II SAB/Gd 29/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującymi: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Kostka Sędziowie: Sędzia NSA Andrzej Przybielski (spr.) Asesor WSA Krzysztof Retyk Protokolant: Diana Wojtowicz po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi A w K. na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie oddania nieruchomości w użytkowanie wieczyste postanawia odrzucić skargę A w K., po sprecyzowaniu wniosku, pismem z dnia 23 kwietnia 2003 r. wystąpiła do Wójta Gminy, o przekazanie jej w użytkowanie wieczyste w trybie bezprzetargowym nieruchomości stanowiących własność Gminy oraz wskazała, że podstawą prawną tego żądania jest przepis art. 208 ust 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Uznając, że Wójt Gminy pozostaje w bezczynności w wydaniu decyzji administracyjnej rozstrzygającej ten wniosek, A wniosła zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które postanowieniem z dnia 30 grudnia 2003 r., sygn. akt [...] wyznaczyło organowi I instancji termin jednego miesiąca do załatwienia sprawy. Kolegium uznało, że wniosek A z 16 marca 2000 r. wszczął postępowanie administracyjne w tej sprawie, a wobec tego uzasadnione było zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie przewidzianym przepisami k.p.a. Powołując się na to postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego A wniosła do Sądu skargę na bezczynność Wójta Gminy w wydaniu decyzji administracyjnej. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy, poza zakwestionowaniem merytorycznych podstaw do oddania gruntów w wieczyste użytkowanie wskazał, że wniosek w tej sprawie złożony został po upływie terminu przewidzianego wart. 208 ust 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wojewódzki Sąd Administracyjny - nie będąc związany granicami skargi - art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) zważył, co następuje: Stosownie do art. 208 ust 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (jedn. tekst z 2004 r. Dz. U. Nr 261 poz.2603 ze zm.) osobom fizycznym oraz prawnym, które do dnia 5 grudnia 1990 r. uzyskały ostateczne decyzje lokalizacyjne lub pozwolenia na budowę na nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa lub własność gminy, oddaje się te nieruchomości w użytkowanie wieczyste w trybie bezprzetargowym, jeżeli wnioski o oddanie tych nieruchomości zostały złożone przed dniem utraty ważności tych decyzji, jednak nie później niż do dnia 3 1 grudnia 2000 r. Przepis ten stanowi odpowiednik obowiązującego od dnia 29 listopada 1991 r. art. 88 a ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nierucho111ości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127, ze zm.) Stosownie do art. 232 § 1 i art. 234 kc. oddanie gruntu Skarbu Państwa lub gruntu należącego do jednostek samorządu terytorialnego w użytkowanie wieczyste następuje na podstawie cywilno - prawnej umowy do której stosuje się odpowiednio przepisy o przeniesieniu własności nieruchomości. Analogiczne uregulowanie zawarte jest wart. 27 cyt. wyżej ustawy o gospodarce nieruchomościami, stanowiącym, że oddanie w użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowej wymaga zawarcia umowy w formie aktu notarialnego. Prawo użytkowania wieczystego powstaje zatem w drodze cywilno - prawnej umowy pomiędzy dwoma podmiotami i ma charakter cywilno- prawny, chyba że szczególny przepis prawa materialnego przewiduje powstanie takiego prawa w oparciu o ostateczną decyzję administracyjną. Z brzmienia art. 208 ust 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami wynika, iż roszczenie, o którym w niej mowa ma również charakter cywilno- prawny i w razie odmowy jego realizacji poprzez zawarcie odpowiedniej umowy może być dochodzone wyłącznie w postępowaniu przed sądami powszechnymi. W orzecznictwie i judykaturze jednolicie przyjmuje się, że: Osobie, która do dnia 5 grudnia 1990 r. uzyskała na działkę budowlaną, stanowiącą własność Skarbu Państwa lub gminy, ostateczną decyzję lokalizacyjną, przysługuje – w razie odmowy oddania tej działki w użytkowanie wieczyste w trybie bezprzetargowym roszczenie o zobowiązanie właściciela działki do złożenia oświadczenia woli o oddanie tej działki w użytkowanie wieczyste. Roszczenie takie nie przysługuje osobie, która przed dniem 5 grudnia 1990 r. uzyskała pozwolenie na budowę obiektu handlowego na działce dzierżawionej od gminy lub Skarbu Państwa" (por. m. in. uchwała SN z dnia 11.03.1994 r.. III CZP 17/94, OSNC 1994/1 0/85). Stosownie do art. 2 § 1 k.p.c. do rozpoznawania spraw cywilnych powołane są sądy powszechne. o ile sprawy te nie należą do właściwości sądów szczególnych oraz Sąd Najwyższy. Nie są rozpoznawane w postępowaniu Sądowym sprawy cywilne, jeżeli przepisy szczególne przekazują je do właściwości innych organów. Wskazać ponadto należy, że w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zawarto domniemanie właściwości sądów powszechnych we wszystkich sprawach, z wyjątkiem spraw ustawowo zastrzeżonych do właściwości innych sądów (por. art. 177 Konstytucji RP). Skoro rozpatrzenie cywilno -prawnego sporu pomiędzy Gminą a skarżącą A mogło nastąpić wyłącznie w postępowaniu przed sądem powszechnym, to skarga na bezczynność Wójta Gminy, jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Na marginesie wskazać należy, że oczywiście błędne jest stanowisko zajęte w tej sprawie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, które w opisanym wyżej postanowieniu uznało, że wniosek A wszczął w tej sprawie postępowanie administracyjne. Wyjaśnić również należy stronie skarżącej, że w świetle uchwały Sądu Najwyższego z dnia 5 maja 1993 r.. III CZP 53/93 osobie. o której mowa w art. 88a ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (Dz.U. z 1991 r.. nr 30. poz. 127. ze zm.). nie przysługuje cywilnoprawne roszczenie do właściciela gruntu o oddanie tego gruntu w użytkowanie wieczyste (por. także E. Drozd OSP 1994/6/1 (9).