II SAB/Gd 159/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Janina Guść, Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Dorota Pellowska, po rozpoznaniu w dniu 16 października 2013 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w P. na bezczynność Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w G. w sprawie udostępnienia informacji publicznej postanawia zawiesić postępowanie. Pismem z 18 czerwca 2013 r. Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej sp. z o.o. w P. zwrócił się do Narodowego Funduszu Zdrowia Oddział Wojewódzki o udostępnienie informacji publicznej w zakresie umowy kontraktu na świadczenia z zakresu położnictwa i ginekologii ZOZ sp. z o.o. w poradni przy ul. D. 7 w P., świadczone od dnia 30 czerwca 2013 r. Wnioskująca spółka wskazała, ze udostępnienie informacji ma nastąpić w postaci wydruku z generatora ofert. Pismem z 2 lipca 2013 r. NFZ Oddział Wojewódzki poinformował wnioskodawczynię, że dane objęte przedmiotową umową są ogólnodostępne. Wskazano na regulację art. 135 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz. U. z 2008 r., Nr 164, poz. 1027, z późn. zm.), zgodnie z którą umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej są jawne. Fundusz realizuje zasadę jawności umów przez zamieszczenie na swojej stronie internetowej informacji o każdej zawartej umowie, z uwzględnieniem maksymalnej kwoty zobowiązania Funduszu wobec świadczeniodawcy wynikającej z zawartej umowy, rodzaju, liczby i ceny zakupionych świadczeń albo rodzaju zakupionych świadczeń, liczby jednostek rozliczeniowych (miara przyjęta do określenia wartości świadczenia opieki zdrowotnej w określonym zakresie lub rodzaju, w szczególności: punkt, porada, osobodzień) wyrażających wartość świadczenia oraz cenę jednostki rozliczeniowej, a także maksymalnej kwoty zobowiązania Funduszu wobec świadczeniodawcy wynikającej ze wszystkich zawartych umów. Powyższe informacje umieszczone są pod adresem: https://aplikacje.nfz.gov.pl/umowy/Search.aspx?OW=11. Dalej organ wskazał, że wzór umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna stanowi załącznik nr 2 część a, do zarządzenia Nr 71/2012/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 7 listopada 2012 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna, który jest jednakowy dla wszystkich podmiotów wyłonionych w postępowaniach o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna. Organ poinformował, że wskazany sposób udostępnienia informacji w postaci wydruku z generatora ofert nie dotyczy zakresu złożonego wniosku oraz nie funkcjonuje w organie. Skargę na bezczynność organu w przedmiocie udzielenia informacji publicznej złożył Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej sp. z o.o. w P. zarzucając naruszenie art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz art. 1 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. W uzasadnieniu skargi został przywołany powyżej opisany stan faktyczny. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego NFZ wniósł o odrzucenie skargi z uwagi na niewyczerpanie trybu jej wniesienia poprzez brak wezwania do usunięcia prawa, alternatywnie o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Składowi orzekającemu w niniejszej sprawie z urzędu znana jest okoliczność, że na wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich z dnia 22 maja 2013 r. Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu zostało przedstawione zagadnienie prawne o następującej treści: "czy nałożenie na Narodowy Fundusz Zdrowia Obowiązku zamieszczania na stronie internetowej wyłącznie informacji, o których mowa w art. 135 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r., Nr 164, poz. 1027 ze zm.) oznacza, że do informacji niewymienionych w tym przepisie nie stosuję się ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.)". We wniosku tym Rzecznik Praw Obywatelskich wskazał, że na tle art. 135 ust. 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, powstały w orzecznictwie sądowoadministracyjnym rozbieżności. Zgodnie z pierwszą z reprezentowanych w orzecznictwie linii, powołany wyżej przepis należy rozumieć jako przepis szczególny względem regulacji ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej i nie można udostępnić elementów niewymienionych w tym przepisie w innym trybie aniżeli wskazany. Najpełniej taki pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 16 stycznia 2013 r. (sygn. akt I OSK 2718/12) wskazując, że "zakres dostępu do informacji publicznej, dotyczący umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej określony jest wyłącznie przez art. 135 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, zgodnie z którym umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej są jawne, a Narodowy Fundusz Zdrowia realizuje tę zasadę jawności umów przez zamieszczanie na swojej stronie internetowej informacji o każdej zawartej umowie [...]". Dalej Sąd wskazał, iż żądanie udostępnienia kopii umów nie znajduje oparcia w ustawie o dostępie do informacji publicznej, a dane zawarte w umowach podlegają udostępnieniu tylko i wyłącznie na zasadach określonych w art. 135 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. W powołanym wyroku, skład orzekający podzielił wcześniejszy pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 1 grudnia 2011 r. (sygn. akt I OSK 1621/11), w którym NSA podkreślał subsydiarne znaczenie ustawy o dostępie do informacji publicznej względem innych aktów prawnych, które w odmienny sposób regulują zasady i tryb dostępu do informacji publicznej. Omawiana wykładnia przepisów prawa jest obecna również w orzecznictwie wojewódzkich sądów administracyjnych. Pogląd odmienny wyraził natomiast Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 1 września 2011 r. (sygn. akt 1 OSK 1075/11). NSA wskazał, że nie podziela prezentowanego w doktrynie poglądu, że realizacja zasady jawności umów o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej następuje wyłącznie na zasadach określonych w art. 135 ust. 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, zaś "nałożenie na NFZ obowiązku publikowania w internecie szczegółowych informacji o każdej zawartej umowie nie powoduje, iż z tej tylko przyczyny jest on zwolniony z obowiązku stosowania przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej w odniesieniu do innych informacji o charakterze publicznym (nieobjętych dyspozycją art. 135 ust. 2)". Zwrócił też uwagę, iż przyjęcie odmiennego poglądu, "wprowadziłoby w istocie ograniczenie w dostępie do wszystkich informacji publicznych, które nie mieszczą się w zakresie art. 135 ust. 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, a które znajdują się w dyspozycji NFZ"'. Jak powyżej wskazano został złożony wniosek do składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego o podjęcie uchwały mającej na celu wyjaśnienie zaistniałej wątpliwości co do omówionej kwestii prawnej, która powoduje znaczne rozbieżności w orzecznictwie. Wyjaśnienie tej wątpliwości będzie miało natomiast wpływ na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy, co uzasadnia zawieszenie postępowania sądowego do czasu podjęcia stosownej uchwały przez Naczelny Sąd Administracyjny. Z tego względu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.