II SAB/Gd 33/15

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Agnieszka Dusza-Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. S. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jego skargi na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: umorzyć postępowanie z wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i odmówić ustanowienia radcy prawnego z urzędu. R. S. wnioskiem 22 marca 2016 r. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z córkami I. S. (19 lat), A. S. (16 lat) i N. S. (9 lat). Wnioskodawca od 2007 r. przebywa w zakładzie karnym, gdzie pracuje uzyskując miesięczny dochód w wysokości ok. 1200 zł brutto. Skarżący jest zobowiązany do płacenia alimentów – 900 zł miesięcznie, zadłużenie z tego tytułu przekracza już kwotę 150.000 zł. Skarżący nie posiada zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych. W niniejszej sprawie postanowieniem z 13 lutego 2015 r. skarżącego zwolniono od kosztów niniejszego postępowania i odmówiono mu ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Wyrokiem z 16 lipca 2015 r. skarga została uwzględniona. Wyrok ten jest prawomocny od dnia 28 sierpnia 2015 r. Skarżący złożył wniosek o uzupełnienie wyroku co do orzeczenia o zwrocie na jego rzecz kosztów postępowania i nie zapadło w tym przedmiocie ostateczne rozstrzygniecie. Zarządzeniem z 4 kwietnia 2016 r. referendarz wystosował do skarżącego zapytanie o to w jakim celu ubiega się obecnie o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. W odpowiedzi R. S. wskazał, że wniosek złożył celem uzyskania pomocy prawnej do uzupełnienia przez pełnomocnika złożonego zażalenia na postanowienie z 10 marca 2016 r. oddalającego wniosek o zwrot kosztów postępowania. Rozpoznając złożony wniosek referendarz sądowy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 243 § 1 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej również jako p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. W toku postępowania, wniosek o prawo pomocy może zostać złożony od chwili wszczęcia postępowania (złożenia skargi do organu), aż do prawomocnego zakończenia postępowania. Z treści art. 243 § 1 zd. 1 p.p.s.a. wynika, że nie jest dopuszczalne złożenie takiego wniosku po uprawomocnieniu się orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie. Jak wynika z akt sprawy, postępowanie w sprawie ze skargi R. S. na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego zostało zakończone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 16 lipca 2015 r., który stał się prawomocny dnia 28 sierpnia 2015 r. Skarżący złożył wniosek o uzupełnienie wyroku w zakresie orzeczenia o zwrocie na jego rzecz kosztów postępowania. Jednak przepis art. 159 p.p.s.a. stanowi, że wniosek o sprostowanie, uzupełnienie lub wykładnie wyroku nie ma wpływu na bieg terminu do wniesienia środka zaskarżenia. Przedmiotowy wniosek o przyznanie prawa pomocy R. S. złożył po prawomocnym zakończeniu postępowania w sprawie wszczętej jego skargą. W odpowiedzi o cel ubiegania się o pełnomocnika z urzędu wskazał skarżący, że ustanowienia radcy z urzędu domaga się w celu uzupełnienia złożonego osobiście zażalenia na postanowienie w przedmiocie odmowy zwrotu kosztów postępowania. Jest oczywiste zatem, że skarżący nie planuje złożenia nadzwyczajnego środka zaskarżenia celem wzruszenia prawomocnego orzeczenia sądu. Ponadto w sprawie nie toczy się żadne postępowanie, które mogłoby prowadzić do wzruszenia prawomocnego wyroku z 16 lipca 2015 r. W związku z powyższym referendarz sądowy stwierdza, iż wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został złożony w toku postępowania w rozumieniu art. 243 § 1 p.p.s.a. i w konsekwencji nie może zostać uwzględniony. Odnosząc się z kolei do wniosku w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych, podkreślić należy – co już było wyżej wskazywane – że postanowieniem z 13 lutego 2015 r., skarżący został w niniejszej sprawie zwolniony od kosztów sądowych. Jak stanowi z kolei art. 239 § 1 pkt 4 p.p.s.a. nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona, której przyznane zostało prawo do pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym (prawo pomocy), w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznaniu tego prawa. Skoro więc skarżący ma już przyznane prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych brak jest podstaw do rozpoznawania w tym zakresie jego wniosku po raz kolejny. Zwolnienie od kosztów sądowych rozciąga się bowiem na wszystkie etapy postępowania sądowoadministracyjnego, w tym również na postępowanie międzyinstancyjne i postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Jak stanowi z kolei art. 249a P.p.s.a., jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Wobec tego, że skarżący został zwolniony od kosztów sądowych, postępowanie w zakresie zwolnienia od tych kosztów, jako zbędne, należało umorzyć. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 243 § 1 i art. 249a w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w postanowieniu.