II SAB/Gd 39/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Jan Jędrkowiak Asesor WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant Agnieszka Dobroń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi B. F. na bezczynność Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie bezczynności organów egzekucyjnych w sprawie nakazu rozbiórki postanawia odrzucić skargę. B. F. wniósł do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gdańsku skargę bezczynność Inspektora Nadzoru Budowlanego z wnioskiem o wyegzekwowanie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku z dnia 16 lipca 2003 r. sygn. akt II SA/Gd 2092/02. Do powyższej skargi B. F. dołączył pismo uzupełniające z dnia 15 lutego 2005 r., w którym wskazał, że domaga się od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego odszkodowania zgodnie z art. 31 § 4 kpa, z uwagi na fakt, iż poniósł on szkodę wskutek niewykonania wyżej opisanego wyroku. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie wskazując że pismem nr [...] z dnia 28 lutego 2005 r. zobowiązał podległy organ do podjęcia działania w trybie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w celu przymuszenia do wykonania nałożonego obowiązku. Pismem procesowym z dnia 5 czerwca 2006 r. pełnomocnik skarżącego adwokat D. D. podtrzymał skargę, wniósł o zasądzenie kosztów postępowania, przy czym jako podstawę wskazał na bezczynność organów administracji wynikającą z niewykonania ostatecznej prawomocnej decyzji nakazującej G. M. rozbiórkę utwardzonego odcinka drogi (vide: pismo k. 28-29). W uzasadnieniu przedmiotowego pisma powołuje się pełnomocnik na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lipca 2003 r. w sprawie IISA/Gd 2092/02 oddalający skargę G. M., skutkiem czego decyzja organu I instancji mogła zostać wykonana. Organ I instancji, będąc jednocześnie wierzycielem oraz organem zobowiązanym do prowadzenia egzekucji, przez okres 2 lat nie podjął w sprawie jakichkolwiek czynności w celu wykonania wydanej prze siebie decyzji. Wobec powyższego skarżący niezależnie od wniesienia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargi, wezwał Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do podjęcia stosownych działań w celu natychmiastowego wykonania tej decyzji. Organ I instancji nie udzielił na przedmiotowe pismo odpowiedzi, jak również nie podjął działań zmierzających do wykonania decyzji nakazującej rozbiórkę. Wobec tego skarżący pismem z dnia 25 kwietnia 2005 r. wniósł do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego skargę na bezczynność wierzyciela tj. PINB. Postanowieniem z dnia 11 maja 2005 r. WINB w sprawie [...] uwzględniając skargę wyznaczył termin załatwienia sprawy do dnia 15 czerwca 2005 r. oraz zarządził ustalenie osób winnych nie załatwienia sprawy w terminie. Pełnomocnik skarżącego podkreślił, iż pomimo wyznaczenia przez organ nadrzędny terminu załatwienia sprawy do dnia 15 czerwca 2005 r. do dnia dzisiejszego sprawa nie została finalnie załatwiona, zaś organ I instancji nie doprowadził do wykonania decyzji i rozbiórki odcinka drogi, zgodnie z decyzja z dnia 31 maja 2002 r. Wskazał również, iż jako pełnomocnik skarżącego wielokrotnie występował do organu I instancji z pismami oraz żądaniem udzielenia informacji na temat prowadzonego postępowania egzekucyjnego, niemniej jednak do chwili obecnej organ ten nie wypełnia w sposób należyty swych obowiązków, jak również zarządzeń organu nadrzędnego i nie może skutecznie doprowadzić do stanu faktycznego zgodnego z decyzją z dnia 31 maja 2002 r. Obecny stan faktyczny sprawy i prowadzone przez tenże organ postępowanie egzekucyjne jest całkowicie bezskuteczne, a wybrany przez organ egzekucyjny środek w postaci grzywny w celu przymuszenia nie przyczynia się do przybliżenia wykonania decyzji. Pełnomocnik skarżącego podkreślił, iż załatwienie sprawy może być rozumiane wyłącznie jako doprowadzenie do skutecznego wykonania decyzji, wobec tego ponad 3 letnia postawa organów administracji nie mogących przez wiele lat wykonać decyzji nakazującej osobie fizycznej dokonanie rozbiórki niewielkiego fragmentu drogi gruntowej uzasadnia złożoną przez B. F. skargę na ich bezczynność. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd rozpoznał niniejszą sprawę jako skargę na bezczynność organu egzekucyjnego, takie bowiem żądanie wynika z treści obszernie przytoczonego pisma procesowego z dnia 5 czerwca 2006 r., taka zatem była intencja wnoszącego skargę B. F. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej. Stosownie do art. 3 powołanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (§ 1). Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4. (§ 2). § 3. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Jak wynika z treści skargi oraz innych pism wniesionych w postępowaniu sądowym, skarżący w niniejszej sprawie wnosząc skargę przeciwko Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego domaga się nakazania, by Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego podjął skuteczne działania w celu wykonania decyzji PINB z dnia 31 maja 2002 r. Nr [...] nakazującej G. M. rozbiórkę utwardzonego odcinka drogi publicznej – ul. [...] w P. Gmina K. Prawomocnym wyrokiem z dnia 16 lipca 2003 r. w sprawie sygn. akt II S.A./Gd 2092/02 Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku oddalił skargę G. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 lipca 2002 r. Nr [...] utrzymującą w mocy opisaną wyżej decyzję PINB z 31 maja 2002 r. (vide: wyrok w aktach sprawy II S.A./Gd 2092/02). Skarżący w niniejszej sprawie B. F. był uczestnikiem postępowania administracyjnego w sprawie dotyczącej nakazu rozbiórki jak i przed sądem administracyjnym w powołanej wyżej sprawie ze skargi G. M. Wniesiona zaś skarga dotyczy bezczynności organu administracji, będącego jednocześnie wierzycielem, w postępowaniu egzekucyjnym. Ustawa z dnia z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968) w art. 6 § 1a wprowadzonym nowelą z dnia 6 września 2001 r. (Dz. U. Nr 125, poz. 1386) zawarła szczególną regulację skargi na bezczynność wierzyciela, polegającą na braku czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych w razie uchylania się przez zobowiązanego od wykonania obowiązku. Skarga ta służy również podmiotowi, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania przez zobowiązanego obowiązku. Postanowienie w sprawie skargi wydaje organ wyższego stopnia. Na postanowienie oddalające skargę przysługuje zażalenie. W tym kontekście skarżącemu niewątpliwie przysługuje prawo strony w postępowaniu administracyjnym egzekucyjnym oraz sądowoadministracyjnym, jednakże wniesienie skargi do sądu musiało być poprzedzone opisanym wyżej postępowaniem a dotyczyć mogło jedynie postanowienia organu II instancji oddalającego skargę na bezczynność organu I instancji. Zatem wniesienie skargi w niniejszej sprawie było niedopuszczalne jako przedwczesne. Z pisma procesowego z dnia 5 czerwca 2006 r. wynika bowiem, że skarżący wyczerpał tryb postępowania przewidziany w art. 6 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji po wniesieniu skargi. Jak wynika z treści postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] z dnia 11 maja 2005 r., wyznaczało ono organowi pozostającemu w bezczynności termin do podjęcia stosownych działań w celu przymuszenia osoby zobowiązanej do wykonania obowiązku (vide: fotokopie skargi i postanowienia k. 32-36). Dodatkowo należy podnieść, że zgodnie z przytoczonymi wyżej przepisami art. 3 § 2 pkt 1-4 i 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozpoznaje skargi na bezczynność organów polegających na braku załatwienia przez właściwy organ sprawy w drodze decyzji, postanowień i innych aktów lub czynności tam wymienionych. Stosownie zaś do art. 149 tej ustawy sąd uwzględniając skargę na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Należy wskazać, iż tryb skargi na bezczynność organów przewidziany w cytowanych wyżej przepisach ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stosowany jest tylko wówczas, gdy nie ma innego sposobu kwestionowania bezczynności organów administracji, a zatem jest on wyłączony w sprawach bezczynności uregulowanej w art. 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 czerwca 2003 r. sygn. akt SAB/Ka 138/02, ONSA z 2004 r., Nr 2, poz. 81). Sąd administracyjny będzie zatem właściwy jedynie w sprawach skarg na postanowienia organów wyższego stopnia oddalających skargi na bezczynność organu egzekucyjnego opisane w art. 6 § 1 a powołanej ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Natomiast nie jest dopuszczalna skarga do sądu administracyjnego na bezczynność organu egzekucyjnego pierwszej instancji, polegająca na niepodejmowaniu czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych bez wyczerpania trybu wskazanego w art. 6 § 1 a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest w świetle wskazanych na wstępie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę jako niedopuszczalną odrzucił.