II SAB/Gd 28/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tamara Dziełakowska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędzia NSA Jan Jędrkowiak Protokolant Małgorzata Kuba po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2006 r. sprawy ze skargi S. M. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie rozpatrzenia odwołania od decyzji odmawiającej uzupełnienia decyzji w sprawie pomocy społecznej w formie schronienia i posiłku 1. zobowiązuje Samorządowe Kolegium Odwoławcze do wydania w terminie 30 dni od dnia zwrotu akt administracyjnych z odpisem orzeczenia o stwierdzeniu prawomocności rozstrzygnięcia w postępowaniu wywołanym wniesieniem przez S. M. odwołania od decyzji Prezydenta Miasta z 16 lutego 2006 r., nr [...]. 2. odrzuca skargę w części dotyczącej żądania zasądzenia odszkodowania. Decyzją z dnia 11 stycznia 2006 r., nr [...] Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej działając z upoważnienia Prezydenta Miasta przyznał S. M. świadczenie z pomocy społecznej w formie schronienia i posiłku w noclegowni ul. [...] w G. od dnia 1 stycznia 2006 r. do dnia faktycznego pobytu w placówce, nie dłużej jednak niż do dnia 21 czerwca 2006 r. S. M. wystąpił z wnioskiem o uzupełnienie co do rozstrzygnięcia powyższej decyzji przez wskazanie w niej definicji pojęć: schronienie, posiłek, noclegowania oraz wyjaśnienie sformułowania "skierowanie przez podanie przepisów w celu ochrony swoich praw w myśl obowiązującego prawa". Decyzją z dnia 16 lutego 2006 r., nr [...] ten sam organ na podstawie art. 104 § 1 w związku z art. 111 § 1 k.p.a. odmówił uzupełnienia co do rozstrzygnięcia decyzji z dnia 11 stycznia 2006 r. Jednocześnie organ pouczył stronę o przysługującym jej prawie do wniesienia odwołania od przedmiotowej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W dniu 2 marca 2006 r. S. M. złożył odwołanie zarzucając naruszenie przepisów art. 2, 7, 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 6, 7, 8, 12 § 1, 35 § 1, 2, 3, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. Następnie w dniu 24 kwietnia 2006 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku zarzucając Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu bezczynność w sprawie rozpatrzenia jego odwołania i wnosząc o stwierdzenie przewlekłości postępowania i zasądzenie na jego rzecz od Skarbu Państwa odszkodowania w kwocie 10.000 zł za naruszenie prawa. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze złożyło oświadczenie o uznaniu skargi. Organ odwoławczy wskazał, iż akta sprawy wraz z odwołaniem wpłynęły do Kolegium w dniu 10 marca 2006 r., a przewidywany termin rozpoznania odwołania to czerwiec 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało uwzględnić. W myśl przepisu art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zgodnie zaś z art. 3 § 2 pkt 8 powołanej ustawy kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów między innymi w sprawach podlegających rozstrzygnięciu w drodze decyzji administracyjnej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze jako właściwy organ odwoławczy od organów gminy w niniejszej sprawie, zgodnie z art. 17 ust. 1 kpa, rozstrzyga odwołanie według reguł określonych w rozdziale 10 Kodeksu postępowania administracyjnego, przy czym do terminu załatwienia sprawy przez ten organ stosować należy wymogi określone przepisem art. 35 kpa w związku z art. 133 kpa. Przepis art. 133 kpa ustanawia ustawowy termin, w którym organ I instancji obowiązany jest przekazać odwołanie organowi odwoławczemu. Termin ten wynosi siedem dni od dnia, w którym organ otrzymał odwołanie. Datą wszczęcia postępowania odwoławczego jest data otrzymania odwołania przez organ odwoławczy. W myśl przepisu art. 35 ust. 3 kpa załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Termin załatwienia sprawy przez organ odwoławczy liczy się od dnia wpływu odwołania wraz z aktami sprawy do organu II instancji. Jeżeli organ administracji zobowiązany do załatwienia sprawy nie wydaje decyzji w prawem przewidzianym terminie, przy czym zwłoka w rozpatrzeniu sprawy jest nieuzasadniona, wówczas mamy do czynienia z prawną bezczynnością organu. Organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. W rozumieniu art. 104 § 1 kpa "załatwienie sprawy" oznacza wydanie przez organ decyzji, chyba że przepisy Kodeksu postępowania administracji stanowią inaczej. W niniejszej sprawie miesięczny termin na załatwienie sprawy upłynął zatem dla organu odwoławczego w dniu 10 kwietnia 2006r. Nierozpatrzenie odwołania w tym terminie, przewidzianym w art. 35 § 3 kpa, świadczy zatem o bezczynności Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Z powyższych względów Sąd na mocy art. 149 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uwzględnił skargę i zobowiązał organ do rozpatrzenia odwołania skarżącego wniesionego od decyzji z dnia 16 lutego 2006 r. W tym miejscu należy jednakże zwrócić organowi odwoławczemu uwagę na dodatkowy istotny aspekt niniejszej sprawy związany z wniesionym odwołaniem. Skarżący wniósł odwołanie zgodnie z pouczeniem organu pierwszej instancji zawartym decyzji z dnia 16 lutego 2006 r. o odmowie uzupełnienia decyzji. Forma tego rozstrzygnięcia oraz pouczenie jakie zawarł w decyzji organ pierwszej instancji wymaga wnikliwego zbadania przez organ odwoławczy. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 listopada 2000 r., sygn. akt II SA/Gd 1983/98 (publ. ONSA z 2002 r., Nr 1, poz. 23) zaprezentował stanowisko, że orzeczenie o uzupełnieniu decyzji lub o odmowie jej uzupełnienia (art. 111 kpa) inaczej niż w procedurze cywilnej (art. 351 kpc), nie ma bytu samodzielnego i pozostaje częścią aktu, którego uzupełnienia domagała się strona; w szczególności dzieli losy tego aktu w postępowaniu odwoławczym (zażaleniowym). Ponadto wskazano w tym wyroku, iż zgłoszenie żądania uzupełnienia decyzji przesuwa początek liczenia terminu wniesienia odwołania na dzień doręczenia stronie odpowiedzi (decyzji uzupełniającej albo postanowienia o odmowie uzupełnienia – art. 111 § 2 kpa). Zgodnie z art. 107 § 1 kpa akt wydany w wyniku rozpoznania takiego żądania powinien zawierać nowe pouczenie o terminie wniesienia odwołania od decyzji objętej żądaniem, uwzględniając treść art. 111 § 2 kpa. Organ odwoławczy winien uwzględnić również, iż błędne pouczenie organu nie może szkodzić stronie (art. 112 kpa). W pierwszej kolejności więc wyjaśnienia wymaga kwestia rzeczywistej intencji skarżącego co do tego, który z aktów organu pierwszej instancji jest przedmiotem zaskarżenia. Wyjaśnienie powyższej okoliczności i ewentualne potraktowanie wniesionego odwołania jako odwołania od decyzji z dnia 11 stycznia 2006 r. należy jednakże do kompetencji Samorządowego Kolegium Odwoławczego rozstrzygającego sprawę. W niniejszej sprawie zgłoszenie żądania zasądzenia od Skarbu Państwa na rzecz skarżącego odszkodowania nie może być przedmiotem rozpoznania, albowiem nie należy do właściwości wojewódzkiego sądu administracyjnego. Zakres kognicji wojewódzkiego sądu administracyjnego określony przepisami art. 3 § 2 i art. 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie obejmuje wydawania rozstrzygnięcia w takim przedmiocie. Z tej przyczyny skarga w tym zakresie co do żądania zasądzenia odszkodowania podlegała odrzuceniu na mocy art. 58 § 1 w/w ustawy.