II SAB/Gd 202/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Jolanta Górska sędzia WSA Dorota Jadwiszczok sędzia WSA Janina Guść (spr.) po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2016 r. w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Ż. S. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w rozpoznaniu odwołania od decyzji w przedmiocie warunków zabudowy 1. zobowiązuje Samorządowe Kolegium Odwoławczego do rozpoznania odwołania Ż. S. od decyzji Wójta Gminy z dnia 5 maja 2015 r. nr [...] w terminie 1 miesiąca od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z odpisem prawomocnego wyroku, 2. stwierdza, że bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa, 3. oddala wniosek o wymierzenie organowi grzywny, 4. oddala wniosek o przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej, 5. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz Ż. S. kwotę 100 (sto) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Ż. S. wniosła w dniu 5 listopada 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w rozpatrzeniu złożonego przez nią odwołania. Decyzją z dnia 5 maja 2015 r. Wójt Gminy po rozpatrzeniu wniosku Ż. S. i P. S. orzekł o odmowie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie elektrowni fotowoltaicznej o mocy 2 MW, dróg wewnętrznych, ogrodzenia oraz niezbędnych urządzeń elektroenergetycznych na działce nr [...] położonej w miejscowości S. Ż. S. i P. S. wnieśli w dniu 19 maja 2015 r. odwołanie od powyższej decyzji. Nie znajdując podstaw do załatwienia sprawy w trybie autokontroli organ I instancji przekazał odwołanie wraz z aktami sprawy do Samorządowego Kolegium Odwoławczego celem rozpoznania. Sprawa wpłynęła do organu w dniu 26 maja 2015 r. W dniu 28 lipca 2015 r., w związku z przekroczeniem przez organ odwoławczy ustawowego terminu na rozpoznanie sprawy, skarżący wezwali Samorządowe Kolegium Odwoławcze do usunięcia naruszenia prawa, na które organ nie udzielił odpowiedzi. Ż. S. we wniesionej skardze wniosła o zobowiązanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego do merytorycznego rozpatrzenia odwołania w terminie jednego miesiąca od daty doręczenia organowi prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa, przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości jednokrotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim oraz zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej uwzględnienie w zakresie wyznaczenia terminu rozpoznania sprawy. Organ wskazał, że opóźnienie w rozpatrzeniu sprawy nastąpiło w związku niewystraczającą obsadą orzeczniczą oraz zasadą rozpoznawania spraw według kolejności wpływu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a. - obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, między innymi w sprawach podlegających rozstrzygnięciu w drodze decyzji administracyjnej lub postanowienia. W myśl art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a, skargę (w tym także skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania) można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przy czym przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. W przypadku skargi na bezczynność i przewlekłość postępowania, jej wniesienie dopuszczalne jest wówczas, gdy strona wyczerpała tryb przewidziany w art. 37 § 1 k.p.a. Stosownie do art. 37 k.p.a. na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 k.p.a. lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Z treści cytowanych przepisów wynika, że uprzednie złożenie zażalenia lub wezwanie do usunięcia naruszenia prawa stanowi niezbędny warunek złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Obowiązujące przepisy prawa w zakresie administracyjnego toku postępowania nie przewidują organu wyższego stopnia nad Samorządowym Kolegium Odwoławczym, wobec tego skarga na bezczynność i przewlekłość postępowania tego organu winna zostać poprzedzona złożeniem wezwania do usunięcia naruszenia prawa do właściwego Samorządowego Kolegium Odwoławczego zgodnie z art. 37 § 1 k.p.a. Z akt sprawy wynika, że skarżąca wypełniła ten wymóg, bowiem pismem z dnia 20 lipca 2015 r., które wpłynęło do organu w dniu 31 lipca 2015 r., wezwała Samorządowe Kolegium Odwoławcze do usunięcia naruszenia prawa w zakresie przekroczenia terminu określonego w art. 35 § 3 k.p.a. Zawarte w skardze żądanie zobowiązania organu do rozpoznania odwołania jest uzasadnione. Kodeks postępowania administracyjnego w art. 12 ustanawia ogólną zasadę postępowania administracyjnego - szybkości i prostoty. Wynika z niej dla organu prowadzącego postępowanie administracyjne obowiązek podejmowania wszystkich czynności bez zbędnej zwłoki, aby wnikliwie i w jak najkrótszym czasie doprowadzić do rozstrzygnięcia sprawy. Zgodnie z art. 35 § 1 i 3 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki, a załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym powinno nastąpić nie później, niż w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Jak wynika z przytoczonych powyżej przepisów, wniesione odwołanie powinno zostać rozpatrzone w ciągu miesiąca od dnia jego otrzymania przez organ w dniu 26 maja 2015 r., tj. do dnia 26 czerwca 2015 r. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmie żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2005, s. 86). W niniejszej sprawie niewątpliwym jest, że organ nie podjął żadnych czynności zmierzających do rozpatrzenia wniesionego odwołania i nie wydał decyzji w terminie jednego miesiąca. Uzasadniało to zobowiązanie organu na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. do rozpatrzenia odwołania w terminie jednego miesiąca od daty doręczenia organowi aktami administracyjnych wraz z odpisem prawomocnego wyroku. Na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd stwierdził, że bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego, nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa. Dokonując tej oceny Sąd uwzględnił, że skarżąca złożyła odwołanie dniu 19 maja 2015 r., odwołanie to wpłynęło do organu w dniu 26 maja 2015 r. Do czasu wydania wyroku w niniejszej sprawie upłynęło zatem ponad 8 miesięcy, podczas tego okresu organ nie wydał rozstrzygnięcia. Znaczne naruszenie terminu rozpoznania sprawy określonego w art. 35 § 3 k.p.a. i zasady szybkości postępowania przewidzianej w art. 12 k.p.a. uzasadniało stwierdzenie, że bezczynność organu nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa. Podkreślić przy tym dodatkowo należy, że organ nie zawiadomił strony o powodach nierozpatrzenia odwołania w ustawowym terminie i nie wyznaczył nowego terminu załatwienia sprawy w trybie art. 36 § 1 k.p.a. Wskazywana przez organ okoliczność, że opóźnienie w rozpatrzeniu sprawy nastąpiło w związku niewystraczającą obsadą orzeczniczą oraz zasadą rozpoznawania spraw według kolejności wpływu, pozostaje bez wpływu na ocenę zaistnienia naruszenia prawa i jego charakteru. Ponad półroczne opóźnienie w stosunku do ustawowego terminu 1 miesiąca na rozpoznanie sprawy świadczy o rażącym naruszeniu uprawnień strony do rozpoznania sprawy zgodnie z zasadą szybkości postępowania administracyjnego, wynikającą z art. 12 k.p.a. Sąd stwierdził brak podstaw do wymierzenia organowi grzywny, o której jest mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. oraz do przyznania od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Ze wskazanych w odpowiedzi na skargę przyczyn niezachowania terminu rozpoznania sprawy wynika, że postępowanie organu nie było nacechowane złą wolą zaniechania rozpoznania sprawy, lecz jest związane z dużą ilością spraw podlegających rozpatrzeniu przez organ oraz obsadą orzeczniczą organu. Zastosowanie wobec organu dolegliwości pieniężnej nie jest w tych okolicznościach uzasadnione. Na podstawie art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a. Sąd zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej koszty wpisu sądowego w wysokości 100 zł.