II SAB/Gd 212/15

PostanowienieWSA w Gdańsku2016-04-19

Skład orzekający: Agnieszka Dusza-Kasprzyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy stronie przyznano już prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, należy przyznać jej prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu w celu sporządzenia skargi kasacyjnej, jeśli sytuacja materialna nie uległa zmianie, a przepisy PPSA wymagają profesjonalnego pełnomocnika do jej sporządzenia?
Ratio decidendi
Instytucja prawa pomocy ma na celu zapewnienie dostępu do sądu osobom znajdującym się w trudnej sytuacji finansowej. W sytuacji, gdy stronie przyznano już prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, a jej sytuacja materialna nie uległa zmianie, należy przyznać jej prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu, jeśli przepisy PPSA wymagają profesjonalnego pełnomocnika do sporządzenia środka zaskarżenia, takiego jak skarga kasacyjna.
Stan faktyczny
R. Ż. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu w celu zaskarżenia wyroku wydanego przez WSA w Gdańsku. Wnioskodawca korzystał już z prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, a jego sytuacja materialna nie uległa zmianie. Wniosek dotyczył sprawy ze skargi na bezczynność Dyrektora Gimnazjum w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Agnieszka Dusza-Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. Ż. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jego skargi na bezczynność Dyrektora Gimnazjum w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienie radcy prawnego z urzędu. R. Ż. wnioskiem z 9 kwietnia 2016 r. zwrócił się o ustanowienie pełnomocnika z urzędu (nie wskazał czy ma to być radca prawny czy adwokat) celem zaskarżenia wyroku wydanego przez tutejszy Sąd w dniu 23 marca 2016 r. W złożonym formularzu podał, iż w przedmiotowej sprawie korzysta z prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych na podstawie postanowienia z 8 stycznia 2016 r. Wnioskodawca pod rygorem odpowiedzialności karnej z art. 233 § 1 w zw. z § 6 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 ze zm.) złożył oświadczenie, że jego stan majątkowy, rodzinny i zdrowotny został wykazany w aktach sprawy i nie uległ on zmianie. Rozpoznając złożony wniosek referendarz sądowy zważył, co następuje: Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji osobom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm. – dalej P.p.s.a), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jak stanowi z kolei art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Rozpoznając niniejszy wniosek, w pierwszej kolejności zauważyć należy, że na mocy postanowienia z 8 stycznia 2016 r. skarżącemu przyznano już prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W związku z czym sytuacja materialna skarżącego była już przedmiotem analizy referendarza, w efekcie której – jak to wskazano wyżej – zwolniono go od kosztów sądowych. Sytuacja ta, jak wynika z uzasadnienia wniosku, nie uległa zmianie. Nową okolicznością jest konieczność udziału profesjonalnego pełnomocnika celem ewentualnego zaskarżenia wyroku do Sądu II instancji, czego sam skarżący nie może uczynić. Nie ulega wątpliwości również, że skarżący nie dysponuje środkami na ten cel. W tym stanie rzeczy, wskazać należy, że sytuacja finansowa skarżącego uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Jego ustanowienie umożliwi skarżącemu skorzystanie z prawa do kontroli (w drodze skargi kasacyjnej) przez sąd drugiej instancji wydanego w niniejszej sprawie wyroku z 23 marca 2016 r., o ile ustanowiony profesjonalny pełnomocnik uzna za celowe wniesienie skargi kasacyjnej. Jest to o tyle istotne, że realizacja tego prawa obwarowana jest "przymusem adwokackim", czyli wprowadzonym przepisem art. 175 P.p.s.a. obowiązkiem sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło