II SAB/Gd 32/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Antończyk (spr.) Sędzia WSA Mariola Jaroszewska po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2016r. w Gdańsku na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym sprawy ze skargi L. D. i Z. D. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie warunków zabudwy 1. zobowiązuje Samorządowe Kolegium Odwoławcze do rozpoznania odwołania K. C. od decyzji Wójta Gminy z dnia 31 sierpnia 2015r. nr [...], w terminie jednego miesiąca od dnia zwrotu akt administracyjnych wraz z wyrokiem stwierdzającym jego prawomocność, 2. orzeka, że bezczynnośc Samorządowego Kolegium Odwoławczego miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego solidarnie na rzecz skarżących L. D. i Z. D. kwotę 100zł (sto zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wójt Gminy decyzją z dnia 31 sierpnia 2015r., nr [...], na wniosek L. D. i Z. D., ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] położonej w miejscowości C., gmina C. Stroną postępowania w przedmiocie warunków zabudowy była K. C., której wyżej opisaną decyzję doręczono w dniu 3 września 2015r. K. C. wniosła odwołanie od powyższej decyzji, które wpłynęło do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w dniu 29 września 2015r. Sprawa została zarejestrowana pod numerem [...] Wobec nierozpoznania odwołania Z. D. i L. D. wnieśli w dniu 14 grudnia 2015r. zażalenie do Samorządowego Kolegium odwoławczego na niezałatwienie sprawy w terminie, a następnie w dniu 11 stycznia 2016r wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na przewlekłe postępowanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie prowadzonego postępowania odwoławczego. W uzasadnieniu skargi podnieśli, że od chwili przekazania odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie uzyskali żadnej informacji lub rozstrzygnięcia w sprawie, nie otrzymali również odpowiedzi na swoje zażalenie dotyczące nierozpoznania sprawy w terminie, co powoduje że terminy na załatwienie sprawy w postępowaniu administracyjnym zostały naruszone. Powołując się na powyższe wnieśli o wyznaczenie organowi terminu na załatwienie sprawy i zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej uwzględnienie w zakresie wyznaczenia terminu załatwienia sprawy. Jednocześnie Kolegium wniosło o stwierdzenie, że bezczynność organu nie nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa, albowiem wynika ona ze spiętrzenia spraw oczekujących na załatwienie w związku z niewystarczającą obsadą orzeczniczą i koniecznością rozpoznawanie spraw według kolejności ich wpływu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania między innymi w sprawach podlegających rozstrzygnięciu w drodze decyzji administracyjnej lub postanowienia. Przedmiotowa skarga K. B. dotyczy w istocie bezczynności Samorządowego Kolegium Odwoławczego w rozpoznaniu odwołania od decyzji Wójta Gminy z dnia 31 sierpnia 2015r. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Wprawdzie skarżący zatytułowali skargę jako skargę na przewlekłość postępowania administracyjnego, to z jej treści oraz przedmiotu skargi wynika, że w rozpatrywanej sprawie zarzucają oni Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu bezczynność polegającą na nierozpoznaniu odwołania od ww. decyzji Wójta Gminy, nie dotyczy ona natomiast przewlekłości w postępowaniu prowadzonym przez Kolegium. Z prawną bezczynnością organu mamy bowiem do czynienia w sytuacji, gdy organ administracji zobowiązany do załatwienia sprawy w terminie nie wydaje decyzji w tych terminach. Taki stan występuje w rozpatrywanej sprawie. Z kolei przez pojęcie przewlekłego prowadzenia postępowania należy rozumieć sytuację działania przez organ w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, prowadzenie postępowania w sposób opieszały, niesprawny czy też nieskuteczny, w sytuacji gdy np. sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że przewlekłość postępowania charakteryzuje się wykonywaniem szeregu czynności w dużym odstępie czasowym i mimo podejmowanych czynności niewydaniem rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 52 § 1 i 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę (w tym także skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania) można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przy czym przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. W przypadku skargi na bezczynność i przewlekłość postępowania, jej wniesienie dopuszczalne jest wówczas, gdy strona wyczerpała tryb przewidziany w art. 37 § 1 k.p.a. Stosownie do art. 37 k.p.a. na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 k.p.a. lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Skarga Z. D. i L. D. jest dopuszczalna, ponieważ skarżący, występując do Samorządowego Kolegium Odwoławczego pismem z 14 grudnia 2015r. z zażaleniem na niezałatwienie sprawy w terminie wyczerpali wymogi formalne do wniesienia skargi na bezczynność organu. Przechodząc do merytorycznej oceny skargi należało uznać jej zasadność. Samorządowe Kolegium Odwoławcze jest w niniejszej sprawie, zgodnie z art. 127 § 2 k.p.a., organem właściwym do rozpatrzenia odwołania. Akta sprawy wraz z odwołaniem skarżącej K. C. wpłynęły do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w dniu 29 września 2015r. Zgodnie z art. 35 ust 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. W myśl art. 104 § 1 k.p.a., przez załatwienie sprawy należy rozumieć wydanie przez organ decyzji, chyba że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stanowią inaczej. Przy czym załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym powinno nastąpić w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). Termin załatwienia sprawy przez organ liczy się więc od dnia doręczenia mu żądania i jeżeli organ administracji zobowiązany do załatwienia sprawy nie wyda decyzji w prawem przewidzianym terminie, w sytuacji gdy zwłoka w rozpatrzeniu sprawy jest nieuzasadniona, wówczas mamy do czynienia z prawną bezczynnością tego organu. W niniejszej sprawie miesięczny termin załatwienia sprawy, przewidziany dla sprawy na rozpoznanie jej w postępowaniu odwoławczym, liczony od daty wpływu kompletu akt do organu odwoławczego, upłynął w dniu 29 października 2015r. Nierozpatrzenie wniosku w tym terminie, przewidzianym w art. 35 § 3 k.p.a., świadczy o bezczynności Samorządowego Kolegium Odwoławczego . Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 149 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uwzględnił skargę i w punkcie 1. sentencji wyroku zobowiązał organ do rozpatrzenia odwołania od decyzji z dnia 31 sierpnia 2015r. w terminie jednego miesiąca od daty zwrotu akt sprawy do Kolegium wraz ze stwierdzeniem prawomocności wyroku. Dodatkowo w punkcie 2. sentencji wyroku, stosownie do treści art. 149 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Za rażące naruszenie prawa, w rozumieniu przepisu art. 149 ustawy - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi, można uznać oczywiste niezastosowanie lub nieprawidłowe zastosowanie przepisów o terminach załatwienia sprawy administracyjnej. Jednakże w przekonaniu Sądu celem ustalenia, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami sprawy czynności jakie powinien podjąć organ, dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Przejawem rażącego naruszenia art. 35 § 3 k.p.a. w niniejszej sprawie jest przede wszystkim okoliczność, że odwołanie od decyzji organu I instancji wraz z aktami sprawy wpłynęło do Kolegium w dniu 29 września 2015r. i do dnia dzisiejszego Kolegium nie podjęło żadnych czynności w sprawie. Zaniechanie rozpoznania wniosku doprowadziło do kilkukrotnego przekroczenia terminu miesięcznego rozpoznania sprawy wskazanego w art. 35 § 3 k.p.a. Stanowi to niewątpliwie rażące naruszenie jego unormowań i godzi w przewidzianą w art. 12 k.p.a. zasadę szybkości postępowania administracyjnego. W niniejszej sprawie Kolegium nie podjęło żadnych czynności w sprawie i nie wyjaśniło skarżącym w toku postępowania przyczyn przekroczenia terminu załatwienia sprawy oraz terminu jej załatwienia. Należy mieć bowiem na uwadze obowiązki nałożone na organ w przepisie art. 36 § 1 kpa, który stanowi, że organ jest zobowiązany do zawiadamiania strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Brak takiego zawiadomienia lub zawiadomień powoduje, że skarżący przez wiele miesięcy nie posiadają żadnych informacji o sprawie i przewidywanym terminie jej rozpoznania. Z tych przyczyn Sąd nie uwzględnił argumentów organu zawartych w odpowiedzi na skargę. Wobec uwzględnienia skargi Sąd zasądził od organu na rzecz skarżących solidarnie kwotę 100zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, stanowiącą równowartość uiszczonego wpisu sądowego.