II SAB/Gd 2/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący: Asesor WSA Magdalena Dobek – Rak po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. S. na bezczynność Prezesa Sądu Apelacyjnego w przedmiocie rozpoznania odwołania od decyzji dotyczącej umorzenia postępowania o udostępnienie informacji publicznej postanawia odrzucić zażalenie R. S. na zarządzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 1 marca 2018 r. o pozostawieniu bez rozpoznania pisma R. S. z dnia 2 stycznia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zarządzeniem z dnia 1 marca 2018 r. wydanym na podstawie art. 49 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., pozostawił bez rozpoznania pismo R.S. z dnia 2 stycznia 2018 r. zawierające wniosek o nieobciążanie go kosztami postępowania sądowego. Przesyłka zawierająca to zarządzenie została doręczona skarżącemu w dniu 27 marca 2018 r. W dniu 3 kwietnia 2018 r. skarżący, za pośrednictwem poczty elektronicznej Sądu, wniósł zażalenie na powyższe zarządzenie, które zostało przekazane do tutejszego Sądu w dniu 6 kwietnia 2018 r. Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału z dnia 12 kwietnia 2018 r., na podstawie art. 49 w zw. z art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a., wezwano skarżącego do uzupełnienia braków formalnych zażalenia poprzez podpisanie zażalenia znajdującego się w aktach sprawy, ewentualnie złożenie zażalenia zawierającego własnoręczny, oryginalny podpis celem dołączenia do akt sprawy w terminie 7 dni pod rygorem jego odrzucenia. Odpis zarządzenia został doręczony stronie w dniu 4 maja 2018 r. Wojewódzki Sąd administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie podlega odrzuceniu. Stosownie do art. 194 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia. Wymogi formalne tego środka zaskarżenia określa art. 194 § 3 p.p.s.a., który przewiduje, że zażalenie powinno czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać wskazanie zaskarżonego postanowienia i wniosek o jego zmianę lub uchylenie, jak również zwięzłe uzasadnienie zażalenia. Zgodnie zaś z treścią art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Jeżeli strona nie uzupełniła lub nie poprawiła pisma w terminie, przewodniczący zarządza pozostawienie pisma bez rozpoznania. Na zarządzenie przysługuje zażalenie (§ 2). Sąd zauważa, że podpis, o jakim mowa w art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a., musi być własnoręczny. Podpis na dokumencie jest bowiem formą złożenia oświadczenia woli lub wiedzy i służy identyfikacji osoby, która to oświadczenie złożyła. Podpis musi zawierać w charakterze pisma ściśle osobiste cechy podpisującego, co pozwala na identyfikację tej osoby, a w efekcie stwierdzenie, czy podpis jest autentyczny (por. F. Rosengarten, Podpis i jego znaczenie w prawie cywilnym, Palestra 1973, nr 1, s. 11–12). Wobec złożenia zażalenia za pośrednictwem poczty elektronicznej wyjaśnić też należy, że w aktualnym stanie prawnym w postępowaniu sądowoadministracyjnym, z uwagi na treść art. 46 § 1 p.p.s.a., nie jest dopuszczalne wniesienie do sądu pisma opatrzonego bezpiecznym podpisem elektronicznym w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy z 2001 r. o podpisie elektronicznym, w tym także za pośrednictwem organu administracji publicznej, za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Pismo takie, po jego wydrukowaniu, jest bowiem dotknięte brakiem formalnym, który może być uzupełniony przez autora pisma poprzez złożenie podpisu własnoręcznego na jego wydruku (zob. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2014 r., sygn. akt I OPS 10/13, publ. ONSAiWSA z 2014 r., nr 5, poz. 70; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 października 2014 r., I OZ 884/14; z dnia 9 października 2014 r., I OZ 854/14, dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie więc z zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału z dnia 12 kwietnia 2018 r., wezwano wnoszącego zażalenie do usunięcia braków formalnych tego środka zaskarżenia przez podpisanie zażalenia znajdującego się w aktach sprawy bądź do złożenia zażalenia zawierających własnoręczny, oryginalny podpis celem dołączenia do akt sprawy, wyznaczając termin 7 dni na wykonanie nałożonego zobowiązania pod rygorem odrzucenia zażalenia. Przesyłka zawierającą wezwanie do usunięcia braków formalnych zażalenia została odebrana osobiście przez stronę w dniu 4 maja 2018 r., zatem wyznaczony termin na wykonanie nałożonego przez Sąd obowiązku upływał w dniu 11 maja 2018 r. Z akt sprawy wynika jednakże, że w wyznaczonym terminie skarżący nie uzupełnił braków formalnych wniesionego zażalenia. Ponadto, należy zwrócić uwagę, że przedmiotowe zażalenie zostało wniesione po upływie terminu na dokonanie tej czynności procesowej. Odpis zaskarżonego zarządzenia został bowiem doręczony skarżącemu w dniu 27 marca 2018 r. (vide: zwrotne potwierdzenie odbioru, k. 34 akt sądowych), zatem ustawowy termin na wniesienie zażalenia upływał w dniu 3 kwietnia 2018 r. Jak wynika z akt sprawy w tym dniu skarżący za pośrednictwem poczty elektronicznej przesłał zażalenie, lecz zostało ono wysłane do organu - Sądu. Jak stanowi natomiast art. 177 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a zażalenie wnosi się do sądu, który wydał zaskarżone postanowienie. W orzecznictwie zaś przyjmuje się, że w przypadku wniesienia zażalenia nie bezpośrednio do wojewódzkiego sądu administracyjnego, lecz za pośrednictwem organu administracji publicznej, organ powinien przekazać zażalenie właściwemu sądowi. W takim wypadku o zachowaniu określonego w art. 194 § 2 p.p.s.a. terminu do wniesienia zażalenia decyduje data nadania (przekazania) pisma przez organ pod adres właściwego sądu (por. postanowienia NSA z dnia 29 maja 2008 r., sygn. akt I FSK 631/08, LEX nr 505351; z dnia 8 czerwca 2008 r., I OSK 651/08, LEX nr 486901). Wniesienie zażalenia w niniejszej sprawie za pośrednictwem organu powoduje zatem, że dopiero data nadania (przekazania) zażalenia do właściwego sądu jest datą wniesienia pisma, miarodajną dla oceny zachowania terminu, o którym mowa w art. 194 § 2 p.p.s.a. Zażalenie to zostało wprawdzie nadane na adres organu w czasie biegu terminu ustawowego do wniesienia tego środka odwoławczego, lecz w jego ostatnim dniu, zatem nie było możliwe przekazanie pisma tutejszemu Sądowi z zachowaniem wyznaczonego terminu. W konsekwencji należy uznać, że zażalenie zostało przesłane do Sądu w dniu 6 kwietnia 2018 r., a zatem już po upływie terminu do dokonania tej czynności procesowej i z tego względu nie może zostać przyjęte do merytorycznego rozpoznania. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie zaszły przesłanki do odrzucenia zażalenia, o których mowa w art. 178 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., tj. zażalenie zostało wniesione po upływie terminu, a nadto strona nie uzupełniła jego braków formalnych w wyznaczonym terminie. W tej sytuacji zażalenie podlega odrzuceniu na posiedzeniu niejawnym przez wojewódzki sąd administracyjny. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, orzekł jak w postanowieniu.