II SAB/Gd 3/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tamara Dziełakowska (spr.) Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędzia WSA Mariola Jaroszewska po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi B. J. na bezczynność Prokuratury Rejonowej w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę. B. J. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Prokuratury Rejonowej. Z treści skargi, odpowiedzi na skargę oraz akt sprawy wynika, że skarga ta została wniesiona w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: Pismem z dnia 13 września 2014 r. B. J. zwróciła się do Prokuratora Rejonowego o udzielenie, drogą elektroniczną, informacji na temat prowadzonych postępowań z jej udziałem jako osoby pokrzywdzonej przestępstwem wandalizmu w K. i powiązanymi z tą sprawą przestępstwami urzędniczymi: Wójta Gminy i policjantów z posterunku w S. Wnioskująca wyjaśniła, że domaga się informacji na ten temat w następującym zakresie: czy prokuratura rzeczywiście prowadzi przeciwko niej postępowanie o zniszczenie zabytku w K., od kiedy i pod jakim zarzutem; kto w tej sprawie przetwarza jej dane osobowe; doręczenia jej kserokopii zarządzenia Prokuratury o powołaniu biegłego i kserokopii dowodu wydania akt z jej danymi i danymi jej nieruchomości biegłemu; wskazania, z jakiej dziedziny specjalistycznej biegłemu sądowemu zlecono badania, na czyj wniosek, na jaką okoliczność i w jakim zakresie; wskazania, na jakim etapie postępowania znajduje się sprawa fałszywych zeznań wójta Z. K. złożonych w sprawie zabytku w K.; wskazania, na jakim etapie postępowania znajduje się sprawa z jej wniosku o wznowienie postępowania w sprawie nielegalnego wycięcia drzew z zabytkowego obszaru 11 ha oraz z jej parku w K.; wskazania, kto wydał pozwolenie na wycinkę drzew; wskazania, na jakim etapie postępowania znajduje się sprawa z jej wniosku o wznowienie postępowania w sprawie zniszczenia zabytku przez wandali w dniu 2 sierpnia 2011 r.; wskazania, na jakim etapie postępowania znajduje się sprawa z jej zawiadomienia o fałszywych poświadczeniach przez policjantów ze S. w protokole z wizji lokalnej w styczniu 2012 r. i w treści postanowienia o umorzeniu śledztwa na podstawie fałszywego protokołu; wskazania, jakie czynności Prokuratora podjęła w sprawie przestępstw policjantów dokonanych w tych sprawach. Również pismem z dnia 13 września 2014 r. skarżąca zwróciła się do Prokuratora Rejonowej o udzielenie informacji na jakim etapie postępowania znajduje się sprawa o sygn. postępowania Posterunku Policji – [...] z dnia 3 lutego 2014 r. [...]. Kolejnym pismem z dnia 13 września 2014 r. skarżąca zwróciła się do Prokuratora Rejonowego o udzielenie, drogą elektroniczną, informacji z akt sprawy nr [...] poprzez wskazanie: czy Prokuratura ustaliła i czy posiada dowód legalności transakcji Rep. [...] tj. pozwolenie Ministra Rolnictwa na wyłączenie z działalności rolniczej 270 ha gruntów w tym działki nr [...] i [...] i ich przeznaczenie na cele przemysłowe J. P.; czy Prokuratura ustaliła i czy posiada dowód legalności transakcji dot. Rep. A [...] tj. czy posiada obligatoryjną decyzję Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków o wyłączeniu działki nr [...] z obszaru zabytku w K. i decyzję WKZ o udzieleniu zgody na jej sprzedaż J. P. na cele przemysłowe; czy Prokuratura ustaliła i posiada dowód – pozwolenie Generalnej Dyrekcji Lasów Państwowych na sprzedaż i zamianą lasu na działce nr [...] na cele przemysłowe; czy Prokuratura ustaliła i posiada treść wpisu zakresu działalności gospodarczej J. P. na dzień transakcji; czy Prokuratura Rejonowa ustaliła jaka, w dacie transakcji w 2004 r., obowiązywała średnia cena za 1 m2 terenów przemysłowych; czy Prokuratura ustaliła ile wynosiła rynkowa wartość obszaru o pow. 2 700 000 m2 na cele przemysłowe wg średnich cen transakcji gruntami przemysłowymi, przyjętymi do opodatkowania w Urzędzie Skarbowym za rok 2004; czy Prokuratura zbadała obrót gruntami rolnymi nabytymi od Agencji w 2004 r. i po tej dacie; czy Prokuratura zbadała wysokość uzyskanych ze sprzedaży kwot i czy środki ze sprzedaży gruntów rolnych za cenę przemysłową wróciły do Agencji; czy Prokuratura zbadała źródło pochodzenia kwoty 1 916 074 zł, którą w roku 2007 r. J. P. spłacił jednorazowo za to jedno zadłużenie. W odpowiedzi na powyższe wnioski, pismem z dnia 1 października 2014 r., Prokurator Rejonowy odmówił udzielania żądanych informacji wskazując, że nie mieszczą się one w kategorii informacji publicznych. Prokurator wyjaśnił, że wnioskująca domaga się uzyskania stanowiska organu, tudzież wyjaśnień kwestii związanych z prowadzonymi postępowaniami w sprawach o sygn.: [...]-[...]. W postępowaniach tych wnioskująca posiada albo status strony, albo była osobą zawiadamiającą albo postępowanie to, mimo że nie zostało wszczęte z jej inicjatywy, bezpośrednio jej dotyczy. Przesyłka zawierająca tę odpowiedź została wysłana wnioskującej na jej adres zamieszkania, wskazany w złożonych wnioskach lecz, pomimo dwukrotnego awizowania, nie została przez skarżącą odebrana i w związku z tym została uznana za skutecznie doręczoną wnioskującej. We wniesionej do Sądu skardze skarżąca wniosła o zobowiązanie Prokuratora Rejonowego do udzielania informacji żądanych przez nią we wnioskach z dnia 13 września 2014 r. oraz o wymierzenie mu grzywny, wskazując, że brak akt w Prokuraturze i ukrywanie przed nią dokumentów wyrządza jej szkodę materialną o dużych rozmiarach a ponadto naraża na realną szkodę Skarb Państwa. W odpowiedzi na złożoną skargę Prokurator Rejonowy wyjaśnił, że udzielił skarżącej odpowiedzi na dwa złożone przez nią w dniu 13 września 2014 r. wnioski w piśmie z dnia 1 października 2014 r., które przesłał na wskazany przez nią adres zamieszkania. Prokurator zaznaczył, że nie udzielił skarżącej odpowiedzi wnioskowaną drogą elektroniczną, gdyż skarżąca w złożonych wnioskach nie wskazała adresu swojej poczty elektronicznej. Prokurator wyjaśnił jednocześnie, że nie udzielił odpowiedzi na złożony przez skarżącą wniosek o przedstawienie informacji, na jakim etapie postępowania znajduje się sprawa o sygn. postępowania Posterunku Policji– [...] – [...] z dnia 3 lutego 2014 r. [...], gdyż pismo to nie stanowi, w jego ocenie, wniosku o udzielenie informacji publicznej. W składanych w toku postępowania sądowego pismach procesowych skarżąca podtrzymała złożoną skargę, wskazując, że nie uzyskała od Prokuratora żądanych informacji pomimo tego, że organ informacje te posiadał. Podkreśliła jednocześnie, że organ powinien wysłać do niej korespondencje na adres poczty elektronicznej, który był mu znany z wcześniej składanych przez nią pism. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 i § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, przy czym kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 a. Z kolei stosownie do treści art. 149 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, a nadto rozstrzyga w kwestii, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1). W przypadku, o którym mowa w § 1, Sąd może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 (§ 2). Skarżąca wniosła skargę na bezczynność polegającą na niezałatwieniu jej wniosków o udostępnienie informacji publicznej. Przepisy, na podstawie których należy ocenić postępowanie podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej zawarte są w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity Dz. U. z 2014 r., poz. 782), dalej "u.d.i.p.", która w kompleksowy sposób reguluje zagadnienie dostępu do informacji publicznej, określając zakres podmiotowy i przedmiotowy stosowania ustawy oraz procedurę i tryb udostępniania takiej informacji. Oceniając, czy organ pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącej w zakresie wskazanym w skardze należało ustalić, czy jest on podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, a także czy żądana przez skarżącą informacja stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy. W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że Prokurator Rejonowy jest organem obowiązanym do udostępniania informacji publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. ) Wymaga zatem rozważenia, czy żądania zawarte w pismach skarżącej z 13 września 2014 r. dotyczą udostępnienia informacji publicznej. Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, która podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystaniu na zasadach i w trybie określonym w ustawie. Stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a u.d.i.p. udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o danych publicznych, w tym: treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności: treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć, dokumentacja przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających. Zgodnie zaś z art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. d u.d.i.p. udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o majątku podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5, pochodzącym z zadysponowania majątkiem, o którym mowa w lit. a-c, oraz pożytkach z tego majątku i jego obciążeniach. Informację publiczną stanowi każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które władzę publiczną realizują lub gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie tych kompetencji (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 października 2002 r., sygn. akt II SA 1956/02, dostępny na stronie internetowej http://.orzeczenia.nsa.gov.pl). Treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą, stanowi informację publiczną. Są nią zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez organ wytworzonych, jak i te, których używa się przy realizacji przewidzianych prawem zadań (także te, które tylko w części go dotyczą), nawet gdy nie pochodzą wprost od niego (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 lipca 2008 r., sygn. akt II SA/Wa 721/08, Baza Orzeczeń LEX nr 423325). Odnosząc powyższe rozważania do treści pism skarżącej z dnia 13 września 2014 r. należy wskazać, że żądane informacje nie mogą podlegać udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji, a niektóre z pytań skarżącej ( czy Prokuratura posiada dowód legalności transakcji..., czy posiada dowód wymienionej w piśmie okoliczności) nie dotyczą informacji publicznej znajdującej się w aktach postępowań przygotowawczych, lecz dotyczą stanu wiedzy Prokuratora, jego opinii czy wniosków, które mają być wysnute ze zgromadzonego w sprawach materiału dowodowego. Żądanie w tym zakresie dotyczy zatem informacji jeszcze nie wytworzonej i nie znajdującej się w aktach sprawy. Istotne jest, że postępowania, których dotyczą pisma skarżącej z dnia 13 września 2014 r. to postępowania, które, jak wyjaśnił Prokurator, prowadzone są bądź z inicjatywy skarżącej, bądź przeciwko niej. W takiej sytuacji żądania skarżącej udzielenia jej informacji na podstawie akt sprawy czy doręczenia kserokopii zawartych w aktach dokumentów nie podlegały załatwieniu w trybie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, lecz w trybie przepisów kodeksu postępowania karnego. Art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej stanowi bowiem, że przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Kodeks postępowania karnego określa zaś w art. 156 § 5 zasady, tryb i formę udostępniania akt stronom toczącego się i zakończonego postępowania przygotowawczego. Przepis ten stanowi: "Jeżeli nie zachodzi potrzeba zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania lub ochrony ważnego interesu państwa, w toku postępowania przygotowawczego stronom, obrońcom, pełnomocnikom i przedstawicielom ustawowym udostępnia się akta, umożliwia sporządzanie odpisów lub kopii oraz wydaje odpłatnie uwierzytelnione odpisy lub kopie; prawo to przysługuje stronom także po zakończeniu postępowania przygotowawczego. W przedmiocie udostępnienia akt, sporządzenia odpisów lub kopii lub wydania uwierzytelnionych odpisów lub kopii prowadzący postępowanie przygotowawcze wydaje zarządzenie. W wypadku odmowy udostępnienia akt pokrzywdzonemu na jego wniosek należy poinformować go o możliwości udostępnienia mu akt w późniejszym terminie. Z chwilą powiadomienia podejrzanego lub obrońcy o terminie końcowego zaznajomienia z materiałami postępowania przygotowawczego pokrzywdzonemu, jego pełnomocnikowi lub przedstawicielowi ustawowemu nie można odmówić udostępnienia akt, umożliwienia sporządzania odpisów lub kopii oraz wydania odpisów lub kopii. Za zgodą prokuratora akta w toku postępowania przygotowawczego mogą być w wyjątkowych wypadkach udostępnione innym osobom. Prokurator może udostępnić akta w postaci elektronicznej". Powyższa regulacja doprowadziła do uznania w orzecznictwie, że przepisy kodeksu postepowania karnego, które w sposób pełny regulują kwestie dostępu do akt w trakcie trwającego postępowania przygotowawczego jak i po jego zakończeniu wyłączają w tym zakresie stosowanie trybu i formy ustawy o dostępie do informacji publicznej (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lipca 2011 r., sygn. akt I OSK 647/11, Lex Polonica nr 2784337). Zdaniem Sądu kwestia dostępu do akt postępowania przygotowawczego wyczerpuje wszelkie uprawnienia pokrzywdzonego lub podejrzanego, a także innych osób związane z uzyskaniem przez nie informacji zawartych w aktach czy dokumentach prowadzonego postępowania. Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie stanowi alternatywnego i konkurencyjnego wobec przepisów kodeksu postępowania karnego sposobu pozyskiwania odpisów dokumentów czy informacji znajdujących się w aktach postępowania przygotowawczego, nie może też być formą "nacisku" na prowadzącego sprawę Prokuratora dokonania określonych czynności procesowych czy uzyskania jego stanowiska w kwestii oceny materiału dowodowego. To jakie dokumenty organ zgromadził w aktach ( dowody legalności pewnych transakcji, zgód poszczególnych organów ) podlega "udostępnieniu" wyłącznie na podstawie przepisów kodeksu postępowania karnego. Skarżąca powinna mieć również świadomość, że udostępnienie jej informacji, o które wnosiła w pismach z dnia 13 września 2014 r. i związane z tym wytworzenie pewnej zbiorczej informacji zawierającej żądane przez nią dane, ocenę zebranego materiału, wskazania etapu prowadzonych postępowań z jej udziałem byłoby równoznaczne z możliwością udostępnienia jej "każdemu" w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Z powyższych względów wnioski skarżącej z dnia 13 września 2014 r. nie mogły podlegać rozpatrzeniu w trybie powołanej w nich ustawy. Prawidłowo zatem organ poinformował skarżącą o braku możliwości udostępnienia żądanych informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Prawidłowo uznał też, że jedno z pism skarżącej skierowane także w dniu 13 września 2014 r. z żądaniem wskazania "na jakim etapie znajduje się sprawa o sygn. postępowania Posterunku Policji" zawierające wniosek o ściganie i ukaranie funkcjonariuszy za przestępstwo z art. 271 par. 1 oraz z art. 273 k.k. w ogóle nie stanowiło wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Skarżąca nie wskazała w nim bowiem, że domaga się jego rozpatrzenia w oparciu o przepisy tej ustawy. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.