II SAB/Gd 172/14
PostanowienieWSA w Gdańsku2014-11-21
Skład orzekający: Dorota Jadwiszczok
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu w przedmiocie zajęcia stanowiska w sprawie zbycia przez gminę prawa własności nieruchomości mieści się w kognicji sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu w przedmiocie zbycia nieruchomości przez gminę podlega odrzuceniu, ponieważ kwestia ta ma charakter cywilnoprawny, a nie administracyjnoprawny. Gmina realizuje tu swoje uprawnienia właścicielskie, a nie działa jako organ administracji publicznej w postępowaniu jurysdykcyjnym.Stan faktyczny
A. i P. R. wnieśli skargę na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie zajęcia stanowiska w sprawie zbycia na ich rzecz przez gminę prawa własności nieruchomości. Skarżący domagali się wyjaśnienia powodu uzależnienia zawarcia umowy sprzedaży od wydzielenia pasa gruntu na poszerzenie drogi. Organ wniósł o odrzucenie skargi, wskazując, że nie dotyczy ona sprawy administracyjnej. Sąd odrzucił skargę.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. R. i P. R. na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie zajęcia stanowiska w sprawie zbycia przez gminę prawa własności nieruchomości postanawia: odrzucić skargę.
Pismem z 12 września 2014 r. A. i P. R. wnieśli skargę na bezczynność Wójta Gminy domagając się zobowiązania Wójta do wydania decyzji w sprawie wniosku skarżących z 11 lipca 2013 r., w którym zażądali zajęcia stanowiska w przedmiocie zbycia na ich rzecz przez Gminę prawa własności działki nr 11 bez uwzględnienia warunków oraz wymogów wynikających z decyzji ustalającej warunki zabudowy. Skarżący domagali się wyjaśnienia powodu uzależnienia zawarcia umowy sprzedaży przedmiotowej działki od wydzielenia z działki skarżących pasa gruntu celem poszerzenia drogi.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie wskazując, że skarga nie dotyczy sprawy administracyjnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Na wstępie wskazać należy, iż sądy administracyjne dokonują wyłącznie kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów we wskazanych ustawą przypadkach (art.3 § 1 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi tj. Dz.U. z 2013 r., poz. 270 ze zm.). Przepis ten wskazuje, iż skarga na bezczynność organu administracji publicznej przysługuje jedynie wtedy, gdy jego działanie zakończyć się powinno wydaniem: decyzji administracyjnej; postanowienia w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończącym postępowanie, a także postanowienia rozstrzygającego sprawę co do istoty; postanowienia w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, a także innych niż wymienione wcześniej aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
W przedmiotowej sprawie skarga podlega odrzuceniu, albowiem kwestia zbycia lub odmowy zbycia nieruchomości należącej do jednostki samorządu terytorialnego lub do Skarbu Państwa nie jest rozstrzygana przez organy administracyjne na drodze administracyjnoprawnej w postępowaniu jurysdykcyjnym. Jak słusznie pisze pełnomocnik organu w odpowiedzi na skargę kwestie związane ze sprzedażą lokali mieszkalnych mają charakter cywilnoprawny. Wójt Gminy nie występuje zatem w roli organu administracji publicznej, ale reprezentuje gminę realizująca swoje uprawnienia właścicielskie względem nieruchomości.
Skoro zatem organy administracyjne nie mają w tym zakresie kompetencji do wszczynania i prowadzenia postępowania administracyjnego, a konsekwencji wydawania decyzji administracyjnych lub postanowień, to przedmiotowa skarga na bezczynność Wójta Gminy Kwidzyn nie wchodzi w zakres kognicji sądu administracyjnego.
Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Z przywołanej regulacji jednoznacznie wynika, że zarzucana organowi bezczynność nie dotyczy żadnej ze sfery, w której organ zobowiązany jest przepisami prawa do działania.
Ponadto wskazać należy, że sprzedaż nieruchomości jest stosunkiem cywilnoprawnym, gdyż jest uregulowana w Kodeksie cywilnym (art. 1 k.c. i art. art. 535 - 602 k.c.), a wobec tego sprawa dotycząca zawarcia umowy sprzedaży lokalu mieszkalnego wchodzącego w skład zasobu mieszkalnego gminy ma charakter cywilnoprawny. W orzecznictwie podkreśla się również, iż decyzja co do przeznaczenia nieruchomości do zbycia podejmowana jest przez gminę w zakresie jej uprawnień właścicielskich (por. art. 140 k.c.). Rozporządzanie nieruchomością przez jego właściciela następuje w formie czynności cywilnoprawnych poprzez zawarcie umowy sprzedaży lub użytkowania wieczystego, natomiast naturą stosunków cywilnoprawnych jest równorzędność stron. Sprawa sprzedaży, rozporządzania nieruchomością przez jej właściciela nie zawiera wobec powyższego elementu administracyjnego - władczego.
Zgodzić się również należy z poglądem, że gmina nie ma obowiązku zbywania nieruchomości, a osobom prywatnym nie przysługuje prawo podmiotowe do żądania od gminy jako właściciela mienia komunalnego – wbrew jego woli – zbycia nieruchomości (w tym przypadku nieruchomości gruntowej). Prawo pierwszeństwa w nabyciu nieruchomości wyrażone w art.34 u.g.n. ogranicza się bowiem wyłącznie do zakazu rozporządzenia przez gminę nieruchomością w sposób niezgodny z jego treścią. Nie obejmuje natomiast powstania roszczenia po stronie podmiotu, któremu pierwszeństwo przysługuje. Przysługujące jednostkom samorządu terytorialnego prawo do rozporządzania rzeczą jest chronione przez art.21 i art.165 Konstytucji RP, a także przez art.140 k.c.
Mając powyższe na uwadze, Sąd odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który mówi, iż sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło