II SAB/Gd 175/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Antończyk (spr.) Sędzia WSA Janina Guść Protokolant Sekretarz Sądowy Izabela Adamowicz po rozpoznaniu w Gdańsku na rozprawie w dniu 6 listopada 2013 r. sprawy ze skargi K. G. na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. oddala skargę, 2. przyznaje adwokatowi P. P. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wynagrodzenie wraz z należnym podatkiem od towarów i usług w łącznej kwocie 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. W dniu 25 czerwca 2013r. skarżący K. G. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, zarzucając Dyrektorowi Zakładu Karnego w Sz. bezczynność w rozpatrzeniu jego wniosku o udostępnienie informacji publicznej poprzez nieudostępnienie żądanej informacji zgodnie z wnioskiem, tj. jadłospisu obowiązującego w Z-K w Sz. z uwzględnieniem rozdziału 4 art. 19 pkt 1 Zarządzenia Nr [...] Dyrektora Generalnego Służby Więziennej i naruszenie 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP i art. 1 w zw. z art.10 ust. 1 i art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wobec powyższego skarżący wniósł o merytoryczne zakończenie sprawy poprzez zobowiązanie organu do udostępnienia takiej informacji zgodnie z wnioskiem z czerwca 2013r. W uzasadnieniu skargi skarżący podał, że prośbą z czerwca 2013r. zwrócił się o udostępnienie wyżej opisanej informacji publicznej i do dnia wniesienia skargi organ nie wykonał żadnej czynności przewidzianej w ustawie o dostępie do informacji publicznej w celu udostępnienia informacji publicznej w wyżej opisanym zakresie, zgodnie z prośbą z czerwca 2013r. Skarżący podał, że jedynie w dniu 6 czerwca 2013r. za pośrednictwem wychowawcy został poinformowany, że jego prośba została rozpatrzona negatywnie, gdyż żądane informacje są dostępne tylko dla pracowników Służby Więziennej, co jest stanowiskiem błędnym. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Zakładu Karnego w Sz. wniósł o jej odrzucenie. Uzasadniając wniosek o odrzucenie skargi organ podniósł, że skarżący nie wyczerpał wymaganych prawem środków zaskarżenia, nie wezwał bowiem Dyrektora Zakładu Karnego do usunięcia naruszenia prawa, co jest wymagane przy bezczynności organu w zakresie czynności materialno-technicznych zgodnie z art. 52 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Odnosząc się do kwestii merytorycznych organ podniósł, że skarżący w maju wystąpił z zapytaniem ustnym do starszego inspektora działu ochrony na temat norm obowiązujących przy posiłkach wydawanych przez administrację. Informacja taka została przez inspektora udzielona, a następnie po konsultacji z funkcjonariuszem Działu kwatermistrzowskiego ustalono, że na tablicy ogłoszeń zostanie wywieszona informacja na temat wagi i kaloryczności potraw. Po pewnym czasie skarżący ponownie zwrócił się z tym samym zapytaniem rozszerzając swoje żądanie o dostarczanie posiłków bezpośrednio do celi w indywidualnych naczyniach. Funkcjonariusz Działu Kwatermistrzowskiego udzielił skarżącemu wyjaśnień i udostępnił do wglądu, do zapoznania się Zarządzenie nr [...] Dyrektora Generalnego Służby Więziennej oraz rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 2 września 2003r. w sprawie określenia dziennej normy wyżywienia oraz rodzaju diet wydawanych osobom osadzonym. Skarżący odmówił podpisania notatki z dnia 27 maja 2013r. na powyższą okoliczność. Ponadto organ poinformował, że osadzonym codziennie przekazywane są informacje dotyczące rodzajów potraw wchodzących w skład posiłku danej normy lub diety przygotowywanych przez administrację Zakładu za pośrednictwem lokalnego radiowęzła i wewnętrznej telewizji kablowej. Nadto organ podniósł, że w czerwcu 2013r. nie odnotował wpływu żadnego wniosku od skarżącego o udostępnienie informacji publicznej w zakresie udostępnienia jadłospisu i nie prowadzono w związku z tym żadnego postępowania w sprawie udostępnienia informacji. W związki z czym, jak podniesiono w aktualnym stanie faktycznym postępowanie przed sądem jest bezprzedmiotowe. Do odpowiedzi na skargę organ załączył notatki służbowe z dnia 27 maja 2013r. dotyczącą zapoznania skarżącego powołanym wyżej Zarządzeniem i z dnia 18 lipca 2013r. dotyczącą udzielenia skarżącemu informacji dotyczących wydawania posiłków. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej . Kontrola ta zgodnie z treścią art. § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 2270 ze zm.) obejmuje również bezczynność organów, a przypadku informacji publicznej również innych podmiotów zobowiązanych do jej udzielenia. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w Sz., polegająca na nieudostępnieniu skarżącemu K. G. w trybie ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej(Dz. U. z 2001r. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), zw. dalej ustawą, żądanej przez niego informacji w postaci jadłospisu obowiązującego w Z-K w Sz. z uwzględnieniem rozdziału 4 art. 19 pkt 1 zarządzenia Nr [...] Dyrektora Generalnego Służby Więziennej" Rozpoznając skargę w pierwszej kolejności wskazać należy, że skarga spełniała wymogi formalne jej dopuszczalności. W sprawach skarg na bezczynność organu w przedmiocie udzielenia informacji publicznej nie występuje wymóg wyczerpania środków zaskarżenia określony w art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.), a wiec wymóg złożenia zażalenia, o którym mowa w art. 37 kpa, przed złożeniem skargi na bezczynność. Jak przyjmuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym skarga na bezczynność w przedmiocie udzielenia informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej i może być wniesiona bez wezwania do usunięcia naruszenia prawa (zob. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2006r., sygn. akt I OSK 601/05, teza 1, lex nr 236545). Ustawa o dostępie do informacji publicznej, regulująca tryb postępowania w sprawie udzielenia informacji publicznej, w wąskim zakresie odsyła do przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, jego przepisy stosuje się tylko w przypadku wydania decyzji. Ustawa nie zawiera natomiast przepisów, które dotyczyłyby bezczynności, w tym wymogu wyczerpania trybu polegającego na wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa lub wniesienia zażalenia na bezczynność organu. Uwzględniając powyższe wskazać należy, że kwestie podniesione w skardze dotyczące braku wezwania do usunięcia naruszenia prawa skargi są niezasadne. Sąd uznał , że skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem organ nie pozostawał w bezczynności w udzieleniu informacji publicznej. Bezczynność organu na gruncie ustawy polega na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje. Z kolei stanowisko organu o odmowie udzielenia informacji powinno przybrać procesową formę decyzji administracyjnej. W przypadku udzielenia informacji publicznej uznać należy, że bezczynność organu może wystąpić tylko wówczas, gdy informacja wskazana we wniosku o jej udostępnienie jest informacja publiczną i jednocześnie żądanie jej udzielenia skierowane jest do podmiotu zobowiązanego do jej udostępnienia. Oceniając czy Dyrektor Zakładu Karnego w Sz. pozostaje w bezczynności rozpoznaniu należało ustalić, czy jest on podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, a także czy żądana przez skarżącego informacja stanowi informację publiczną. Nie ulega wątpliwości, że Dyrektor Zakładu Karnego mieści się w pojęciu organu władzy publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy, a tym samym jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Natomiast w zakresie przedmiotowym wskazać należy, że pojęcie informacji publicznej zostało zdefiniowane w art. 1 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym informację publiczną stanowi każda informacja o sprawach publicznych. Natomiast zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmiennie zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Jego doprecyzowaniem jest art. 6 ust. 1 ustawy, który w formie katalogu otwartego wymienia rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze publicznym. Na podstawie wskazanych przepisów, uwzględniając konstytucyjną konstrukcję prawa do informacji zawartą w art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP przyjmuje się, że informacją publiczną jest każda informacja wytworzona przez władze publiczne, przez osoby pełniące funkcje publiczne oraz inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym, jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie od tego przez kogo zostały wytworzone. Pojecie informacji publicznej odnosi się zatem do wszelkich faktów dotyczących spraw publicznych i tych, które odnoszą się do publicznej sfery działalności, w tym gospodarowania mieniem publicznym O zakwalifikowaniu określonej informacji jako podlegającej udostępnieniu w rozumieniu ustawy decyduje kryterium rzeczowe. Analiza art. 6 ustawy wskazuje na to, przedmiotem wniosku może być jedynie informacja o zaistniałych faktach a także zamierzeniach organu odnoszących się do projektowanych aktów. Za informacje uznaje się zatem m.in. treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu nie będącego organem władzy publicznej lecz wykonującego zadania publiczne, w szczególności treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć, dokumentacja przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających Są nią zarówno dokumenty bezpośrednio przez te podmioty wytworzone, jak i te, których używają one przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet gdy nie pochodzą wprost od nich. Nie stanowią natomiast informacji publicznej opinie i stanowiska, nawet te wyrażane na zlecenie organu, jeżeli nie dotyczą one faktów, lecz ewentualnych zamierzeń tego organu. Wniosek taki nie może zmierzać do inicjowania działań ani dotyczyć przyszłych niesprecyzowanych zamierzeń, w trybie dostępu do informacji nie można żądać interpretacji znanego stronie dokumentu, nie mają również charakteru informacji publicznej wnioski w sprawie indywidualnej oraz polemiki z dokonanymi ustaleniami (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 czerwca 2009r. sygn. akt I OSK 89/09, z dnia 12 lipca 2011r sygn. akt 610/11, dostępne w Internecie orzeczenia .nsa.gov.pl). Uznając, że żądana przez skarżącego informacja ma charakter informacji publicznej wskazać należy, że organ nie pozostawał w bezczynności dotyczącej jej udzielenia. Z wyjaśnień organu wynika, że wnioski skarżącego składane w miesiącu maju 2013r. dotyczące m.in. jadłospisu oraz udostępnienia powoływanego Zarządzenia nr [...] były na bieżąco w formie ustnej udostępniane i uwzględniane a skarżący uzyskiwał niezbędne informacje dotyczące jadłospisu oraz informacje dotyczące posiłków (wagi i kaloryczności). Natomiast brak jest dowodu, że skarżący złożył kolejny wniosek o udostępnienie informacji publicznej do Dyrektora Zakładu Karnego w Sz. o treści podanej w skardze wniesionej do Sądu. W samej skardze skarżący powołuje nieprecyzyjny termin "w czerwcu 2013r." Natomiast jak wynika z treści odpowiedzi na skargę w miesiącu czerwcu 2013r. w Zakładzie Karnym nie odnotowano żadnego wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej w zakresie udostępnienia jadłospisu i nie prowadzono w tej sprawie żadnego postępowania. Skarżący nie sprecyzował swojego wniosku co do daty jego wniesienia, jednakże w świetle wskazanych okoliczności uznać należy, że jego wnioski złożone przed wniesieniem skargi były niezwłocznie rozpoznawane. Natomiast organ nie mógł pozostawać w bezczynności w udzieleniu informacji co do wniosku zawartego skardze z dnia 25 czerwca 2013r. albowiem skarżący, przed wniesieniem skargi, nie złożył u Dyrektora Zakładu wniosku o jej udostępnienie w trybie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Powyższe powoduje, że organowi nie można postawić zarzutu bezczynności. Niezależnie od powyższego wskazać należy, że przedmiotem wniosku złożonego w trybie ustawy nie może być każda informacja, a jedynie taka, która ma charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zatem w sytuacji domagania się przez skarżącego jedynie "jadłospisu obowiązującego w Zakładzie Karnym w Sz." załatwianie takiego wniosku winno nastąpić w trybie przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 sierpnia 2003r. w sprawie wniosków, skarg i próśb osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych (Dz. U. nr 151, poz. 1647 ze zm.). Mając powyższe na uwadze i działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd oddalił skargę. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ww. ustawy, przyznając pełnomocnikowi skarżącego ustanowionemu z urzędu ze Skarbu Państwa –Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu wraz z podatkiem od towarów i usług, zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 1lit c w związku z § 2 ust. 1 , 2 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tj. Dz. U. z 2013r., poz. 461).