II SAB/Gd 175/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie warunków zabudowy 1. zobowiązuje Samorządowe Kolegium Odwoławcze do rozpatrzenia odwołania wniesionego od decyzji Wójta Gminy L. z dnia 3 lutego 2015 r., nr [...], w terminie jednego miesiąca od dnia zwrotu akt administracyjnych wraz z wyrokiem ze stwierdzeniem jego prawomocności; 2. stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. "A" Spółka z ograniczona odpowiedzialnością z siedzibą w W. wniosła w dniu 21 września 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego (nazwaną zażaleniem) w zakresie nierozpoznania odwołania od decyzji odmawiającej ustalenia warunków zabudowy. Jak wynika z treści skargi zarzucono organowi naruszenie przepisów art. 35, art. 36 i art. 37 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wskazuje skarżąca spółka, że w dniu 16 lutego 2015 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego złożone zostało odwołanie od decyzji Wójta Gminy z dnia 3 lutego 2015 r., nr [...] odmawiającej ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na posadowieniu elektrowni wiatrowej na działce nr [...], obr. M. w gminie L. Do dnia skargi inwestor nie otrzymał korespondencji w sprawie odwołania. W dniu 3 lipca 2015 r. spółka wezwała organ odwoławczy do usunięcia naruszenia prawa w postaci czynności w przedmiotowej sprawie. SKO nie podjęło postępowania dotyczącego wniesionego odwołania. Skarżąca spółka domaga się wyznaczenia organowi terminu rozpatrzenia sprawy zgodnie z art. 35 oraz art. 36 Kodeksu postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej uwzględnienie w zakresie wyznaczenie terminu załatwienia sprawy. Organ opisał poprzednią skargę "A" Spółki z o.o. w W., odrzuconą przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku prawomocnym postanowieniem z dnia 16 czerwca 2015 r. w sprawie sygn. akt II SAB/Gd 90/15 wskutek braku wyczerpania środków zaskarżenia. W odniesieniu do przedmiotowej skargi potwierdził organ, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa wpłynęło do organu w dniu 6 lipca 2015 r., bezsporna jest okoliczność, że sprawa nie została załatwiona, a tym samym kolegium pozostaje w stanie bezczynności. Jednocześnie wniesiono o stwierdzenie, że bezczynność organu odwoławczego w niniejszej sprawie nie nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ wynika ona ze znanego sądowi z urzędu spiętrzenia spraw czekających na załatwienie w związku z niewystarczającą obsadą orzeczniczą organu oraz rozpoznawanie spraw według kolejności ich wpływu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jak wynika z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2012 r., poz. 270 ze zm.) w brzmieniu ustalonym nowelą z dnia 9 kwietnia 2015 r. (Dz. U. z 2015 r., poz. 658) i obowiązującym od dnia 15 sierpnia 2015 r. dla spraw wszczętych po tym dniu, kontrola ta obejmuje również bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Na gruncie niniejszej sprawy bezczynność dotyczy przypadku określonego w art. 3 § 2 pkt 1, a więc sytuacji niewydania przez właściwy rzeczowo i miejscowo organ administracji publicznej decyzji administracyjnej. Skarżąca spółka w niniejszej sprawie wyczerpała wymóg formalny dla skutecznego wniesienia skargi, wynikający z przepisu art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), zwanej dalej k.p.a. Pozostaje niesporne, że przed wniesieniem skargi na bezczynność organu odwoławczego "A" Spółka z o.o. w W. wystąpiła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa pismem z dnia 3 lipca 2015 r., które wpłynęło do organu w dniu 6 lipca 2015 r. Skarga została zaś złożona w dniu 21 września 2015 r., zgodnie z datą nadania w urzędzie pocztowym (karta 14). Odnosząc się zatem do zasadności skargi należało przyjąć, że organ odwoławczy w niniejszej sprawie pozostaje w bezczynności. Co do zasady, stosownie do treści przepisu art. 35 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone na podstawie dowodów przedstawionych przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub faktów i dowodów powszechnie znanych albo znanych z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (art. 35 § 2 k.p.a.). Natomiast zgodnie z art. 35 § 3 k.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Dla organu odwoławczego wiążący jest zatem termin miesięczny na załatwienie sprawy, liczony od daty otrzymania odwołania wraz z aktami sprawy administracyjnej. Przepis art. 133 k.p.a. ustanawia termin, w którym organ pierwszej instancji obowiązany jest przekazać odwołanie organowi odwoławczemu wraz z aktami sprawy i wynosi on siedem dni od dnia, w którym organ otrzymał odwołanie, jeżeli w tym terminie nie wydał nowej decyzji w myśl art. 132 k.p.a. (w trybie samokontroli). Datą wszczęcia postępowania odwoławczego jest zatem data otrzymania odwołania przez organ odwoławczy, a termin załatwienia sprawy przez organ odwoławczy liczy się od dnia wpływu odwołania wraz z aktami sprawy do organu drugiej instancji. Z bezczynnością organu mamy do czynienia jeżeli organ administracji zobowiązany do załatwienia sprawy nie wydaje decyzji w ustawowym terminie, a zwłoka w rozpatrzeniu sprawy jest nieuzasadniona Według przepisu art. 104 § 1 k.p.a. "załatwienie sprawy" oznacza wydanie przez organ decyzji, chyba że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stanowią inaczej. W rozpoznawanej sprawie okoliczności faktyczne pozostają bezsporne i wynikają wprost z akt administracyjnych. Pełnomocnik inwestora "A" Spółki z o.o. w W. złożył odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego od decyzji Wójta Gminy z dnia 3 lutego 2015 r. pismem z dnia 16 lutego 2015 r., wniesionym za pośrednictwem organu pierwszej instancji. Odwołanie przesłane przez wójta wraz z aktami sprawy wpłynęło do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w dniu 27 lutego 2015 r. Do chwili wyrokowania w niniejszej sprawie odwołanie nie zostało rozpatrzone. Skarga zatem podlegała uwzględnieniu, gdyż miesięczny termin na załatwienie sprawy upłynął dla organu odwoławczego z dniem 27 marca 2015 r. Nierozpatrzenie odwołania we wskazanym terminie, przewidzianym w art. 35 § 3 k.p.a., stanowi zatem o bezczynności Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 149 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uwzględnił skargę "A" Spółki z o.o. w W. i zobowiązał Samorządowe Kolegium Odwoławcze do rozpatrzenia wniesionego odwołania w terminie jednego miesiąca od dnia zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Ponadto, kierując się wymogiem nałożonym w art. 149 § 1a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (również w brzmieniu ustalonym nowelą z dnia 9 kwietnia 2015 r.) sąd stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ustalając charakter zaistniałego naruszenia prawa należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, lecz także czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Niewątpliwie nierozpatrzenie odwołania przez okres ponad 8 miesięcy stanowi rażące naruszenie przepisu art. 35 § 3 k.p.a. Skoro organ proceduje według kolejności wpływu spraw, jak wynika z odpowiedzi na skargę, to jednak przynajmniej należało powiadomić wzywającego do usunięcia naruszenia prawa o przewidywanym terminie rozpatrzenia odwołania. W niniejszej sprawie kolegium nie podjęło żadnych czynności, w tym sygnalizacyjnych, o których mowa w art. 36 k.p.a. i dopiero na etapie postępowania sądowoadministracyjnego wyjaśniło przyczyny przekroczenia terminu załatwienia sprawy. Trzeba też zwrócić uwagę, że niniejsza skarga jest kolejną na tę samą bezczynność w rozpatrzeniu przedmiotowego odwołania, a to że poprzednia skarga odrzucona została przez sąd z przyczyn formalnych nie może jednak organu usprawiedliwić. Sąd ocenił natomiast, że w niniejszej sytuacji nie zastosuje wobec Samorządowego Kolegium Odwoławczego przepisu art. 149 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Orzeczenie o wymierzeniu grzywny lub przyznaniu sumy pieniężnej, zarówno z urzędu jak i na wniosek, ma charakter fakultatywny. Strona nie złożyła wniosku w tym przedmiocie, a sąd nie uznał konieczności orzeczenia w tej kwestii z urzędu, uwzględniając z kolei wyjaśnienie organu odwoławczego, że załatwianie spraw odbywa się wedle kolejności ich wpływu oraz argument dotyczący niewystarczającej ilości etatów orzeczniczych w stosunku do dużego obciążenia sprawami w Samorządowym Kolegium Odwoławczym, nawet przy rozpoznawaniu spraw według kolejności ich wpływu. W tym stanie rzeczy orzeczenie poprzestające na stwierdzeniu, że bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiotowej sprawie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa jest adekwatne do stopnia naruszenia prawa przez ten organ. Na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku orzekł na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym. Wobec uwzględnienia skargi, na wniosek skarżącej spółki sąd zasądził, na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 wskazanej ustawy, od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz "A" Spółki z o.o. w W. zwrot kosztów postępowania w wysokości uiszczonego w sprawie wpisu sądowego w kwocie 100 zł.