II SAB/Gd 37/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tamara Dziełakowska Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok (spr.) Protokolant Sekretarz Sądowy Izabela Adamowicz po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2011 r. na rozprawie sprawy ze skargi B. P. na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Dyrektora Zakładu Karnego do załatwienia w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt sprawy wraz z odpisem wyroku ze stwierdzeniem jego prawomocności wniosku B. P. z dnia 7 lipca 2011 r. o udostępnienie informacji publicznej, poprzez udostępnienie żądanej informacji publicznej albo wydanie decyzji o odmowie jej udzielenia, 2. stwierdza, że bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego nie nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa, 3. przyznaje ze Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Gdańsku na rzecz adwokata Ł. K. wynagrodzenie wraz z należnym podatkiem od towarów i usług w łącznej kwocie 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Skarżący B. P. zwrócił się do Dyrektora Zakładu Karnego z wnioskiem z dnia 7 lipca 2011 r. o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej posiadanego wykształcenia, kwalifikacji zawodowych i specjalistycznych funkcjonariusza (lub pracownika) Służby Więziennej pełniącego funkcje psychologa w II oddziale penitencjarnym Zakładu Karnego. W odpowiedzi na powyższy wniosek, Dyrektor pismem z dnia 21 lipca 2011 r. poinformował skarżącego, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej, zaś funkcjonariusz pełniący funkcję psychologa w oddziale II posiada kwalifikacje do wykonywania zawodu stosownie do treści ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. o zawodzie psychologa i samorządzie zawodowym psychologów. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarżący B. P. zarzucił organowi bezczynność w rozpatrzeniu jego wniosku o udostępnienie informacji publicznej poprzez nieudostępnienie żądanej informacji. Zarzucił naruszenie art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP i art. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 i art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.. Wobec powyższego wniósł o zobowiązanie organu do udostępnienia takiej informacji. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Zakładu Karnego wskazał, że przedmiot podniesiony w skargach osadzonego nie podlega kontroli sądu administracyjnego, gdyż rozpatrywanie skarg i wniosków osadzonych nie stanowi sprawy administracyjnej. W ocenie organu właściwym do rozpoznawania skarg wiążących się z odbywaniem kary pozbawienia wolności jest sąd powszechny oraz organy wykonujące jego orzeczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1. decyzje administracyjne; 2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4. inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a.pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6. akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5 podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7. akty nadzoru nad działalnością jednostek samorządu terytorialnego; 8. bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy organ zobowiązany do podjęcia czynności nie podejmuje jej w terminie określonym przez przepisy prawa. Powyższe oznacza, że zarzut bezczynności powinien się pojawić wówczas, gdy organ, będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma bowiem na celu spowodowanie wydania przez organ administracji publicznej oczekiwanego aktu. Przechodząc natomiast do przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, że Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 61 ust. 1 stanowi, iż obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa, zaś według ust. 2, prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu, przy czym tryb udzielania informacji, o których mowa w ust. 1 i 2, określają ustawy (ust. 3). Konkretyzacją tego prawa zajmuje się m.in. ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), gdzie w myśl art. 1, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym w tym akcie prawnym. Ponadto na podstawie art. 2 ust. 1, każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej, co jednocześnie nie oznacza, że każdy podmiot jest zobligowany do jej udostępniania. Realizacja bowiem tego prawa spoczywa na określonych w ustawie podmiotach. I tak, zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy, obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej, 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych, 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, 6) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Dyrektor Zakładu Karnego jest organem władzy publicznej, gdyż oprócz tego, że jest organem postępowania wykonawczego na podstawie art. 2 pkt 5 Kodeksu karnego wykonawczego, to na mocy art. 7 pkt 3 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej jest organem Służby Więziennej oraz także formacją apolityczną podległą Ministrowi Sprawiedliwości (art. 1 wskazanej ustawy). Ponadto w art. 46 cytowanej ustawy wskazano, iż mianowania funkcjonariusza na stanowisko służbowe, z wyjątkiem wyższego stanowiska kierowniczego w Służbie Więziennej, o którym mowa w rozdziale 8, dokonuje kierownik jednostki organizacyjnej. Mianowania na stanowisko psychologa w zakładzie karnym dokonuje zatem dyrektor tego zakładu i zgodnie z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 11 lutego 2011r. w sprawie stanowisk służbowych oraz stopni funkcjonariuszy Służby Więziennej psycholog jest funkcjonariuszem SW. Dyrektor Zakładu Karnego na mocy art. 42 ustawy prowadzi w aktach osobowych dokumentację przebiegu służby funkcjonariuszy. Są to akta dotyczące postępowania kwalifikacyjnego przed mianowaniem na stanowisko jak również akta związane z przebiegiem służby. Zatem Dyrektor Zakładu Karnego posiada dokumentacje niezbędną do rozpoznania wniosku skarżącego o udzielenie informacji publicznej. Mając powyższe na uwadze Sąd doszedł do wniosku, że Dyrektor Zakładu Karnego pozostaje w bezczynności w sprawie załatwienia wniosku skarżącego z 7 lipca 2011r. Nie ulega bowiem wątpliwości, że mimo upływu terminu przewidzianego w art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej nie załatwiono tego wniosku w jeden ze sposobów przewidzianych w tej ustawie i wywiedzionych w drodze wykładni jej przepisów, a więc poprzez udostępnienie informacji publicznej albo poprzez wydanie decyzji o odmowie jej udostępnienia. O braku bezczynności można mówić tylko wtedy, gdy rzeczywiście żądana informacja nie jest informacją publiczną lub jest taką, ale nie jest w posiadaniu podmiotu, do którego się o nią zwrócono. W przeciwnym razie skarga na bezczynność jest zasadna, co ma miejsce w rozpoznawanej sprawie, gdyż teza o tym, że żądane przez skarżącego dane nie mogą zostać udostępnione w drodze ustawy o dostępie do informacji publicznej jest błędna, podobnie jak twierdzenie, iż informacje o posiadanym wykształceniu i kwalifikacjach zawodowych funkcjonariusza publicznego nie stanowią informacji publicznej. Stąd też odmowa udostępnienia informacji publicznej w rozpoznawanym przypadku może nastąpić jedynie w oparciu o przepis art. 5 ust. 1 i ust. 2 ustawy, który określa jako podstawę dopuszczalności ograniczenia prawa do informacji publicznej - ochronę informacji niejawnych zgodnie z postanowieniami ustawy z dnia 22 stycznia 1999 r. o ochronie informacji niejawnych, tajemnicę ustawowo chronioną, prywatność osoby fizycznej i tajemnicę przedsiębiorstwa. Zgodnie z art. 149 § 1 zdanie drugie Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozważył czy bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i doszedł do wniosku, że taki przypadek w przedmiotowej sprawie nie zachodzi, gdyż bez rażącej zwłoki udzielono odpowiedzi na żądanie skarżącego. Odmawiając udzielenia żądanej informacji dyrektor pozostawał ponadto w błędnym przekonaniu, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej. Reasumując stwierdzić należy, że wniosek skarżącego z dnia 7 lipca 2011 r. o udostępnieniu informacji publicznej nie został rozpoznany przez organ zgodnie z przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej. Dyrektor Zakładu Karnego pozostaje zatem w bezczynności. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku. Na podstawie art. 250 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.), Sąd przyznał pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenie w wysokości 240 zł powiększone o należny podatek od towarów i usług w wysokości 55,20 zł, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.