II SAB/Gd 16/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2018 r. w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. D. – Z. na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. stwierdza, że bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 2. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Burmistrza Miasta i Gminy do rozpoznania wniosku skarżącej K. D. – Z. z dnia 20 grudnia 2017 roku, 3. zasądza od Burmistrza Miasta i Gminy na rzecz skarżącej K. D. – Z. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. K. D. – Z. (dalej jako "skarżąca") wniosła w dniu 10 stycznia 2018 r. (data nadania przesyłki pocztowej) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy (dalej jako "organ") polegającą na nieudostępnieniu jej informacji publicznej objętej wnioskiem skarżącej z dnia 20 grudnia 2017 r. We wniosku tym K. D. – Z. zażądała udzielenia jej informacji publicznej poprzez przesłanie drogą elektroniczną kopii (skanów) wszystkich umów wiążących gminę, zawartych oraz wykonywanych w 2016 r., mających za przedmiot świadczenie na rzecz gminy usług w zakresie obsługi prawnej, w tym reprezentację przed sądami powszechnymi i administracyjnymi oraz przed organami ścigania i organami władzy publicznej, a także, o ile to nie wynika wprost z treści umowy, wskazania trybu, w jakim doszło do wyboru podmiotu świadczącego usługi. W związku z powyższym skarżąca zażądała zobowiązania organu do rozpatrzenia jej wniosku oraz zasądzenia od organu na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W odpowiedzi na skargę Burmistrz Miasta i Gminy wniósł o umorzenie postępowania w sprawie. Jak wyjaśnił, na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej jako "p.p.s.a.") uwzględnił złożoną w dniu 15 stycznia 2018 roku przez skarżącą skargę w całości i jednocześnie udzielił odpowiedzi na jej wniosek. Organ stwierdził też, że wniosek skarżącej został złożony za pomocą poczty elektronicznej w okresie świąteczno-noworocznym, w którym ilość otrzymanych przez organ wiadomości email była znaczna, co z kolei spowodowało niezapoznanie się w terminie z treścią złożonego wniosku. W piśmie z dnia 3 marca 2018 r. skarżąca przyznała, że po wniesieniu skargi otrzymała żądaną informację publiczną. W związku z tym wniosła o umorzenie postępowania i zasądzenie od organu na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania. Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta zgodnie z treścią art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. obejmuje również bezczynność organów, a w przypadku informacji publicznej - także innych podmiotów zobowiązanych do jej udzielenia. Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie była bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy polegająca na nieudostępnieniu skarżącej w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1764 ze zm.) – dalej jako "u.d.i.p.", żądanej przez nią informacji publicznej objętej jej wnioskiem z dnia 20 grudnia 2017 r. We wniosku tym K. D. – Z. zażądała przesłania jej drogą elektroniczną kopii (skanów) wszystkich umów wiążących gminę, zawartych oraz wykonywanych w 2016 r., mających za przedmiot świadczenie na rzecz gminy usług w zakresie obsługi prawnej, w tym reprezentację przed sądami powszechnymi i administracyjnymi oraz przed organami ścigania i organami władzy publicznej, a także, o ile to nie wynika wprost z treści umowy, wskazania trybu, w jakim doszło do wyboru podmiotu świadczącego usługi. Przedmiotowa skarga spełnia wymogi formalne. Oceniając zaś, czy organ pozostawał w bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącej z dnia 20 grudnia 2017 r. należało ustalić, czy jest on podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, a także, czy żądane przez skarżącą dokumenty i informacje stanowią informacją publiczną. Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, która podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w tej ustawie. Informację publiczną stanowi każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które władzę publiczną realizują lub gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie tych kompetencji (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 października 2002 r., sygn. akt II SA 1956/02 - dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl; M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa NSA, Toruń 2002, s. 28–29). Do udostępniania informacji publicznej, w myśl art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., obowiązane są w szczególności organy władzy publicznej. W świetle art. 11a pkt 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2017 r., poz. 1875), burmistrz jest organem gminy. Jest zatem niewątpliwie podmiotem obowiązanym do udostępniania informacji publicznej. W ocenie Sądu nie budzi również wątpliwości, że żądana przez skarżącą informacja stanowi informację publiczną. Bezspornie bowiem informacja o podmiocie świadczącym obsługę prawną gminy dotyczy trybu działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych, a zatem jest informacją publiczną, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a u.d.i.p. Fakt, że Burmistrz Miasta i Gminy jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej w świetle ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz fakt, że żądane przez skarżącą we wniosku z dnia 20 grudnia 2017 r. dokumenty i informacje stanowią informację publiczną w myśl tej ustawy, obligowały organ do załatwienia przedmiotowego wniosku w sposób i w formie określonych w ww. ustawie. Zgodnie z przepisami ustawy, udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, a jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot zobowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p.). Stosownie zaś do treści art. 14 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. W niniejszej sprawie postępowanie o udzielenie informacji publicznej zostało wszczęte wnioskiem skarżącej z dnia 20 grudnia 2017 r. i organ powinien był zakończyć to postępowanie w sposób przewidziany prawem, tj. udzielić żądanej informacji w formie czynności materialno-technicznej albo wydać decyzję o odmowie udostępnienia żądanej informacji, bądź decyzję o umorzeniu postępowania. Mógł też zawiadomić wnioskującą, że informacji tej nie posiada. Z akt sprawy wynika jednak, że organ, do momentu wniesienia skargi, nie załatwił wniosku skarżącej, a zatem w dacie wniesienia skargi pozostawał w bezczynności w rozpoznaniu tego wniosku. Bezsporne jest przy tym, że bezpośrednio po wniesieniu skargi w rozpoznawanej sprawie organ, kierując się treścią żądania, uwzględnił skargę, udzielając skarżącej żądanej informacji publicznej. Obecnie zatem - w ocenie Sądu - nie można skutecznie zarzucić Burmistrzowi Miasta i Gminy bezczynności w udostępnieniu informacji, jako że żądana informacja została udostępniona skarżącej. Powyższe okoliczności nie budzą wątpliwości, gdyż zostały przyznane przez skarżącą w piśmie z dnia 3 marca 2018 r. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że w toku postępowania sądowoadministracyjnego wniosek skarżącej został rozpoznany. W konsekwencji zaś należało umorzyć postępowanie w sprawie zobowiązania organu do udostępnienia informacji publicznej na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie bowiem ze stanowiskiem wyrażonym w uchwale składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08 (ONSAiwsa z 2009 r., nr 4, poz. 63), jeśli organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności, już po wniesieniu skargi na bezczynność, zastosowanie znajduje przepis art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., nakazujący sądowi umorzenie postępowania, które stało się bezprzedmiotowe z innych przyczyn niż wymienione w art. 161 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. Wydanie przez organ decyzji, czy też udostępnienie informacji publicznej po wniesieniu skargi - jak ma to miejsce w rozpatrywanej sprawie - nie zwalnia jednak sądu z obowiązku rozpoznania skargi wniesionej na podstawie art. 3 § 2 p.p.s.a. Stosownie bowiem do art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a. Sąd ma także obowiązek stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności, a nadto ustalenia czy bezczynność ta nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa, niezależnie od tego, czy w dacie wyrokowania organ pozostawał w bezczynności, czy też nie. W niniejszej sprawie Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa. Rozpoznając sprawę w tym zakresie Sąd wziął pod uwagę niekwestionowaną okoliczność, że organ uczynił zadość żądaniu, przesyłając skarżącej bezpośrednio po otrzymaniu skargi posiadane dokumenty i informacje zgodnie z jej wnioskiem z dnia 20 grudnia 2017 r. Wprawdzie nastąpiło to po wskazanym w przepisach u.d.i.p. terminie do załatwienia sprawy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, jednakże Sąd uwzględnił fakt, że organ udostępnił informację niezwłocznie po otrzymaniu skargi na bezczynność, a jednocześnie z niewielkim przekroczeniem terminu ustawowego. W tej sytuacji nie można - zdaniem Sądu - postawić mu zarzutu rażącego naruszenia prawa. W przekonaniu Sądu celem ustalenia, czy naruszenie prawa jest rażące, należy bowiem uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami sprawy czynności jakie powinien podjąć organ, dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Z rażącym naruszeniem prawa w sytuacji bezczynności organu mielibyśmy do czynienia jedynie w sytuacji, gdyby organ w ogóle pozostawił wniosek skarżącej bez odpowiedzi w jakiejkolwiek formie bądź znacznie przewlekał ustosunkowywanie się do wniosku. Taka zaś sytuacja nie zachodzi w niniejszej sprawie. Uzasadniając rozstrzygnięcie o kosztach postępowania, wyjaśnić należy, że - stosownie do treści art. 201 § 1 p.p.s.a. - uwzględnienie przez organ skargi daje podstawy do zasądzenia od organu na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, obejmujących – zgodnie z art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. - również koszty zastępstwa procesowego, ustalane przy uwzględnieniu treści § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265). Z powołanego powyżej przepisu rozporządzenia w sprawie opłat za czynności radców prawnych wynika, że minimalna stawka wynagrodzenia za czynności radcy prawnego w sprawach dotyczących dostępu do informacji publicznej wynosi 480 zł, ale zważyć należy, że przepis art. 206 p.p.s.a. daje sądowi uprawnienie do odstąpienia od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części - w uzasadnionych przypadkach. Ponieważ przepis ten dotyczy kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, o których mowa w art. 205 p.p.s.a., obejmuje on swoim zakresem również miarkowanie wysokości wynagrodzenia fachowego pełnomocnika (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lutego 2014 r., sygn. akt I FPS 3/13, Legalis). Należy przy tym podkreślić również, że przepis art. 206 p.p.s.a. nie konkretyzuje pojęcia "uzasadnionych przypadków", w których można odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania, jedynie wymienia jeden z nich (świadczy o tym zawarte w przepisie sformułowanie "w szczególności"), dotyczący sytuacji, w której skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu, toteż ich kwalifikacja należy do sądu. Można zatem zastosować go nie tylko w przypadku częściowego uwzględnienia skargi. Z literalnego brzmienia art. 206 p.p.s.a. wynika bowiem, że częściowe uwzględnienie skargi jest to jedynie jeden z przypadków uzasadniających przewidziane w nim rozstrzygnięcie. Stosując powołany przepis, sąd musi zatem dokonać oceny, która jest suwerennym uprawnieniem jurysdykcyjnym, ma charakter dyskrecjonalny, oparty na swobodnym uznaniu, kształtowanym własnym przekonaniem, poczuciem sprawiedliwości oraz analizą okoliczności rozpoznawanej sprawy (por. dotyczące analogicznego przepisu art. 102 k.p.c. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2010 r., sygn. akt I PZ 2/10, LexPolonica nr 3027650, OSNP 2011, nr 23-24, poz. 297, i z dnia 26 stycznia 2012 r., sygn. akt III CZ 10/02, Biul. SN 2012, nr 4, s. 7). Określając wysokości wynagrodzenia fachowego pełnomocnika sąd powinien uwzględniać każdorazowo stopień zawiłości sprawy oraz nakład pracy radcy prawnego, w tym wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności czas poświęcony na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczbę stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, a także tryb i czas prowadzenia sprawy i obszerność zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Nie zwalania od tego określenie we wskazanym powyżej rozporządzeniu minimalnych stawek wynagrodzenia pełnomocnika, ponieważ art. 206 p.p.s.a., jako przepis zawarty w akcie o randze ustawy, ma pierwszeństwo przed regulacjami rozporządzenia. W ocenie Sądu przygotowanie krótkiej skargi w niniejszej sprawie, której przedmiotem jest nieskomplikowana bezczynność organu, polegająca na nieudostępnieniu informacji publicznej, wymagało niewielkiego wkładu pracy pełnomocnika, ponieważ w sprawie nie występowały ani okoliczności faktyczne wymagające wyjaśnienia, ani budzące wątpliwości problemy prawne wymagające rozstrzygnięcia. Zważywszy ponadto, że skarga została uwzględniona przez organ bezpośrednio po jej wniesieniu, pełnomocnik dodatkowo nie musiał poświęcać czasu na przygotowanie się do dalszych czynności procesowych w tej sprawie (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 26 lutego 2018 r., sygn. akt II SAB/Lu 6/18, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dotyczący takiej samej sprawy skarżącej). Podsumowując, znikomy nakład pracy pełnomocnika skarżącej w niniejszej sprawie uzasadniał zasądzenie od organu na rzecz skarżącej jedynie części kosztów postępowania w kwocie 200 zł, na którą składają się: cały wpis sądowy uiszczony od skargi w kwocie 100 zł oraz obniżone wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 100 zł /opłaty skarbowej od pełnomocnictwa skarżąca nie uiszczała, ponieważ pełnomocnik jest jednocześnie mężem skarżącej/. Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.