II SAB/Gd 31/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. B. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie samowoli budowlanych postanawia: przyznać skarżącemu prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Pismem z dnia 24 czerwca 2009 r. R. B. wniósł skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. w przedmiocie samowoli budowlanych zagrażających życiu położonych przy ulicy M. w L. Następnie wnioskiem z dnia 13 sierpnia 2009 r. skarżący wystąpił do Sądu o przyznanie mu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Zgodnie ze złożonym oświadczeniem majątkowym, skarżący jest osobą bezrobotną prowadzącą samodzielne gospodarstwo domowe, nie uzyskującą żadnych dochodów. R. B. nie posiada żadnego majątku za wyjątkiem mieszkania o powierzchni 73 m2. Skarżący wyjaśnił też, że utrzymuje się z pomocy finansowej świadczonej przez J. W., która od października 2008 r. wspomaga go kwotą około 470 zł miesięcznie. Dodatkowo skarżący przedstawił umowę dzierżawy gruntów rolnych o pow. 2 ha na okres jednego roku zawartą w dniu 1 października 2008 r., oraz decyzję KRUS z dnia 14 kwietnia 2005r. o obowiązku podlegania przez skarżącego ubezpieczeniu społecznemu rolników z tytułu prowadzenia działalności rolniczej w dzierżawionym gospodarstwie rolnym. Oświadczył, że nie uzyskał z dzierżawionej ziemi żadnych dochodów. Postanowieniem z dnia 13 października 2009 r. Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu sprzeciwu skarżący ponownie powołał się na swoją trudną sytuację materialną wnosząc o przyznanie prawa pomocy. Jak podkreślił, jest osobą bezrobotną utrzymującą się jedynie z pomocy finansowej J. W. w wysokości 470 zł miesięcznie, która to pomoc i tak nie wystarcza na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Z uwagi na wiek (59 lat) skarżący ma trudności w znalezieniu pracy, co tylko pogarsza jego sytuację materialna ale i negatywnie wpływa na kondycję psychiczną. Jego i tak złą sytuację materialną pogorszyło zniszczenie samochodu dokonane w niejasnych okolicznościach, w której to sprawie Komenda Powiatowa Policji prowadziła dochodzenie, o czym informuje załączone do akt sprawy "Zawiadomienie Policji". Okoliczności te w pełni uzasadniają przyznanie mu prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – zwanej w dalszej części "P.p.s.a", w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpatrując ponownie wniosek R. B. o przyznanie prawa pomocy, mając na uwadze argumenty podniesione w sprzeciwie od wydanego postanowienia, uznał, że skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z art. 245 § 2 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl natomiast 245 § 3 P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja prawa pomocy stanowi jedną z gwarancji realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu jako podstawowego standardu państwa prawnego. Celem tej instytucji jest zapewnienie dostępu do sądu administracyjnego osobom, którym brak środków finansowych dostęp ten uniemożliwia. Warto również wskazać, że przytoczone powyżej przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 P.p.s.a. Zatem rzeczą skarżącego, jako zainteresowanego, jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych wyżej przepisach. Tym samym to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z tego prawa, zaś rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Biorąc pod uwagę informacje zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, dokumenty przedłożone przez skarżącego na wezwanie Sądu oraz informacje zawarte w sprzeciwie od postanowienia z dnia 13 października 2009 r., Sąd uznał, że R. B. nie ma dostatecznych środków na uiszczenie wpisu od skargi oraz skorzystanie w pomocy profesjonalnego pełnomocnika we własnym zakresie. Zdaniem Sądu głównym powodem spełniania przez skarżącego ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy, jest fakt nie osiągania własnych dochodów. Pomimo, iż R. B. uzyskuje pomoc ze strony J. W., która wspomaga go miesięcznie kwotą 470 zł, to z uwagi na potrzeby dorosłego człowieka jest to pomoc dalece niewystarczająca. Zwłaszcza, że jednym majątkiem skarżącego jest mieszkanie, które również musi utrzymać, co oznacza że skarżący jest osobą zależną finansowo. Zdaniem Sądu również wiek skarżącego, który utrudnia znalezienie pracy stanowi obiektywna przeszkodę w poprawie jego sytuacji majątkowej. Na ogólnie trudną sytuację R. B. składają się również kłopoty spowodowane zniszczeniem samochodu stanowiącego jego własność. Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 260 P.p.s.a., przyznał wnioskodawcy prawo pomocy przez zwolnienie od wpisu od skargi oraz ustanowienie adwokata.