II SAB/Gd 186/13
WyrokWSA w Gdańsku2013-11-06
Skład orzekający: Dorota Jadwiszczok, Wanda Antończyk, Janina Guść
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorstwo energetyczne będące operatorem systemu dystrybucyjnego jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej w zakresie dokumentów stanowiących podstawę lokalizacji i budowy infrastruktury elektroenergetycznej?Ratio decidendi
Przedsiębiorstwo energetyczne będące operatorem systemu dystrybucyjnego, zgodnie z przepisami Prawa energetycznego, wykonuje zadania publiczne w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. W związku z tym jest zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej, w tym dokumentów stanowiących podstawę lokalizacji i budowy infrastruktury elektroenergetycznej, na wniosek strony. Bezczynność w tym zakresie stanowi rażące naruszenie prawa.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o udostępnienie kserokopii decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznych. Spółka energetyczna odmówiła udostępnienia informacji, twierdząc, że nie jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej i że żądane dokumenty stanowią tajemnicę przedsiębiorcy. Skarżący wniósł skargę na bezczynność spółki. Spółka argumentowała, że skarga jest nieprawidłowo skierowana przeciwko oddziałowi, a także że udostępniła możliwość wglądu do dokumentów w swojej siedzibie. Sąd rozpoznał sprawę ze skargi na bezczynność.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zobowiązał E. S.A. z siedzibą w G. do rozpatrzenia wniosku skarżącego R. J. z dnia 18 lutego 2013 r. o udzielenie informacji publicznej w terminie 14 dni od doręczenia odpisu wyroku. Sąd stwierdził, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i zasądził od E. S.A. na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Antończyk Sędzia WSA Janina Guść (spr.) Protokolant Sekretarz Sądowy Izabela Adamowicz po rozpoznaniu w Gdańsku na rozprawie w dniu 6 listopada 2013 r. sprawy ze skargi R. J. na decyzję A z siedzibą w G. na bezczynność w sprawie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje A z siedzibą w G. do rozpatrzenia wniosku R. J. z dnia 18 lutego 2013 r. o udzielenie informacji publicznej dotyczącej udostępnienia kserokopii decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii elektroenergetycznych na działkach o numerach ewidencyjnych 39/4, 26/6, 40 i 88 położonych w miejscowości [...] w terminie 14 dni od doręczenia odpisu tego wyroku wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności, 2. stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądza od A z siedzibą w G. na rzecz skarżącego R. J. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
R. J. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność E. Spółki Akcyjnej z siedzibą w G. Oddział w S. polegającą na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek skarżącego z dnia 18 lutego 2013 r. w terminie wskazanym w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001 r., nr 112, poz. 1198 ze zm.) dotyczącej udostępnienia kserokopii decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznych na działce nr [...], dla której Sąd Rejonowy w B. prowadzi księgę wieczystą nr [...] oraz na działkach nr [...], dla których Sąd Rejonowy w B. prowadzi księgę wieczystą nr [...], położonych w miejscowości N., gmina P., stanowiących jego własność.
Skarżący wskazał, że w odpowiedzi na wniosek, pismem z dnia 26 lutego 2013 r. Spółka poinformowała skarżącego o przekazaniu sprawy do jej oddziału w K., następnie do jej oddziału w S., a pismem z dnia 17 kwietnia 2013 r. oświadczyła, iż nabyła służebność przesyłu przez zasiedzenie, co przesądza o niezasadności całego roszczenia podnoszonego przez skarżącego w piśmie z dnia 18 lutego 2013 r. W związku z powyższym, pismem z dnia 24 kwietnia 2013 r., skarżący ponownie wystąpił z żądaniem udostępnienia wszelkich dokumentów stanowiących informację publiczną w zakresie ww. działek. Skarżący wskazał, że do dnia wniesienia skargi nie otrzymał żądanych dokumentów ani rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej, czy też w sprawie umorzenia postępowania o udostępnieniu informacji publicznej, a zatem E. S.A. pozostaje w stanie bezczynności. Podniósł również, że domaga się udzielenia informacji na podstawie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, żądana informacja stanowi informację publiczną a E. S.A. w G. jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej w świetle art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
W odpowiedzi na skargę E. Spółka Akcyjna z siedzibą w G. wniosła o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie. E. Spółka Akcyjna z siedzibą w G. skazała, że skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika nieprawidłowo wskazał stronę przeciwną jako "E. S.A. Oddział w S.". Tymczasem oddział spółki nie może być stroną niniejszego postępowania sądowego z uwagi na fakt, że nie posiada zdolności prawnej ani sądowej. Właścicielem linii energetycznych opisanych we wniosku jest E. S.A. w G., który to podmiot winien występować w postępowaniu przed Sądem. Zatem niniejsza skarga na mocy art. 58 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi winna zostać odrzucona.
E. S.A. wskazała, że żądaną informacja została skarżącemu udostępniona w sposób zgodny z żądaniem wniosku. Skarżący wnosząc o udostępnienie kserokopii decyzji określił wyłącznie formę udostępnienia informacji bez precyzyjnego wskazania w jaki sposób udostępnienie to ma nastąpić. W piśmie z dnia 16 maja 2013 r. E. S.A. odpowiedziała, że posiadana dokumentacja jest możliwa do wglądu w siedzibie firmy po uprzednim ustaleniu terminu. Skoro skarżący nie określił precyzyjnie, w jaki sposób udostępnienie informacji ma nastąpić, nie może zarzucać stronie przeciwnej bezczynności, bowiem umożliwiła ona zapoznanie się skarżącemu z kserokopiami żądanych dokumentów w siedzibie oddziału w S.
Ponadto E. S.A. stwierdziła, że nie podlega obowiązkowi udostępnienia informacji publicznej, stąd skarga winna być odrzucona, gdyż sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Nieodłączną cechą informacji publicznej jest powiązanie z realizacją zadań publicznych, odnoszące się bezpośrednio do organu administracji publicznej.
E. S.A wskazała, że wyznacznikiem zakresu prawa do informacji publicznej jest szczególnie istotne znaczenie informacji dla interesu publicznego w odniesieniu do informacji przetworzonej.
Stwierdziła ona, że zobowiązanymi do udzielenia informacji publicznej są organy administracji publicznej i jednostki organizacyjne wykonujące zadania władzy publicznej. W przypadku innych jednostek organizacyjnych wykonujących zadania publiczne ustawa ograniczyła obowiązek udostępnienia informacji do tych, w których Skarb Państwa posiada pozycję dominującą.
Spółka stwierdziła, że nie jest podmiotem dysponującym mieniem państwowym, komunalnym oraz należącym do sektora finansów publicznych w rozumieniu ustawy o finansach publicznych. Ponadto, nie jest spółką prawa handlowego, w której Skarb Państwa ma ponad 50% akcji w kapitale zakładowym, Skarb Państwa posiada jedynie ok. 82% akcji w kapitale zakładowym spółki E. S.A., która jest większościowym akcjonariuszem E. S.A.
Strona podniosła, że wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 851/10, oraz Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 lipca 2006 r., sygn. akt P 24/05, dotyczące charakteru działalności prowadzonej przez przedsiębiorstwa energetyczne, zostały wydane jeszcze przed wejściem w życie dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2003/54/WE z dnia 26 czerwca 2003 r. dotyczącej wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej i uchylającej dyrektywę 96/92/WE, obowiązującej od 2007 r. (a więc po wydaniu ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego), na podstawie której nastąpił rozdział usług sprzedaży i dystrybucji energii elektrycznej (w związku z wydaniem ww. dyrektywy, w 2005 r. przeprowadzono również nowelizację Prawa energetycznego).
E. S.A. wskazała, że jedynie dostarcza energię elektryczną w ramach umowy o świadczenie usług dystrybucji, natomiast sprzedażą energii zajmuje się sprzedawca z urzędu, czyli E. S.A. Wskazano, że w związku ze świadczeniem tzw. usługi kompleksowej zadania publiczne mogłyby być realizowane jedynie przez sprzedawcę świadczącego usługę kompleksową, ale już nie przez dystrybutora energii elektrycznej, jakim jest E. S.A.
Zdaniem E. S.A., podmiotem zobowiązanym do udzielenia żądanej przez skarżących informacji jest organ, który wydał decyzje objęte wnioskiem.
E. S.A. wskazała nadto, że informacje, których żąda skarżący, stanowią tajemnicę przedsiębiorcy, dotyczą bowiem regulacji posadowienia urządzeń, co do posadowienia których skarżący zapowiada spór, zatem ich ujawnienie, w świetle art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, stanowiłby działanie na szkodę Spółki.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 oraz § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta zgodnie z treścią art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. obejmuje również bezczynność organów, a w przypadku informacji publicznej także innych podmiotów zobowiązanych do jej udzielenia.
Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie jest bezczynność E. S.A. z siedzibą w G. polegająca na nieudostępnieniu skarżącemu R. J. , w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2001 r., nr 112, poz. 1198 ze zm.), zwanej dalej ustawą, żądanej przez niego wnioskiem z dnia 18 lutego 2013 r. dokumentacji stanowiącej podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznych na działce nr [...], dla której Sąd Rejonowy w B. prowadzi księgę wieczystą nr [...] oraz na działkach nr [...], dla których Sąd Rejonowy w B. prowadzi księgę wieczystą nr [...], położonych w miejscowości N., gmina P., stanowiących jego własność.
Skarga spełniała formalne wymogi jej dopuszczalności, albowiem w sprawach skarg na bezczynność organu w przedmiocie udzielenia informacji publicznej nie występuje wymóg wyczerpania środków zaskarżenia określony w art. 52 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z poglądem wyrażonym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, które Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela, skarga na bezczynność organu w przedmiocie udzielenia informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej. W sprawach skarg na bezczynność organu w przedmiocie udzielenia informacji publicznej nie występuje wymóg wyczerpania środków zaskarżenia, określony w art. 52 § 1 p.p.s.a. (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 marca 2008 r., sygn. akt I OSK 262/08, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 601/05, teza 1, LEX nr 236545). W orzecznictwie wyjaśniono, że ustawa o dostępie do informacji publicznej reguluje tryb postępowania w sprawie udzielenia informacji publicznej, ustawa ta w wąskim zakresie odsyła do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, jego uregulowania stosuje się jedynie w przypadku wydania decyzji. Regulacja ta nie zawiera przepisów, które dotyczyłyby bezczynności, w tym wymogu wyczerpania trybu polegającego na wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa lub wniesienia zażalenia na bezczynność organu. Ponadto, za brakiem wymogu wniesienia szeroko rozumianego środka zaskarżenia przemawia fakt, iż załatwienie wniosku przez organ nastąpić może w różnej formie, bądź poprzez udostępnienie informacji, które stanowi czynność materialno-techniczną, w którym to przypadku, zgodnie z art. 52 § 3 p.p.s.a. obowiązuje wymóg wezwania do usunięcia naruszenia prawa, bądź poprzez wydanie decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej, w którym to przypadku, zgodnie z art. 37 § 1 k.p.a., obowiązuje wymóg wniesienia zażalenia. Wnoszący skargę nie znając stanowiska organu w tej kwestii, znajduje się w sytuacji, w której nie posiada wiedzy, jaki z powyższych wymogów winien wypełnić. Za dopuszczeniem wniesieniem skargi na bezczynność w sprawie dostępu do informacji publicznej, bez wezwania do usunięcia naruszenia prawa bądź zażalenia, przemawia także fakt, iż ustawa o dostępie do informacji publicznej przewiduje znacznie skrócony w stosunku do unormować Kodeksu postępowania administracyjnego termin rozpatrzenia wniosku. Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy, wniosek należy rozpoznać niezwłocznie, w terminie nie dłuższym niż 14 dni. Postulat jak najszybszego rozpatrzenia złożonego wniosku przemawia za uznaniem, iż wyczerpanie trybu zaskarżenia bezczynności organu przed wniesieniem skargi jest zbędne.
Podniesiony w odpowiedzi na skargę zarzut wniesienia skargi przeciwko oddziałowi spółki zamiast osobie prawnej, jaką jest spółka i wniosek o odrzucenie skargi z tego powodu, nie zasługują na uwzględnienie. W treści skargi podmiot, przeciwko któremu skarga zastała wniesiona określono nieprecyzyjnie, skarżący wskazał bowiem, że wnosi o stwierdzenie bezczynności E. S.A. w G., działającej przez swój oddział w S. W piśmie z dnia 16 września 2013 r. skarżący sprecyzował, że skargę wniesiono przeciwko E. S.A. w G. Skargę wniesiono zatem przeciwko osobie prawnej, która posiada zdolność sądową w rozumieniu art. 25 § 1 p.p.s.a.
Oceniając, czy E. S.A. z siedzibą w G., pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu wniosku, należało ustalić czy jest ona podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej a także czy żądane przez skarżącego dokumenty stanowią informacją publiczną.
Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy, informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, która podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystaniu na zasadach i w trybie określonym w ustawie. Stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy, udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o danych publicznych, w tym: treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności: treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć, dokumentacja przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających. Informację publiczną stanowi każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które władzę publiczną realizują lub gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie tych kompetencji (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 października 2002 r., sygn. akt II SA 1956/02, dostępny na stronie internetowej http://.orzeczenia.nsa.gov.pl). Treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą, stanowi informację publiczną. Są nią zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez organ wytworzonych, jak i te, których używa się przy realizacji przewidzianych prawem zadań (także te, które tylko w części go dotyczą), nawet gdy nie pochodzą wprost od niego. (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 lipca 2008 r., sygn. akt II SA/Wa 721/08, Lex nr 423325)
Z powyższego wynika, że żądane przez skarżącego dokumenty - decyzje stanowiące podstawę lokalizacji i budowy infrastruktury elektroenergetycznej, jako stanowiące treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć stanowią informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy, obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności:
1. organy władzy publicznej,
2. organy samorządów gospodarczych i zawodowych,
3. podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa,
4. podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego,
5. podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
Z powołanego przepisu wynika, że zobowiązane do udzielenia informacji publicznej zostały nie tylko władze publiczne lecz również podmioty wykonujące zadania publiczne, nie będąc organami władzy publicznej.
W świetle art. 3 pkt 25 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (Dz.U. z 2012 r. poz. 1059 ze zm.), E. S.A. z siedzibą w G., jako operator systemu dystrybucyjnego, jest przedsiębiorstwem energetycznym zajmującym się dystrybucją paliw gazowych lub energii elektrycznej, odpowiedzialnym za ruch sieciowy w systemie dystrybucyjnym gazowym albo systemie dystrybucyjnym elektroenergetycznym, bieżące i długookresowe bezpieczeństwo funkcjonowania tego systemu, eksploatację, konserwację, remonty oraz niezbędną rozbudowę sieci dystrybucyjnej, w tym połączeń z innymi systemami gazowymi albo innymi systemami elektroenergetycznymi.
Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 25 lipca 2006 r. sygn. akt P 24/05 wskazał, że dostęp do zasobów energetycznych ma podstawowe znaczenie z punktu widzenia istnienia społeczeństwa i poszczególnych jednostek, suwerenności i niepodległości państwa – a zatem zapewnienia wolności i praw człowieka i obywatela. Dysponowanie zasobami energetycznymi warunkuje możliwość urzeczywistnienia dobra wspólnego, o którym mowa w art. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, ma związek z zapewnieniem bezpieczeństwa obywateli i zasadą zrównoważonego rozwoju o której mowa w art. 5 Konstytucji. Obowiązkiem władzy publicznej jest zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego kraju, a więc dążenie do zaspokojenia istniejących, jak i przewidywanych potrzeb energetycznych. (OTK-A 2006/7/87, Dz.U.2006/141/1012, Lex nr 198687)
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 851/10, obowiązki operatora systemu dystrybucyjnego wymienia art. 9c ust. 3 ustawy prawo energetyczne i z pewnością działalność przedsiębiorstwa energetycznego w tym zakresie dotyczy spraw publicznych w rozumieniu art. 4 ustawy. Zawarte w tym przepisie formułowanie "zadania publiczne" jest pojęciem szerszym od "zadań władzy publicznej". Pojęcia te różnią się przede wszystkim zakresem podmiotowym bowiem zadania władzy publicznej mogą być realizowane przez organy tej władzy lub podmioty, którym zadania te zostały powierzone w oparciu o konkretne i wyrażone unormowania ustawowe. Pojęcie "zadanie publiczne" użyte w art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej zamiast pojęcia "zadanie władzy publicznej" użytego w art. 61 Konstytucji RP ignoruje element podmiotowy i oznacza, że zadania publiczne mogą być wykonywane przez różne podmioty nie będące organami władzy i bez konieczności przekazywania tych zadań. Tak rozumiane "zadanie publiczne" cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji lub ustawie. Wykonywanie zadań publicznych zawsze wiąże się z realizacją podstawowych publicznych praw podmiotowych obywateli. (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 851/10, Lex nr 737513) Wskazać także należy, że budowa i utrzymywanie przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń stanowi cel publiczny w rozumieniu art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. 2010 nr 102 poz.651 ze zm.)
Zarzuty E. S.A. z siedzibą w G. dotyczące odmienności aktualnego rynku energetycznego, działającego na podstawie znowelizowanej w 2005 roku ustawy - Prawo energetyczne (vide ustawa z dnia 4 marca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo energetyczne oraz ustawy - Prawo ochrony środowiska; Dz. U. nr 62, poz. 552 ze zm.), która zmieniona została wskutek wejścia w życie Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2003/54/WE z dnia 26 czerwca 2003 r. dotyczącej wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej i uchylającej dyrektywę 96/92/WE (Dz. U. UE L z dnia 15 lipca 2003 r., nr 176, poz. 37, ze zm.), nie są uzasadnione. Jak wynika z art. 9c ust. 3 Prawa energetycznego operator systemu dystrybucyjnego, jest przedsiębiorstwem zajmującym się dystrybucją paliw gazowych lub energii elektrycznej, odpowiedzialnym m.in. za prowadzenie ruchu sieciowego w sieci dystrybucyjnej w sposób efektywny, z zachowaniem wymaganej niezawodności dostarczania energii elektrycznej i jakości jej dostarczania oraz we współpracy z operatorem systemu przesyłowego elektroenergetycznego, w obszarze koordynowanej sieci 110 kV, eksploatację, konserwację i remonty sieci dystrybucyjnej w sposób gwarantujący niezawodność funkcjonowania systemu dystrybucyjnego oraz zapewnienie rozbudowy sieci dystrybucyjnej, a tam gdzie ma to zastosowanie, rozbudowy połączeń międzysystemowych w obszarze swego działania. Taki zakres działania tego podmiotu świadczy o bezpośrednim realizowaniu przez ten podmiot funkcji związanej z zapewnieniem bezpieczeństwa energetycznego kraju. Rozdział usług sprzedaży i dystrybucji energii elektrycznej przewidziany w znowelizowanej ustawie - Prawo energetyczne pozostaje bez wpływu na ocenę Sądu odnośnie wykonywania przez E. S.A. zadań publicznych. Jak wskazuje się w piśmiennictwie, rola przedsiębiorstw energetycznych jest kluczowa w zapewnieniu bezpieczeństwa energetycznego, ze względu na fakt, że to właśnie te podmioty wykonują działalność gospodarczą w zakresie wytwarzania, przetwarzania, magazynowania, przesyłania, dystrybucji paliw albo energii lub obrotu nimi. Jednocześnie - ze względu na ich znaczenie, wykonywanie tego rodzaju działalności gospodarczej zostało obwarowane wieloma obowiązkami, jakie te podmioty w zakresie wykonywanej działalności muszą wykonywać, a które przekładają się na odpowiedni poziom bezpieczeństwa energetycznego. Bezpieczeństwo energetyczne zaliczane jest do szeroko rozumianego bezpieczeństwa ekonomicznego, ponieważ energia i surowce energetyczne stanowią produkty strategiczne mające realny wpływ na wszystkie elementy prawidłowego funkcjonowania państwa. (por. Komentarz do art. 1 ustawy - Prawo energetyczne, red. Zdzisław Muras, Mariusz Swora, zawarty w Bazie Orzeczeń LEX)
Wskazać także należy, że budowa i utrzymywanie przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń stanowi cel publiczny w rozumieniu art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. 2010 nr 102 poz.651 ze zm.)
Skarżący nie uzyskał żądanej informacji. Stanowisko E. S.A. wyrażone w odpowiedzi na skargę, że informacja publiczna została skarżącemu udostępniona w związku z treścią pisma z dnia 16 maja 2013 r. nie jest uzasadnione. W piśmie tym E. S.A. wskazała, że nie wykonuje zadań publicznych i nie jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, w związku z tym dokumentacja, o którą zwracała się pełnomocnik skarżącego, jest jedynie do wglądu w siedzibie firmy, po wcześniejszym ustaleniu terminu. Taka treść pisma wskazuje, że zamiarem skarżącej nie było udzielenie informacji publicznej, gdyż zaprzeczyła ona by była zobowiązana do jej udzielenia. Z pisma tego wynika także, że E. S.A. miała świadomość, iż we wniosku zwrócono się o udostępnienie kserokopii decyzji przez ich doręczenie stronie skarżącej. E. S.A. wskazała bowiem, że dokumentacja ta, z uwagi na brak obowiązku udzielenia informacji publicznej będzie jedynie do wglądu w siedzibie firmy. Złożony wniosek nie został zatem uwzględniony.
Zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. Natomiast jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się. (art. 14 ust. 2 ustawy) Skarżący wskazał we wniosku, że domaga się udostępnienia kserokopii decyzji. Taki wniosek stanowił wniosek o doręczenie kopii decyzji. Gdyby zamiarem skarżącego było jedynie zapoznanie się z dokumentami w siedzibie E. S.A. to wniosek zostałby sformułowany jako wniosek o udostępnienie decyzji do wglądu. Brak było uzasadnionych podstaw do uznania, że wolą skarżącego było zapoznanie się z kserokopiami decyzji, a nie ich oryginałami. Pismo E. S.A. z dnia 16 maja 2013 r. nie spełniało przesłanek art. 14 ust. 2 ustawy, z pisma tego nie wynikało, że brak jest możliwości udostępnienia informacji w formie określonej we wniosku, przeciwnie w piśmie tym wskazano, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej.
Zarzut E. S.A., że żądana informacja stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa jest niezasadny, w takim bowiem przypadku, w celu usunięcia stanu bezczynności koniecznym było wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej (art. 5 ust. 2 i art. 16 ust. 1 w związku z art. 17 ust. 1 ustawy).
Także argument, że wnioskujący winni uzyskać decyzje administracyjne od organów, które je wydały nie zasługuje na uwzględnienie. Możliwość uzyskania informacji publicznej od innego podmiotu nie stanowi bowiem podstawy do odmowy udzielenia informacji przez podmiot, posiadający informację publiczną, obowiązany do jej udzielenia, nawet jeżeli informacja ta nie została przez niego wytworzona.
Zawarty w odpowiedzi na skargę zarzut dotyczący informacji przetworzonej i szczególnego interesu publicznego w uzyskaniu takiej informacji nie miał znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, bowiem żądana przez skarżącego informacja nie ma charakteru informacji przetworzonej.
Okoliczność, że skarżący jest właścicielem nieruchomości, na której zlokalizowana jest infrastruktura przedsiębiorstwa, nie wyłącza ich prawa do żądania udzielenia informacji publicznej. Ustawa nie wprowadza bowiem ograniczenia w prawie do uzyskania informacji publicznej z tego tytułu. Przepis art. 1 ust. 1 ustawy stanowi, że każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w tej ustawie. Norma art. 2 ustawy stanowi natomiast, że z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej, przysługuje każdemu, a od osoby wykonującej to prawo nie wolno co do zasady żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego w uzyskaniu takiej informacji. Fakt posiadania interesu w uzyskaniu informacji związany z prawem własności nieruchomości zabudowanej urządzeniami wykorzystywanymi do realizacji celów publicznych nie wyłącza uprawnień do uzyskania informacji w trybie ustawy.
A zatem, przedsiębiorstwo energetyczne, jakim jest E. S.A. z siedzibą w G. wykonuje zadania publiczne w rozumieniu art. 4 ustawy i jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej w świetle ustawy o dostępie do informacji publicznej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 851/10, Lex nr 737513; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 grudnia 2012 r., sygn. akt IV SAB/Po 87/12, dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Żądane przez skarżącego dokumenty stanowiące podstawę lokalizacji i budowy infrastruktury elektroenergetycznej stanowią informację publiczną w myśl ustawy o dostępie do informacji publicznej. Okoliczności te obligowały E. S.A. z siedzibą w G. do załatwienia wniosku skarżącego w sposób i w formie określony w ustawie o dostępie do informacji publicznej.
Udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku a jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot zobowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 i 2 ustawy). Stosownie zaś do treści art. 14 ust. 1 ustawy, udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem chyba, że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot zobowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępniania informacji w sposób i w formie określonych we wniosku.
Bezczynność organu rozpoznającego wniosek o udzielenie informacji publicznej, występuje wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie rozpoznał złożonego wniosku.
W niniejszej sprawie postępowanie o udzielenie informacji publicznej zostało wszczęte wnioskiem skarżącego z dnia 18 lutego 2013 r. i E. S.A. z siedzibą w G. powinna zakończyć to postępowanie w sposób przewidziany prawem tj. udzielić żądanej informacji, albo wydać decyzję o odmowie udostępnienia żądanej informacji, albo decyzję o umorzeniu postępowania bądź zawiadomić wnioskującego, że informacji tej nie posiada. E. S.A. z siedzibą w G. nie zakończyła postępowania w żaden z tych sposobów. Pozostaje ona zatem w bezczynności w rozpoznaniu wniosku.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., zobowiązał E. S.A. z siedzibą w G. do rozpoznania wniosku skarżącego - w terminie 14 dni - od daty otrzymania wyroku wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności.
Ponadto, stosownie do treści art. 149 § 1 p.p.s.a., Sąd w punkcie 2 wyroku stwierdził, że bezczynność E. S.A. z siedzibą w G., miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Dokonując tej oceny Sąd uwzględnił, że skarżący wystąpił z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej pismem dnia 18 lutego 2013 r. Do czasu wydania wyroku w niniejszej sprawie upłynął zatem okres ponad 8 miesięcy. Długotrwałość opóźnienia w rozpatrzeniu wniosku, który winien być załatwiony bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia jego złożenia, świadczy o rażącym naruszeniu prawa - art. 13 ust. 1 ustawy.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. z 2002 r. nr 163 poz. 1349).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło