II SAB/Gd 32/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Agnieszka Dusza-Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R.S. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jego skargi na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i odmówić ustanowienia radcy prawnego z urzędu. R. S. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z córkami I. S. (19 lat), A. S. (16 lat) i N. S. (9 lat). Wnioskodawca od 2007 r. przebywa w zakładzie karnym, gdzie pracuje uzyskując miesięczny dochód w wysokości ok. 1200 zł brutto. Skarżący jest zobowiązany do płacenia alimentów – 900 zł miesięcznie, zadłużenie z tego tytułu przekracza już kwotę 150.000 zł. Skarżący nie posiada zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych. Wnioskodawca dołączył do akt sprawy: zaświadczenie o wysokości uzyskiwanego wynagrodzenia z tytułu pracy i zaświadczenie Dyrektora Zakładu Karnego z dnia 6 października 2014 r. o wysokości wynagrodzenia z tytułu pracy, wysokości środków pozostających do dyspozycji osadzonego, wysokości zadłużenia wedle zajęć komorniczych oraz wysokości środków finansowych przekazanych na rzecz członków rodziny. Z zaświadczenia przedłożonego przez stronę wynika, że w okresie lipiec – października 2013 r. jego zarobek wyniósł łącznie: 1662,04 złotych zaś kwota do dyspozycji 433,79 złotych. Natomiast w okresie luty – październik 2014 r. jego zarobek wyniósł 4063,86 złotych zaś kwota do dyspozycji 1959,60 złotych. Skarżący przelał również na rzecz członków rodziny kwotę wynoszącą łącznie 2327,60 złotych, w tym na rzecz ojca 1227 zł, a na rzecz matki dzieci 800 zł. Łączna wysokość zadłużenia wynikającego z realizowanych przez Zakład Karny zajęć organów egzekucyjnych wyniosła 228.020,62 złotych. Rozpoznając złożony wniosek referendarz sądowy zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 244 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.") prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 245 § 1, 2 i 3 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, przy czym prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, natomiast w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym wówczas, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Zaś w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W ocenie referendarza wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy okazał się uzasadniony tylko co do zwolnienia z kosztów sądowych, gdyż skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego dla siebie oraz swojej rodziny. Z dokumentacji przedłożonej przez stronę wynika bowiem, że jej jedynym źródłem dochodów pozostaje zatrudnienie w zakładzie karnym. Wysokość zarobków w kwocie ok. 1200 złotych brutto ulega jednakże pomniejszeniu o kwotę ściąganą tytułem różnych zadłużeń. Skarżący jest zobowiązany do alimentacji swoich córek - część zarobionych środków, jakie pozostają w jego dyspozycji po dokonanych potraceniach organów egzekucyjnych, przekazuje matce dzieci. Środki finansowe przekazuje skarżący także swemu ojcu. W niniejszej sprawie należało również wziąć pod uwagę wysokość zadłużenia strony kształtującą się na poziomie ponad 200.000 złotych, co również ma wpływ na ocenę jego rzeczywistych możliwości pokrycia kosztów sądowych związanych z wszczęciem niniejszego postępowania. Mając na uwadze powyższe okoliczności, referendarz uznał za uzasadnione zwolnienie skarżącego z kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. Odnosząc się do wniosku strony o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, nie można uznać, że brak profesjonalnej pomocy w przedmiotowej sprawie prowadzić mógłby do pogorszenia sytuacji procesowej skarżącego. Z treści skargi oraz dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że skarżący pomimo braku wiedzy i umiejętności w tym zakresie, w sposób dostateczny przedstawia swoje stanowisko, dokonując analizy przepisów prawa oraz powołując liczne orzecznictwo służące poparciu jego argumentacji. Również z samego faktu pozbawienia wolności nie można wywodzić powinności ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Obowiązujące przepisy procesowe gwarantują osobom osadzonym stosowne możliwości działania i nie pozbawiają ich prawa do samodzielnego występowania przed sądem. Podkreślić również wymaga, że znacznym ułatwieniem dla skarżącego – choćby w pozyskiwaniu informacji o wszelkich czynnościach procesowych sądu – będzie zwolnienie go z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych a więc także wpisów od środków zaskarżenia oraz wszelkich opłat kancelaryjnych. Stąd też w ocenie referendarza nie istnieją podstawy do uwzględnienia wniosku skarżącego w zakresie obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Mając powyższe na uwadze należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.