II SAB/Gd 203/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Jolanta Górska sędzia WSA Dorota Jadwiszczok sędzia WSA Janina Guść (spr.) po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2016 r. w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. Ź. na bezczynność A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. do rozpoznania wniosku, 1. stwierdza, że bezczynność nie nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa, 2. odstępuje od zasądzenia na rzecz T. Ź. zwrotu kosztów postępowania. T. Ź. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność A. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Zarzucana bezczynność dotyczyła nierozpoznania wniosku skarżącego z dnia 7 sierpnia 2015 r., przesłanego do Spółki za pośrednictwem poczty elektronicznej. We wniosku tym skarżący domagał się nieodpłatnego udzielenia następujących informacji: 1. czy adresat wniosku korzysta ze stałej pomocy prawnej udzielanej przez adwokata lub radcę prawnego, 2. jakie są koszty brutto obsługi prawnej, 3. jaka procentowa część środków przeznaczonych na funkcjonowanie Spółki pochodzi ze źródeł publicznych, 4. ile wyniosło zadłużenie brutto odbiorców usług komunalnych w zakresie działalności Spółki, 5. ilu łącznie dłużników z tytułu świadczonych usług komunalnych posiada przedsiębiorstwo oraz o ilu dłużników wzrosło zadłużenie w 2014 r. w stosunku do roku 2013 r. We wniesionej skardze skarżący domagał się zobowiązania Spółki do udzielenia żądanej informacji publicznej, stwierdzenia, że bezczynność miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, a także zasądzenia kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego. Uzasadniając skargę, T. Ź. wskazał, że w chwili zainicjowania postępowania sądowego Spółka pozostawała w bezczynności, Spółka ta była zobowiązana do udzielenia informacji publicznej związanej z jej działalnością, gdyż jest to spółka komunalna, zaś żądana informacja dotyczy wydatków tej spółki, jest zatem informacją publiczną. Żądając stwierdzenia, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa skarżący wskazywał, iż od dnia złożenia wniosku upłynął okres kilku miesięcy. W odpowiedzi na skargę A. wniosła o umorzenie postępowania i orzeczenie, że bezczynność miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa. Spółka wskazała, że nie otrzymała informacji publicznej w terminie, bowiem przesłane pocztą elektroniczną żądanie zostało najprawdopodobniej zakwalifikowane jako wiadomość niechciana i po upływie 30 dni samoczynnie skasowane. Skarżący nie przypomniał spółce o złożonym wniosku i nie domagał się jego rozpoznania. Po otrzymaniu skargi, Spółka udzieliła skarżącemu informacji w żądanej przez niego formie odnośnie punktów 1 i 2, a w pozostałym zakresie z uwagi na fakt, że żądana informacja miała charakter informacji przetworzonej, zwrócono się do skarżącego o wykazanie interesu prawnego w uzyskaniu informacji, a wobec jego niewykazania w sprawie wydana zostanie decyzja o odmowie udostępnienia informacji w tym zakresie. Spółka wskazała, że komunikacja elektroniczna charakteryzuje się mniejszym stopniem pewności otrzymania przesyłki przez adresata w porównania z pocztą tradycyjną. W toku postępowania Spółka złożyła do akt sprawy decyzję z dnia 23 grudnia 2015 r. o odmowie udostępnienia informacji publicznej wraz z potwierdzeniem jej odbioru przez skarżącego w dniu 4 stycznia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 oraz § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a, tj. takich, które mogą zakończyć się wydaniem decyzji administracyjnych, postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczające, na które służy zażalenie, inne, niż wyżej wymienione akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa oraz pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie była bezczynność organu polegająca na nierozpoznaniu wniosku wniesionego w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2001 r., nr 112, poz. 1198 ze zm.), zwanej dalej ustawą. Skarga spełniała formalne wymogi jej dopuszczalności, albowiem w sprawach skarg na bezczynność organu w przedmiocie udzielenia informacji publicznej nie występuje wymóg wyczerpania środków zaskarżenia określony w art. 52 § 1 p.p.s.a. Skarga na bezczynność w przedmiocie udzielenia informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej i może być wniesiona bez wezwania do usunięcia naruszenia prawa (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 601/05, teza 1, Lex nr 236545). Między stronami bezspornym było, że żądana informacja stanowi informację publiczną w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy, a Spółka na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy jest podmiotem zobligowanym do jej udostępnienia. Udostępnienie skarżącemu informacji przez organ w piśmie z dnia 14 września 2015 r. spowodowało brak podstaw do zastosowania art. 149 § 1 p.p.s.a. i zobowiązania organu do wydania aktu lub podjęcia czynności w określonym terminie. Czyniło to postępowanie w tym zakresie bezprzedmiotowym, co uzasadniało jego umorzenie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Udostępnienie informacji publicznej, nie zwalniało Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z obowiązku rozpoznania skargi w zakresie żądania, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Rozważając okoliczności sprawy, Sąd na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. stwierdził, że bezczynność organu nie nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa. Z rażącym naruszeniem prawa w sytuacji bezczynności organu mamy do czynienia, gdy organ pozostawia wniosek o udostepnienie informacji publicznej bez odpowiedzi bądź celowo przewleka ustosunkowywanie się do wniosku skarżącego znacznie ponad ustawowe terminy przewidziane dla załatwienia sprawy. Stwierdzona w niniejszej sprawie bezczynność nie ma postaci kwalifikowanej. Organ niewątpliwie przekroczył termin 14-dniowy przewidziany w art. 13 ust. 1 ustawy, który upływał w dniu 21 sierpnia 2015 r., rozpoznanie wniosku nastąpiło bowiem w dniach 1 i 23 grudnia 2015 r. Od daty złożenia wniosku do czasu jego rozpoznania upłynął okres 5 miesięcy. Spółka wyjaśniając zaistniałe opóźnienie powoływała się na fakt zadziałania programu antyspamowego i zaniedbanie pracownika w kontrolowaniu korespondencji. Okoliczności takiej nie można uznać za niezależną od strony, niemniej jednak wskazuje ona na brak zamiaru zlekceważenia złożonego wniosku oraz ustawowego terminu jego rozpatrzenia. Skarżący nie ponaglał Spółki o udostępnienie informacji. Przez okres kilku miesięcy nie podjął on w tym zakresie żadnych czynności. Sąd wziął pod uwagę, że Spółka po otrzymaniu skargi w terminie 14 dni od jej doręczenia, udostępniła informację i podjęła czynności w celu rozpoznania pozostałej części wniosku. Sąd uznał, że w niniejszej sprawie zachodzi uzasadniony przypadek przemawiający za odstąpieniem od zasądzenia na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania na podstawie art. 206 p.p.s.a. Z okoliczności sprawy wynika, że wystąpienie ze skargą nie było niezbędne do otrzymania informacji publicznej. Poniesienie kosztów z tym związanych nie było zatem w niniejszej sprawie konieczne. Przed wniesieniem skargi, po upływie kilku miesięcy od złożenia wniosku w formie elektronicznej, który wysłano bez użycia funkcji potwierdzenia odbioru przez adresata wiadomości elektronicznej, skarżący mógł podjąć czynności w celu wyjaśnienia czy jego wniosek dotarł do adresata i jakie są powody zaniechania rozpoznania tego wniosku, czego nie uczynił. Zapobiegłoby to zbędnemu wnoszeniu skargi w niniejszej sprawie i ponoszeniu kosztów postępowania. Uwzględniając zachowanie Spółki po wniesieniu skargi, z dużym prawdopodobieństwem przyjąć bowiem należy, że po wyjaśnieniu sprawy złożony wniosek zostałby rozpoznany w terminie, a wnoszenie skargi i poniesienie kosztów postępowania z tym związanych nie byłoby konieczne. Nadto wskazać należy, że wobec załatwienia wniosku po wniesieniu skargi skarżący mógł cofnąć skargę i uzyskać zwrot uiszczonego wpisu sądowego, a podtrzymane przez skarżącego żądanie ustalenia, że bezczynność nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa, nie zostało przez Sąd uwzględnione.