czy postępowanie trwa dłużej niż to konieczne, dokonywana musi być na podstawie zarówno analizy charakteru dokonywanych czynności, jak i stanu faktycznego sprawy. W ocenie Sądu organ prowadził postępowanie w tej sprawie w sposób zmierzający do zakończenia go w rozsądnym terminie. W okresie dwóch miesięcy od dnia zwrotu akt z organu drugiej instancji podjął czynności zmierzające bezpośrednio do rozpatrzenia sprawy. Zawiadomił strony o wszczęciu postępowania, dokonał kontroli wykonanych robót budowlanych kwestionowanych przez skarżącą, przeprowadzając oględziny w dniu 27 maja 2015 roku, o których powiadomił strony postępowania, uzyskał w tym czasie także dokumenty dotyczące budynku, do którego przedmiotowy ciąg pieszy prowadzi, z Urzędu Miejskiego, zapoznał się z dokumentacją przedłożoną przez skarżącą przy piśmie z dnia 15 czerwca 2015 roku, a następnie - na podstawie wszystkich ww. dowodów, w tym w szczególności przeprowadzonych oględzin, wydał postanowienie z dnia 30 czerwca 2015 roku w trybie art. 81c ust. 2 ustawy - Prawo budowlane. Przy czym – jak to już wykazano powyżej - wydanie ww. postanowienia było uzasadnione stanem faktycznym sprawy objętej wszczętym postępowaniem. W stosunku do robót budowlanych polegających na wykonaniu przedmiotowego ciągu pieszego konieczne było bowiem ustalenie, czy jego stan techniczny może uzasadniać przeprowadzenie dalszego postępowania naprawczego w trybie art. 51 ustawy - Prawo budowlane. Wyjaśnić również należy, że organ uznał, iż brak jest podstaw aby w stosunku do wykonanych w tym zakresie robót budowlanych prowadzić postępowanie w trybie art. 48 ustawy – Prawo budowlane. O tym czy taka kwalifikacja wykonanych robót budowlanych jest prawidłowa nie ma możliwości przesądzenia w tym postępowaniu sądowym, w którym nie stwierdzono bezczynności czy też przewlekłości postępowania organu nadzoru budowlanego mającego za przedmiot ww. roboty budowlane. Zarzuty skarżącej dotyczące niezastosowania przez organ w tej sprawie art. 48 ustawy - Prawo budowlane i nienakazania rozbiórki przedmiotowego ciągu pieszego mogą zostać natomiast rozpatrzone przez organ II instancji na skutek odwołania wniesionego od decyzji merytorycznej wydanej w tej sprawie przez organ I instancji, lub skargi wniesionej do sądu administracyjnego od decyzji organu odwoławczego, jeżeli ta będzie dla skarżącej niekorzystna. W ocenie Sądu dla rozpoznania skargi nie miały znaczenia, opisywane w skardze, okoliczności faktyczne dotyczące prowadzonej przez A. P. korespondencji z organem nadzoru budowlanego w 2003 r., albowiem skarżąca zarzuca obecnie bezczynność oraz przewlekłość mającą mieć miejsce w postępowaniu wszczętym na skutek jej pisma z dnia 27 marca 2015 r. (tego postępowania dotyczyło także zażalenie skarżącej, stanowiące warunek formalny rozpoznania jej skargi), a ponadto skarżąca J. D. nie brała udziału w czynnościach wyjaśniających ani postępowaniach prowadzonych na skutek pism kierowanych do organu przez A. P. Należy dodać, że z nadesłanych przez strony dokumentów wynika, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego - decyzją z dnia 29 października 2015 r., wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane, nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej w T. - celem doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem wybudowanego ciągu komunikacyjnego, wykonać w terminie do dnia 31 stycznia 2016 r. określone w decyzji roboty budowlane (decyzja organu – k. 144 - 150 akt sądowych). Decyzja ta została wydana po wpłynięciu w dniu 1 października 2015 roku do organu nadzoru budowlanego opinii technicznej, o czym strony organ zawiadomił pismem z dnia 6 października 2015 roku (k. 100 akt sądowych). Decyzję tę skarżąca zaskarżyła wnosząc stosowne odwołanie do organu II instancji. W tym merytorycznym postępowaniu przed organem odwoławczym skarżąca będzie mogła kwestionować zarówno zakres rozstrzygnięcia organu I instancji, jaki i podstawę prawną tego rozstrzygnięcia. Odnośnie zarzutu skarżącej dotyczącego pozbawienia jej statusu strony w postępowaniu związanym z wydaniem postanowienia z dnia 30 czerwca 2015 r. - nakładającego, na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy - Prawo budowlane, na Wspólnotę Mieszkaniową obowiązek przedłożenia oceny technicznej przedmiotowych robót budowlanych, wyjaśnić należy, że zarzut ten nie mógł wpłynąć na ocenę tego, czy organ pozostaje w tej sprawie w bezczynności, czy też przewleka postępowanie. Mając powyższe rozważania na uwadze Sąd uznał, że organowi nie można zarzucić pozostawania w stanie prawnej bezczynności w rozpatrzeniu przedmiotowej sprawy, jak również przewlekłego prowadzenia postępowania. Skarga J. D. była zatem niezasadna. W konsekwencji brak było podstaw do uwzględnienia zawartych w skardze żądań skarżącej, w tym dotyczących wydania postanowienia sygnalizacyjnego w trybie art. 155 p.p.s.a. oraz wymierzenia organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 tej ustawy. Należy dodać, że sąd administracyjny nie ma kompetencji aby rozpoznając sprawę ze skargi na bezczynność czy też przewlekłość postępowania orzec o przekazaniu sprawy do rozpatrzenia innemu organowi. Z tych przyczyn Sąd skargę J. D. na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił. Wyjaśnić nadto należy skarżącej, że w tej sprawie sądowej, wszczętej na skutek jej skargi dotyczącej bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego brak było podstaw do dokonania - oczekiwanej przez skarżącą (vide pisma skarżącej z dnia 24 października 2015 roku - k. 123 akt sadowych, oraz z dnia 15 stycznia 2016 r. – k. 174 akt sądowych), kontroli działań Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło