II SAB/Gd 30/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Szczepkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2009 r. sprawy ze skargi S. W. na bezczynność Prezydenta Miasta w przedmiocie zezwolenia na wycięcie drzewa 1. zobowiązuje Prezydenta Miasta do rozstrzygnięcia wniosku Wspólnoty Mieszkaniowej w S. z dnia 27 listopada 2006 r. o zezwolenie na wycięcie drzewa w terminie 30 dni od przekazania akt wraz z odpisem wyroku zawierającym stwierdzenie jego prawomocności, 2. zasądza od Prezydenta Miasta na rzecz skarżącego S. W. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 21 kwietnia 2009r. D. i S. W. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Prezydenta Miasta domagając się zobowiązania organu do załatwienia sprawy z wniosku o zezwolenie na wycięcie drzewa na nieruchomości przy ul. 3 Maja 45 w S.. W uzasadnieniu skargi wskazano, że wniosek o zezwolenie na wycięcie drzewa został złożony w dniu 27 listopada 2006r. i do chwili wniesienia skargi nie został rozpatrzony przez organ I instancji, mimo że Samorządowe Kolegium Odwoławczego wyznaczyło dodatkowy termin załatwienia sprawy. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta wniósł o jej oddalenie podnosząc, że postępowanie w sprawie jest w toku, sprawa wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, a w tej sytuacji nie zachodzi bezczynność. Wskazał przy tym, że wniosek złożony w sprawie jest niekompletny, skutkiem czego nie mógł rozpocząć biegu postępowania administracyjnego, gdyż nie został uzupełniony. Postanowieniem z dnia 4 września 2009r. skarga D. W. została odrzucona. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów między innymi w sprawach podlegających rozstrzygnięciu w drodze decyzji administracyjnej. Z art. 52 § 1 i 2 ustawy wynika natomiast, że skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. W rozumieniu art. 104 § 1 kpa "załatwienie sprawy" oznacza wydanie przez organ decyzji, chyba że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stanowią inaczej. Jeżeli organ administracji zobowiązany do załatwienia sprawy nie wydaje decyzji w prawem przewidzianym terminie, przy czym zwłoka w rozpatrzeniu sprawy jest nieuzasadniona, wówczas mamy do czynienia z bezczynnością organu. Kodeks postępowania administracyjnego przewiduje w takim wypadku możliwość podjęcia określonych działań dyscyplinujących organ do załatwienia sprawy. Zgodnie bowiem z art. 37 § 1 kpa na niezałatwienie sprawy w terminie określonym przepisami kodeksu postępowania administracyjnego strona może wnieść zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia nad organem pozostającym w bezczynności. Wniesienie skargi do sądu na bezczynność organu jest możliwe zatem wówczas, gdy strona wyczerpała tryb przewidziany w art. 37 kpa. D. W. wystąpiła z zażaleniem na bezczynność Prezydenta Miasta do organu wyższego stopnia w trybie art. 37 kpa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 9 grudnia 2008r. nr 4970/08 wyznaczyło dodatkowy termin załatwienia sprawy - 30 dni od dnia otrzymania tego postanowienia. Wniesienie skargi do Sądu na bezczynność Prezydenta Miasta było zatem dopuszczalne. Z akt administracyjnych wynika, że w dniu 1 grudnia 2006r. do Urzędu Miasta S. Wydziału Inżynierii i Ochrony Środowiska wpłynęło pismo z dnia 27 listopada 2006r. Administracji Budynków H. J. s.c. występującej w imieniu Wspólnoty Mieszkaniowej 3 Maja 45 w S. z prośbą o wyrażenie zgody na wycięcie drzewa. Pismem z dnia 25 września 2008r. Administracja Budynków w imieniu Wspólnoty Mieszkaniowej 3 Maja 45 w S. ponownie wniosła o wydanie decyzji dotyczącej wycięcia przedmiotowego drzewa. Do tego pisma dołączone zostało pismo D. W. z dnia 15 listopada 2006r. 6 października 2008r. organ wystąpił do Administracji Budynków H. J. s.c. o uzupełnienie złożonego w imieniu wspólnoty wniosku o zezwolenie na wycięcia drzewa o uchwałę wspólnoty z informacją, że w przypadku niedopełnienia procedur formalnych powyższa sprawa pozostanie bez rozpoznania. W dniu 24 czerwca 2009r. Konserwator Zabytków Miasta zwrócił się do Administracji Budynków H. J. s.c. o uzupełnienie złożonego wniosku o zezwolenie na wycinkę drzewa w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Następnie zapadło postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 9 grudnia 2008r. wyznaczające dodatkowy termin załatwienia sprawy. W dniu 20 stycznia 2009r. wniosek został przekazany do Konserwatora Zabytków Miasta, który w imieniu Prezydenta Miasta prowadzi postępowania między innymi w sprawie zezwolenia na wycięcie drzewa, stosownie do porozumienia zwartego pomiędzy Wojewodą Pomorskim i Gminą Miasta z dnia 5 stycznia 2004r. zmienionego aneksem z dnia 30 października 2008r. W dniu 27 kwietnia 2009r. na podstawie art. 64 § 2 Kpa organ wezwał Administrację Budynków do uzupełnienia wniosku o zgodę wszystkich współużytkowników wieczystych działki położonej przy ul. 3 Maja 45 w S. na wycinkę drzewa w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia podania bez rozpoznania. Po dalszej korespondencji organ pismem z dnia 24 czerwca 2009r. wezwał po raz kolejny Administrację Budynków do uzupełnienia złożonego w imieniu wspólnoty wniosku. Na rozprawie w dniu 25 listopada 2009r. pełnomocnik Prezydenta Miasta oświadczył, że wezwanie z dnia 24 czerwca 2009r. było ostatnią czynnością w sprawie. Przedmiotowy wniosek powinien być rozpoznany przez organ administracji w trybie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o ochronie przyrody (j.t. Dz.U. z 2009r., Nr 151, poz. 1220). Przepisy tej ustawy nie wskazują terminów załatwienia sprawy dotyczącej zezwolenia na usunięcie drzewa, skutkiem czego należy odwołać się w tym zakresie do przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. I tak z art. 35 § 1 Kpa wynika, że organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Stosownie do § 2 tego artykułu niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Zgodnie zaś z § 3 załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Obowiązek załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki pozostaje także w bezpośrednim związku z zasadami zawartymi w art. 7 i 8 Kpa, zobowiązującymi organy administracji publicznej do stania na straży praworządności i uwzględniania słusznego interesu obywateli a także pogłębiania prowadzonym postępowaniem zaufania obywateli do organów państwa. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie albo gdy wprawdzie prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia bądź innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (T. Woś, H. Krysiak-Molczyk, M.Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 86). Bezczynność organu musi istnieć zarówno w dacie wniesienia skargi, jak i w dacie orzekania przez sąd administracyjny. Wskazać w tym miejscu należy na uchwałę składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008r. sygn. akt I OPS 6/08, LEX nr 463487. Taka właśnie sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie, bowiem jak wynika z akt administracyjnych, Prezydent Miasta do dnia rozpoznania sprawy przez Sąd nie rozstrzygnął o wniosku z dnia 27 listopada 2006r., złożonym w dniu 1 grudnia 2006r., w imieniu Wspólnoty Mieszkaniowej 3 Maja 45 w S. o zezwolenie na wycięcie drzewa. Wprawdzie we wskazanym okresie organ podjął szereg działań i wielokrotnie korespondował ze składającą wniosek Administracją Budynków, a także skarżącym, jednakże żadne z pism stanowiących korespondencję ze skarżącym oraz administratorem budynku nie stanowi rozstrzygnięcia o złożonym wniosku w myśl przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ nie wydał decyzji w sprawie złożonego w imieniu Wspólnoty Mieszkaniowej 3 Maja 45 w S. wniosku, ani też nie podjął innego rozstrzygnięcia. Z akt administracyjnych nie wynika też, aby wniosek został pozostawiony przez organ bez rozpoznania. W rozpoznawanej sprawie doszło zatem do naruszenia przepisów określających terminy załatwiania spraw, czego wyrazem było również postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 9 grudnia 2008r. wyznaczające dodatkowy termin jej załatwienia. W świetle powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał, że skarga jest zasadna i na podstawie art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. Wobec uwzględnienia skargi Sąd na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania przyjmując stosownie do treści art. 205 § 1 tej ustawy, że na koszty te składa się uiszczony przez skarżącego wpis sądowy.