II SAB/Gd 162/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Sędzia NSA Zbigniew Romała po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 lipca 2016 r. sprawy ze skargi J. B. i A. B. L. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie nieważności decyzji dotyczącej środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia 1. zobowiązuje Samorządowe Kolegium Odwoławcze do rozpatrzenia wniosku z dnia 5 maja 2015 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy z dnia 20 marca 2014 r., nr [...] w terminie jednego miesiąca od dnia zwrotu akt administracyjnych wraz z wyrokiem ze stwierdzeniem jego prawomocności, 2. stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego J. B. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania 4. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej A. B. L. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Przedmiotem niniejszej sprawy jest skarga J. B. i A. B. L. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego polegającą na nierozpoznaniu wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy z dnia 20 marca 2014 r. nr [...]. Jak wynika z akt sprawy skarga ta została wniesiona w następujących okolicznościach: W dniu 5 maja 2015 r. A.A.-Z.Z. złożyli do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy z dnia 20 marca 2014 r. nr [...], mocą której określono środowiskowe uwarunkowania realizacji dla przedsięwzięcia pn.: "Budowa trzech elektrowni wiatrowych mocy 2,5 MW i wysokości łącznej 155 m w miejscowości T., gmina S.", planowanego do realizacji na terenie działek nr [..]-[..] (przed podziałem działka nr [..]) obręb T. Wniosek ten został zarejestrowany w Kolegium pod numerem [...]. W dniu 19 maja 2015 r. Kolegium wezwało Wójta Gminy do niezwłocznego nadesłania całości oryginalnych akt sprawy zakończonej decyzją ostateczną Wójta Gminy z dnia 20 marca 2014 r. i w dniu 2 czerwca 2015 r. zobowiązanie to zostało wykonane. Pismem z dnia 16 czerwca 2015 r., które wpłynęło do Kolegium w dniu 19 czerwca 2015 r., skarżący wezwali Samorządowe Kolegium Odwoławcze do usunięcia naruszenia prawa polegającego na nierozpoznaniu złożonego przez nich wniosku o stwierdzenie nieważności. Następnie, w dniu 11 sierpnia 2015 r., skarżący wnieśli do Sądu skargę, będącą przedmiotem niniejszej sprawy, domagając się stwierdzenia bezczynności Kolegium, nakazania rozpatrzenia wniosku w terminie niezwłocznym oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej odrzucenie wskazując, że wniesiona została z naruszeniem terminu wynikającego z art. 53 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku prawomocnym postanowieniem z dnia 22 stycznia 2016 r. odrzucił skargę wniesioną przez A.A.-Z.Z. Rozpoznając zaś skargę wniesioną przez J. B. i A. B. L. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Wniesiona skarga spełnia wymogi formalne warunkujące możliwość jej merytorycznego rozpoznania. Zgodnie bowiem z treścią art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4 (a więc m.in. w sprawach skarg na decyzje administracyjne czy też postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty) lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Skarżący, przed wniesieniem skargi, zgodnie z wymogiem art. 52 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pismem z dnia 16 czerwca 2015 r., wystąpili do Samorządowego Kolegium Odwoławczego z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Na wezwanie to organ nie udzielił odpowiedzi, a do chwili orzekania przez Sąd nie została wydana decyzja rozstrzygająca wniosek. Brak jest przy tym podstaw do stwierdzenia, że skarga została wniesiona z przekroczeniem terminu wskazanego w art. 53 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis ten stanowi, że w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Art. 52 § 3 i 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi regulują przypadki skarg na akty i czynności wymienione w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a oraz inne akty, czyli generalnie na podjęte przez organy akty i czynności. Termin wskazany w art. 53 § 2 ustawy nie ma zatem zastosowania do przypadków bezczynności organu. Takie też stanowisko reprezentowane jest w doktrynie oraz orzecznictwie sądów administracyjnych. Przyjmuje się bowiem, że wskazane w art. 53 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi terminy nie znajdują zastosowania do skargi na bezczynność, która może być wniesiona w dowolnym czasie, aż do chwili załatwienia sprawy przez organ administracji (vide: R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2011, s. 288). Przechodząc więc do merytorycznej oceny skargi, wskazać należy, że zgodnie z naczelną zasadą postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 12 kpa organy administracji publicznej winny działać w sprawie wnikliwie i szybko. Art. 35 kpa stanowi, że organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki (§ 1). Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (§ 2). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (§ 3). W myśl art. 104 § 1 kpa, przez załatwienie sprawy należy rozumieć wydanie przez organ decyzji, chyba że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stanowią inaczej. Przyjmując zatem, że sprawa wszczęta wnioskiem skarżących jest sprawą szczególnie skomplikowaną, stwierdzić należy, że dwumiesięczny termin na jej załatwienie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze upłynął w dniu 5 lipca 2015 r. Niesporne jest, że w terminie tym, jak i do dnia orzekania przez Sąd, Kolegium nie załatwiło przedmiotowej sprawy, nie wskazując przy tym stronom przyczyn naruszenia terminu zakończenia sprawy. Nierozpatrzenie zaś wniosku w terminie określonym w art. 35 kpa świadczy o bezczynności Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uwzględnił wniesioną przez J. B. i A. B. L. skargę i zobowiązał Samorządowe Kolegium Odwoławcze do rozpatrzenia wniosku z dnia 5 maja 2015 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy z dnia 20 marca 2014 r. w terminie jednego miesiąca od dnia zwrotu akt administracyjnych wraz z wyrokiem ze stwierdzeniem jego prawomocności. Dodatkowo, stosownie do treści art. 149 § 1a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wniosek wpłynął w dniu 5 maja 2015 r. i do dnia orzekania przez Sąd nie zapadło w Samorządowym Kolegium Odwoławczym rozstrzygnięcie w sprawie tego wniosku. Od dnia wpływu wniosku do Kolegium upłynęło zatem ponad 13 miesięcy. W tym czasie organ nie wydał rozstrzygnięcia ani nie zawiadomił stron o przyczynach nierozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności w ustawowym terminie, ani też nie wyznaczył nowego terminu załatwienia sprawy w trybie art. 36 § 1 kpa. Organ nie podjął również czynności mających na celu wyjaśnienie sprawy i wydanie rozstrzygnięcia, poza wezwaniem Wójta Gminy do nadesłania akt administracyjnych sprawy. Jednocześnie, na podstawie art. 200 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł o zwrocie kosztów niniejszego postępowania. Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania