II SAB/Gd 22/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. K. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawie obiektu budowlanego postanawia 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącemu J. K. ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku kwotę 100 zł (sto złotych) uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi. J. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawie jego wniosków z dnia 29 stycznia 2015 r., dotyczącego obiektów budowlanych w gminie P. oraz z dnia 5 października 2017 r., dotyczącego nieruchomości położonej przy ul. W. w B. W odpowiedzi na skargę organ wyjaśnił, że działając na wniosek skarżącego z dnia 30 stycznia 2015 r. prowadzi postępowania w sprawie stanu technicznego obiektów budowlanych – placów zabaw, należących do Gminy P., zlokalizowanych na działkach: nr [..]-[..] oraz działając na wniosek skarżącego z dnia 5 października 2017 r. prowadził postępowanie administracyjne dotyczące robót budowlanych prowadzonych przy budowie budynku handlowo – usługowego przy ul. W. Z uwagi na to, że przedmiotem skargi na bezczynność może być postępowanie dotyczące jednej sprawy administracyjnej, zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału, rozdzielono wniesione przez skarżącego skargi poprzez odrębne zarejestrowanie skarg dotyczących bezczynności organu w każdej ze spraw administracyjnych wskazanych przez organ. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie uczyniono bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawie dotyczącej placu zabaw zlokalizowanego na działce nr [..], obręb N. (postępowanie administracyjne nr [..]). Badając dopuszczalność wniesionej w tej sprawie skargi, zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału II z dnia 15 lutego 2022 r., wezwano pełnomocnika skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, poprzez podanie numeru PESEL skarżącego. Przepis art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329) - zwanej dalej p.p.s.a., stanowi bowiem, że skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Zgodnie zaś z treścią art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a., gdy pismo jest pierwszym pismem w sprawie, powinno zawierać numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku. Nadto, zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału II z dnia 15 lutego 2022 r. wezwano pełnomocnika skarżącego do wskazania, w terminie 7 dni, czy przed wniesieniem skargi zwracał się z ponagleniem do właściwego organu –Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Przepis art. 52 § 1 p.p.s.a. stanowi bowiem, że skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Stosownie zaś do treści art. 52 § 2 p.p.s.a. przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Z kolei, art. 53 § 2b p.p.s.a. stanowi, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. W przypadku skarg na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania, od dnia 1 czerwca 2017 r., wyczerpanie środków zaskarżenia następuje więc poprzez wniesienie przez stronę ponaglenia przewidzianego w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.. Zgodnie z tym przepisem stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). W myśl art. 37 § 3 k.p.a. ponaglenie wnosi się: 1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie; 2) do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia. Z treści powołanych przepisów wynika więc, że jednym z warunków formalnych, który musi zostać spełniony przed wniesieniem do sądu administracyjnego skargi na bezczynność organu jest wyczerpanie środków zaskarżenia, tj. wniesienie ponaglenia do właściwego organu. Dopiero wyczerpanie środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym (tj. przed właściwymi organami administracji publicznej) otwiera skarżącym drogę do skutecznego złożenia skargi do sądu administracyjnego. Co więcej, skarżący powinien wykazać, że wyczerpał tryb przewidziany dla skargi na bezczynność, tj. że wystąpił do organu z ponagleniem w trybie art. 37 k.p.a. Ponaglenie jest więc warunkiem formalnym skargi a jego brak powoduje konieczność odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2020 r., sygn. akt I OZ 33/20, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). W odpowiedzi udzielonej w piśmie z dnia 1 marca 2022 r. pełnomocnik skarżącego podał numer PESEL skarżącego oraz wskazał, że skarżący nie składał ponaglenia do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego ale wielokrotnie ponaglał Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który to pisma ponaglające powinien przekazać do organu wyższego stopnia. W związku z rozdzieleniem skarg, zarządzeniem z dnia 13 kwietnia 2022 r. wezwano pełnomocnika skarżącego do wskazania, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, czy w sprawie o nr [..] zwracał się z ponagleniem do właściwego organu. W odpowiedzi udzielonej w piśmie z dnia 26 kwietnia 2022 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał stanowisko przedstawione w piśmie z dnia 1 marca 2022 r., wskazując jednocześnie, że instytucja ponaglenia została wprowadzona do k.p.a. z dniem 1 czerwca 2017 r. i, w ocenie skarżącego, nie powinna obejmować wniosku z 2015 r. Ponadto, w piśmie z dnia 26 kwietnia 2022 r. pełnomocnik wyjaśnił, że skarga dotyczy jedynie postępowań nr [..] oraz nr [..]. W związku z tym wyjaśnić należy, że w skardze wskazano oba numery spraw i stwierdzono, że skarżący domaga się dalszego prowadzenia postępowania objętego wnioskiem z dnia 29 stycznia 2015 r., dotyczącym obiektów budowlanych w gminie P. oraz wnioskiem z dnia 5 października 2017 r., dotyczącym nieruchomości położonej przy ul. W. w B. Sprawa dotycząca wniosku z dnia 5 października 2017 r. dotyczy postępowania prowadzonego pod nr [...]. Z kolei, wniosek z dnia 29 stycznia 2015 r. doprowadził do wszczęcia dziewięciu odrębnych postępowań administracyjnych, dotyczących wymienionych w tym wniosku obiektów budowlanych. Niniejsza sprawa dotyczy jednego z tych postępowań prowadzonego pod nr [...]. Z przedstawionych powyżej okoliczności niniejszej sprawy wynika, w sposób niewątpliwy, że przed wniesieniem skargi skarżący nie wniósł wymaganego ponaglenia. Z jednoznacznej treści art. 52 p.p.s.a. wynika zaś, że wyczerpanie środków zaskarżenia winno poprzedzać wniesienie skargi do sądu administracyjnego, przy czym zgodnie z § 2b tej ustawy środek ten musi spełnić określone wymogi, a mianowicie musi być złożony do "właściwego organu", którym to organem w niniejszej sprawie jest Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, będący organem wyższego stopnia nad Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego. Wskazane natomiast w piśmie z dnia 1 marca 2022 r. pisma nie mogą zostać uznane za ponaglenia, gdyż były to pisma procesowe kierowane do organu I instancji w toku prowadzonego przez ten organ postępowania. Nadto, z akt sprawy nie wynika aby skarżący przed dniem 1 lipca 2017 r. skierował do właściwego organu, w trybie art. 37 k.p.a., zażalenie. Tym samym, Sąd uznał, że skarżący nie wypełnił ustawowego obowiązku wyczerpania środków zaskarżenia, a zatem skarga w niniejszej sprawie jest niedopuszczalna. Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. Sąd odrzucił skargę, o czym orzekł w punkcie 1 postanowienia. Jednocześnie, w punkcie 2 postanowienia, Sąd orzekł o zwrocie skarżącemu uiszczonego wpisu sądowego na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.