II SAB/Gd 22/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Agnieszka Dusza-Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. S. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jej skargi na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zasiłku celowego postanawia przyznać I. S. prawo pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata. I. S., we wniosku złożonym na urzędowym formularzu PPF w dniu 1 lipca 2011 r., zwróciła się o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie z kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawczyni wynika, że jest ona osobą samotną, niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym. Od dnia 1 kwietnia 2011 r. przebywa na zasiłku pielęgnacyjnym z tytułu opieki nad matką, która choruje na chorobę Parkinsona i ma orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności. Wnioskodawczyni pobiera dodatek mieszkaniowy w kwocie 130 zł miesięcznie, ale nie pokrywa on kosztu czynszu, który wynosi 242 zł miesięcznie. Jej dochody stanowią w/w zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 520 zł miesięcznie oraz dodatek mieszkaniowy. Jak oświadczyła wnioskodawczyni, posiada ona mieszkanie o powierzchni 31 m2. Poza tym, żadnego majątku, przedmiotów wartościowych, ani oszczędności nie ma. Zgodnie z treścią art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), strona skarżąca działanie lub bezczynność w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Oznacza to zatem, że skarżąca z mocy samej ustawy zwolniona jest od konieczności ponoszenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie, gdyż jej sprawa w przedmiocie zasiłku celowego należy do kategorii spraw z zakresu pomocy społecznej. W tej sytuacji referendarz rozważył wniosek o przyznanie prawa pomocy wnioskodawczyni jedynie w zakresie ustanowienia adwokata, tj. w zakresie częściowym, gdyż z kosztów sądowych jest ona zwolniona z mocy ustawy. Stosownie zatem do treści art. 245 § 3 cytowanej wyżej ustawy prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie zaś prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy). Zgodnie z art. 246 § 3 ustawy – ustanowienie dla strony adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego wymaga dodatkowego złożenia przez wnioskodawcę osobistego oświadczenia o niezatrudnianianiu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z tymże pełnomocnikiem. Wskazane przepisy stanowią odstępstwo od ogólnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 cytowanej ustawy, zgodnie z którą strona obowiązana jest pokrywać koszty wywołane swoim uczestnictwem w sprawie. Rzeczą wnioskodawcy jest zatem wykazanie, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych wyżej przepisach. Biorąc pod uwagę zawarte we wniosku dane, odzwierciedlające aktualną sytuację majątkową skarżącej: fakt niskich dochodów na utrzymanie siebie i matki, brak oszczędności i majątku, stan zdrowia należało uznać, że nie jest ona w stanie ponieść kosztów postępowania związanych z ustanowieniem pełnomocnika profesjonalnego z wyboru bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i matki. Tym samym, spełnia ona ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Z tych względów, na podstawie wskazanych przepisów, orzeczono jak w sentencji postanowienia.