II SAB/Gd 205/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Małgorzata Kuba po rozpoznaniu w Gdańsku na rozprawie w dniu 4 marca 2015 r. sprawy ze skargi J. S. i D. B. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia 1. zobowiązuje Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku do rozpatrzenia odwołań R. P. i M. O. od decyzji Burmistrza Gminy z dnia 27 maja 2014 r. nr [...] w terminie 1 miesiąca od dnia doręczenia akt wraz z prawomocnym wyrokiem, 2. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3. wymierza Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu grzywnę w wysokości 200 (dwieście) zł, 4. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących J. S. i D. B. solidarnie kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. J. S. i D. B. wnieśli w dniu 25 listopada 2014 r., za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie, której przedmiotem jest rozpoznanie odwołania R. P. i M. O. od decyzji Burmistrza Gminy z dnia 27 maja 2014 r., wydanej w sprawie o sygn. akt [...]. Skargę wniesiono w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Decyzją z dnia 27 maja 2014 r. w sprawie o sygn. akt [...] Burmistrz Gminy stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia polegającego na instalacji linowego elektrycznego wyciągu wakeboardingowego wraz z infrastrukturą towarzyszącą na działce o numerze [...] w miejscowości Ch., gmina Ż., którego inwestorami są skarżący J. S. i D. B. Od powyższej decyzji odwołanie wywiedli R. P. i M. O., co spowodowało przekazanie sprawy do Samorządowego Kolegium Odwoławczego , jako organu drugiej instancji. Sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt [...]. Pismem z dnia 9 października 2014 r., które wpłynęło do organu w dniu 14 października 2014 r. skarżący złożyli wniosek o pilne rozpoznanie wniesionych odwołań. Wniosek pozostał bezskuteczny. Wobec braku działań organu odwoławczego skarżący w skardze na bezczynność wnieśli o zobowiązanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., do wydania w terminie miesiąca od otrzymania akt decyzji w przedmiocie odwołań R. P. i M. O., o stwierdzenie, iż bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz o wymierzenie Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu, na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Skarżący zarzucili naruszenie przepisu art. 35 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj.: Dz.U. 2013 poz. 267 ze zm.), poprzez niezałatwienie niniejszej sprawy bez zbędnej zwłoki - nie później niż w ciągu miesiąca od dnia odwołania oraz naruszenie przepisu art. 36 § 1 k.p.a. poprzez niezawiadomienie stron postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie określonym w art. 35 § 1 i 3 k.p.a., z podaniem przyczyn zwłoki i wskazaniem terminu załatwienia sprawy. W uzasadnieniu skarżący wskazali, że jedynym działaniem organu w niniejszej sprawie, od dnia wniesienia odwołań przez M. O. i R. P., było zadekretowanie sprawy. Od tego czasu organ nie podjął jakichkolwiek czynności, zaniechał również odpowiedzi na pismo wzywające do usunięcia naruszeń, wniesione przez J. S. w dniu 9 października 2014 r. W ocenie skarżących, takie zachowanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego stanowi rażące naruszenie przepisów prawa. Skarżący wyjaśnili, że ich interes prawny we wniesieniu skargi przejawia się w tym, że są oni stronami postępowania, którego skarga dotyczy oraz są zainteresowani w jak najszybszym rozwiązaniu sporu prawnego powstałego wskutek wniesionych przez M. O. i R. P. odwołań. Ponadto wskazali oni, że brak rozstrzygnięcia w zaskarżonej sprawie w zakreślonym ustawą terminie uniemożliwia skarżącym podjęcie dalszych działań związanych z przeprowadzaną przez nich inwestycją (wyciągiem wakeboardowym), co z kolei może doprowadzić do znacznych strat finansowych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej uwzględnienie w zakresie wyznaczenia terminu rozpoznania sprawy. Organ przyznał, że poza sporem pozostaje okoliczność, że do dnia dzisiejszego sprawa nie została załatwiona i tym samym pozostaje on w stanie bezczynności. Jednocześnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o stwierdzenie, że bezczynność nie nastąpiła z rażącym prawa albowiem jedyną jej przyczyną jest rozpoznawanie spraw według kolejności ich wpływu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) wojewódzki sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta z mocy art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., obejmuje również bezczynność organów. Jest to stan, w którym organ, będący właściwym miejscowo i rzeczowo do załatwienia sprawy, nie wydaje decyzji, postanowienia bądź innego aktu administracyjnego lub nie podejmuje czynności z zakresu administracji publicznej, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 p.p.s.a. Wniesiona w niniejszej sprawie skarga dotyczy bezczynności Samorządowego Kolegium Odwoławczego w rozpoznaniu dwóch odwołań wniesionych przez R. P. i M.O. od decyzji Burmistrza Gminy z dnia 27 maja 2014 r. w sprawie o sygn. akt [...], mocą której stwierdzono brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na instalacji linowego elektrycznego wyciągu wakeboardingowego wraz z infrastrukturą towarzyszącą na działce o numerze [...] w miejscowości Ch., gmina Ż., realizowanego przez inwestorów J. S. i D. B. Skarga jest zatem dopuszczalna, a skarżący wyczerpali wymogi formalne do wniesienia skargi na bezczynność organu, albowiem, stosownie do treści art. 54 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 37 § 1 k.p.a., przed wniesieniem skargi na bezczynność organu odwoławczego wystąpili do Samorządowego Kolegium Odwoławczego pismem z dnia 9 października 2014 r., doręczonym organowi w dniu 14 października 2014 r. z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Przechodząc do merytorycznej oceny skargi należało uznać ją za zasadną. Samorządowe Kolegium Odwoławcze jest w niniejszej sprawie, zgodnie z art. 17 ust. 1 k.p.a., właściwym organem odwoławczym w stosunku do organu I instancji i rozstrzyga odwołania według reguł określonych w rozdziale 11 Kodeksu postępowania administracyjnego, przy czym do terminu załatwienia sprawy przez ten organ stosować należy wymogi określone przepisem art. 35 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (art. 35 § 2 k.p.a.). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). Należy przy tym zauważyć, że terminy określone w art. 35 k.p.a. podlegają liczeniu z uwzględnieniem treści art. 133 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej, który wydał decyzję, obowiązany jest przesłać odwołanie wraz z aktami sprawy organowi odwoławczemu w terminie 7 dni od dnia, w którym otrzymał odwołanie, jeżeli w tym terminie nie wydał decyzji w myśl art. 132 k.p.a. Z materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie wynika, że odwołanie M. O. z dnia 5 czerwca 2014 r. wpłynęło do organu odwoławczego w dniu 10 czerwca 2014 r., a odwołanie R. P. z dnia 9 czerwca 2014 r. w dniu 20 czerwca 2014 r. (vide: prezentaty organu odwoławczego na pismach przewodnich Burmistrza Gminy z dnia 6 czerwca 2014 r. i 16 czerwca 2014 r., pisma w aktach administracyjnych). Zgodnie z powołanym art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Z art. 35 § 3 k.p.a. wynika zaś, że załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić w postępowaniu odwoławczym w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. W myśl art. 104 § 1 k.p.a., przez załatwienie sprawy należy rozumieć wydanie przez organ decyzji, chyba że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stanowią inaczej. Termin załatwienia sprawy przez organ odwoławczy liczy się więc od dnia wpływu odwołania wraz z aktami sprawy do organu drugiej instancji i jeżeli organ administracji zobowiązany do załatwienia sprawy nie wyda decyzji w prawem przewidzianym terminie, a zwłoka w rozpatrzeniu sprawy jest nieuzasadniona, wówczas mamy do czynienia z prawną bezczynnością organu. Na gruncie niniejszej sprawy ustawowy miesięczny termin na jej załatwienie, poprzez rozpatrzenie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniesionych odwołań, liczony od daty później złożonego odwołania R. P., liczony według zasady określonej w art. 57 § 3 i § 4 k.p.a., upłynął w dniu 21 lipca 2014 r. Nierozpatrzenie odwołań w terminie miesięcznym przewidzianym w art. 35 § 3 k.p.a., trwające do dnia wyrokowania, oznacza stan bezczynności Samorządowego Kolegium Odwoławczego, który zresztą był w niniejszej sprawie bezsporny. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., uwzględnił skargę i zobowiązał organ do rozpatrzenia odwołań R. P. i M. O. w terminie jednego miesiąca od dnia doręczenia akt wraz z prawomocnym wyrokiem. Dodatkowo, stosownie do treści art. 149 § 1 p.p.s.a., Sąd stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Jak przyjmuje się w orzecznictwie, rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań możemy powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Przejawem rażącego naruszenia art. 35 § 3 k.p.a. jest okoliczność, iż mimo upływu terminu zakończenia postępowania odwoławczego ponad pół roku temu, organ nie podjął w sprawie żadnych czynności. Zaniechanie rozpoznania odwołań doprowadziło do wielokrotnego przekroczenia terminu miesięcznego rozpoznania sprawy wskazanego w art. 35 § 3 k.p.a. Stanowi to niewątpliwie rażące naruszenie jego unormowań i godzi w przewidzianą w art. 12 k.p.a. zasadę szybkości postępowania administracyjnego. Wskazywana przez organ okoliczność rozpoznawania spraw zgodnie z kolejnością wpływu nie stanowi przyczyny usprawiedliwiającej przekroczenie terminów rozpoznawania spraw określonych w przepisach w kodeksie postępowania administracyjnego. Organ wobec treści wydanego przez Sąd wyroku powinien rozpatrzyć sprawę w wyznaczonym terminie jednego miesiąca. Wskazać przy tym należy, że w razie niewykonania wyroku stronie przysługuje prawo wniesienia skargi o wymierzenie grzywny na podstawie art. 154 p.p.s.a. Sąd uwzględnił wniosek o wymierzenie organowi grzywny w oparciu o art. 149 § 2 p.p.s.a. Orzekając o wymierzeniu grzywny Sąd wziął pod uwagę długi okres bezczynności organu, brak podjęcia w sprawie jakichkolwiek czynności, w tym brak powiadomienia stron, zgodnie z art. 33 § 1 k.p.a., o przyczynach zwłoki i nowym terminie rozpoznania sprawy oraz okoliczność, iż mimo wpływu skargi organ nie rozpoznał wniesionego odwołania. Wysokość grzywny ustalono na podstawie art. 154 § 6 p.p.s.a., zgodnie z którym grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Wymierzona grzywna w kwocie 200 zł, w ocenie Sądu, spełni swą funkcję sankcji za naruszenie przez organ jego obowiązków i wpłynie na organ dyscyplinująco w zakresie terminowości rozpatrywania spraw w przyszłości. Wobec uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 200 p.p.s.a. zasądził od organu solidarnie na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania, na które składają się zwrot uiszczonego przez skarżących wpisu sądowego, opłaty skarbowej od pełnomocnictwa i wynagrodzenia pełnomocnika, którego wysokość ustalono na podstawie § 2 ust. 1 i 2 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tj.: Dz.U. z 2013 r., poz. 461).