II SAB/Gd 213/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Tamara Dziełakowska po rozpoznaniu w dniu 17 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu R. Ż. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 4 lipca 2016 r., sygn. akt II SAB/Gd 213/15 w sprawie ze skargi R. Ż. na bezczynność Dyrektora Gimnazjum w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. Zaskarżonym postanowieniem, wydanym na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku odmówił wnioskodawcy przyznania prawa pomocy w zakresie wyznaczenia pełnomocnika z urzędu. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wnioskodawca zwrócił się w dniu 11 maja 2016 r., we wniosku złożonym na urzędowym formularzu, o przyznanie prawa pomocy przez ustanowienie pełnomocnika w celu wywiedzenia skargi kasacyjnej od wydanego w niniejszej sprawie wyroku tut. Sądu. Ustalono, na podstawie złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawcy, że wnioskodawca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym razem z rodzicami oraz bratem i małoletnią bratanicą. Wnioskodawca podał, że rodzina utrzymuje się z dochodów rodziców uzyskiwanych z tytułu zatrudnienia oraz jego zasiłku dla bezrobotnych w łącznej wysokości 2.540,10 zł miesięcznie. Podał, że rodzice są właścicielami mieszkania o pow. 42 m2, w którym rodzina zamieszkuje. Wskazał, że jest osobą o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Wnioskodawca oświadczył, że nie posiada żadnych nieruchomości, zasobów pieniężnych i przedmiotów wartościowych. Wskazał w treści uzasadnienia, że stan majątkowy i zdrowotny jego rodziny został wykazany w aktach innych spraw i wniósł o przeprowadzenie dowodu z wcześniej złożonych dokumentów w sprawie o sygn. akt II SAB/Gd 2/16, toczącej się przed tut. Sądem. Dodał, że jego sytuacja nie uległa zmianie, poza uzyskaniem aktualnego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, które załączył do wniosku. W związku z powziętymi wątpliwościami co do możliwości płatniczych wnioskodawcy zarządzeniem z 31 maja 2016 r. zobowiązano go do przedłożenia w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania następujących dokumentów źródłowych: - wyciągu z posiadanych przez wnioskodawcę, jego rodziców i brata rachunków i lokat bankowych, w tym konta i lokat dewizowych z ostatnich trzech miesięcy z uwzględnieniem aktualnego salda tychże rachunków, bądź też oświadczenia o ich nieposiadaniu, - udokumentowania wydatków ponoszonych na utrzymanie mieszkania, zobowiązań kredytowych własnych i rodziców, udokumentowania opłat za media, należy przedłożyć stosowne rachunki, - oświadczenia o ewentualnie posiadanych zaległościach w opłatach i udokumentowania ich, - dokumentów potwierdzające wysokość otrzymywanych wynagrodzeń za pracę rodziców, - rachunków za zakup leków z ostatnich trzech miesięcy, - aktualnego zaświadczenia o pozostawaniu przez wnioskodawcę i jego brata osobą bezrobotną, - oświadczenia w przedmiocie zarejestrowanych na skarżącego, jego rodziców i brata pojazdów mechanicznych (podania marki, roku produkcji, daty zakupu i aktualnej wartości). W treści wezwania poinformowano wnioskodawcę, że dokumenty przedłożone w innych sprawach w styczniu bieżącego roku nie mogą być podstawą rozpoznania niniejszego wniosku, gdyż dane w nich zawarte nie są aktualne. Postanowieniem z dnia 4 lipca 2016 r. referendarz sądowy odmówił przyznania wnioskodawcy prawa pomocy w zakresie wynikającym z wniosku, uznając że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. W uzasadnieniu wskazano, że na stronie ciąży inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, że zachodzą przesłanki przemawiające za przyznaniem prawa pomocy oraz to, że informacje zawarte we wniosku winny być przekonująco umotywowane. Mimo wystąpienia do wnioskodawcy o dodatkowe dokumenty i oświadczenia, w celu umożliwienia wnioskodawcy udokumentowania jego trudnej sytuacji, wnioskodawca nie podjął próby realizacji zarządzenia. Referendarz sądowy wskazał, że nie można przyjąć, iż sytuacja majątkowa wnioskodawcy nie uległa zmianie, gdyż z poprzednio ocenianych dokumentów wynika, że okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych przez wnioskodawcę minął już. W chwili obecnej brak dokumentów na okoliczność zatrudnienia wnioskodawcy bądź jego braku. Tym samym wysokość dochodów rodziny także jest nieznana. Referendarz sądowy uznał, że w obecnym stanie rzeczy wnioskodawca nie przedstawił żadnego materiału dowodowego dotyczącego własnej sytuacji finansowej i jego rodziny, co w konsekwencji nie pozwala na wolną od wątpliwości ocenę złożonego wniosku. Nie można bowiem rozstrzygać o zdolności wnioskodawcy do ponoszenia kosztów sądowych czy kosztów ustanowienia pełnomocnika jedynie w oparciu o jego osobiste oświadczenia. A ponieważ przyznanie prawa pomocy nie może opierać się na domysłach złożony wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. Pismem z dnia 14 lipca 2016 r. R. Ż. wniósł sprzeciw od postanowienia z dnia 4 lipca 2016 r. wnosząc o jego zmianę i przyznanie prawa pomocy poprzez wyznaczenie pełnomocnika z urzędu. W uzasadnieniu sprzeciwu wnioskodawca wskazał, że ten sam Referendarz sądowy w podobnej sprawie postanowieniem z dnia 28 czerwca 2016 r., sygn. akt II SAB/Gd 3/16, odmiennie ocenił sytuację wnioskodawcy i przyznał mu pełnomocnika z urzędu. Skarżący dodał, że w niniejszej sprawie przyznano mu prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych postanowieniem z dnia 8 stycznia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) zw. dalej "ustawą" prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W myśl art. 245 § 3 ustawy prawo pomocy w zakresie częściowym, którego domaga się skarżący obejmuje m.in. ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przytoczone wyżej przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 ustawy. Zatem rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z tego prawa, zaś rozstrzygniecie Sądu w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę wykazane. W rozpoznawanej sprawie mimo wydanego w sprawie zarządzenia, którego treść Sąd wyżej przytoczył, wnioskodawca nie usunął wątpliwości co do swojej sytuacji osobistej i majątkowej, uniemożliwiając tym samym ocenę przedstawionego wniosku. Wnioskodawca, w ocenie Sądu, nie wykazał okoliczności uzasadniających przyznanie mu prawa pomocy, bowiem nie złożył wskazywanych w zarządzeniu dokumentów obrazujących jego sytuację rodzinną, majątkową i osobistą. Twierdzenia wnioskodawcy, zawarte w formularzu PPF, nie zostały poparte żadnymi dokumentami. Podkreślić należy, że przyznanie w niniejszej sprawie wnioskodawcy prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych postanowieniem z dnia 8 stycznia 2016 r. nie oznacza automatycznie zasadności obecnie rozpoznawanego wniosku. Podstawą do wydania ww. postanowienia była sytuacja materialna, dochodowa i rodzinna wnioskodawcy przedstawiona przez niego na dzień złożenia pierwszego wniosku, to jest 9 grudnia 2015 r. Ocena aktualnie rozpoznawanego wniosku w oparciu o oświadczenia złożone w tej dacie byłaby nieaktualna. Podkreślić należy w szczególności, że skarżący nie wykazał, aby zgodnie z jego oświadczeniem sytuacja jego nie uległa zmianie, skoro obecnie skarżący wykazuje wyższe dochody osób wspólnie z nim gospodarujących, a ponadto wskazuje na uzyskiwanie zasiłku dla bezrobotnych, podczas gdy w sprawie o sygn. akt II SAB/Gd 2/16 przedstawił zaświadczenie o przyznaniu statusu osoby bezrobotnej i prawie do zasiłku do dnia 23 marca 2016 r., przy czym następnie w dniu 8 czerwca 2016 r. w sprawie o sygn. akt II SAB/Gd 3/16 oświadczył, że nie otrzymuje już zasiłku dla bezrobotnych oraz nie jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna. Wątpliwości powyższych wnioskodawca nie wyjaśnił, albowiem nie wykonał wezwania do udokumentowania wysokości wynagrodzeń osiąganych przez rodziców, jak również nie przedłożył aktualnego zaświadczenia o pozostawaniu osoba bezrobotną. Brak jest zatem możliwości do ustalenia rzeczywistej sytuacji dochodowej wnioskodawcy, to jest czy uzyskuje on dochód z zatrudnienia, czy może jest nadal, osobą bezrobotną, a jeśli tak, to czy uzyskuje zasiłek i w jakiej wysokości. Ponadto skarżący nie udokumentował konieczności ponoszenia wydatków na zakup leków i ich wysokości, jak również wysokości ponoszonych wydatków na utrzymanie mieszkania, czy zobowiązań kredytowych. Wyjaśnić należy, że zarządzenie z dnia 31 maja 2016 r. zmierzało do ustalenia aktualnej sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych wnioskodawcy w związku z jego wnioskiem z dnia 7 maja 2016 r. Zarządzenie to nie zostało jednak wykonane. Podkreślić należy, że złożenie przez wnioskodawcę wyjaśnień w zakresie jego sytuacji majątkowej w innej sprawie nie zwalniało od wykonania zarządzenia w niniejszej sprawie. Reasumując wnioskodawca mimo prawidłowych wezwań, nie przedłożył żadnych dokumentów, które pozwoliłyby rozwiać nasuwające się wątpliwości co do aktualnego jego stanu majątkowego i ciążących na nim wydatków. Wnioskodawca nie wyjaśnił wszystkich istotnych wątpliwości dotyczących jego stanu osobistego, majątkowego i rzeczywistych możliwości finansowych. W tych okolicznościach należało stwierdzić, że charakterystyka sytuacji finansowej, jaka wynika ze znajdujących się w aktach sprawy oświadczeń jest niewyczerpująca i nasuwa uzasadnione wątpliwości. Brak dokumentów i oświadczeń wyjaśniających wskazane kwestie uprawnia do wniosku, że strona nie przedstawiła swojej aktualnej sytuacji wszechstronnie. Stąd też złożone oświadczenie należało uznać za niewyczerpujące, niepozwalające na dokonanie rzetelnej oceny sytuacji skarżącego, co w konsekwencji uniemożliwiło przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie. Odnosząc się do podnoszonej w sprzeciwie kwestii przyznania skarżącemu prawa pomocy w innej sprawie o sygnaturze II SAB/Gd 3/16 należy wyjaśnić, że Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę nie podziela stanowiska wyrażonego w postanowieniu z dnia 28 czerwca 2016 r. zarówno co do oceny sytuacji majątkowej skarżącego, jak również co do konieczności przyznania prawa pomocy z uwagi na wymóg zawarty w art. 175 P.p.s.a. tj. obowiązek sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika. Wyjaśnić należy, że przyznanie prawa pomocy w jednej sprawie nie skutkuje automatycznie koniecznością przyznania tego uprawnienia we wszystkich innych sprawach wnoszonych przez tego samego skarżącego. Z kolei wymóg sporządzenia skargi kasacyjnej przez zawodowego pełnomocnika nie nakłada na Sąd obowiązku przyznania w tym zakresie prawa pomocy bez względu na sytuację majątkową wnioskodawcy i nie zwalnia wnioskodawcy z obowiązku rzetelnego jej wykazania w każdej zainicjowanej sprawie. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 260 ustawy, orzeczono jak w sentencji.