II SAB/Gd 4/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Antończyk (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Diana Wojtowicz po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2013 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie lokalizacji celu publicznego 1/ umarza postępowanie w części dotyczącej zobowiązania organu do wydania w określonym terminie decyzji, 2/ stwierdza, że bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3/ zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. "A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W., w dniu 14 grudnia 2012r., złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego, w sprawie dotyczącej rozpoznania odwołań E. K. i J. K. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia 23 stycznia 2012r., nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego i wniosła o zobowiązanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego do wydania decyzji w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi odpisu wyroku wraz z aktami sprawy oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że Prezydent Miasta wydał w dniu 23 stycznia 2012r., na wniosek skarżącej, decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego w przedmiocie budowy stacji bazowej telefonii komórkowej. Strony postępowania J. K. oraz E. K. wniosły odwołania od powyższej decyzji, które zostały przekazane do Kolegium pismem z dnia 27 lutego 2012r. Skarżąca złożyła wyjaśnienia do organu odwoławczego w piśmie z dnia 5 marca 2012r. Skarżąca podniosła, że nie została powiadomiona o niezałatwieniu sprawy w terminie i nie uzyskała żadnej informacji ze strony Kolegium. Bezskutecznie pozostało również wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia 18 października 2012r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o umorzenie postępowania. W uzasadnieniu organ potwierdził, że w dniu 14 grudnia 2012r. skarżąca złożyła skargę na bezczynność Kolegium, z uwagi na nierozpatrzenie odwołań od wskazanej w skardze decyzji Prezydenta Miasta z dnia 23 stycznia 2012r. Natomiast decyzją z dnia 3 stycznia 2013r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrzyło wniesione odwołania, utrzymując w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 23 stycznia 2012r. Jednocześnie Kolegium wskazało, że z uwagi na dużą ilość odwołań sprawy rozpatrywane są w kolejności ich wpływu, przez co nie zawsze możliwe jest dotrzymanie terminów ustawowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę działalności administracji publicznej, pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) zw. dalej p.p.s.a., obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów między innymi w sprawach podlegających rozstrzygnięciu w drodze decyzji administracyjnej lub postanowienia. Z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub, gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności. Zgodnie z naczelną zasadą postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 12 k.p.a. organy administracji publicznej winny działać w sprawie wnikliwie i szybko. Art. 35 § 1 i 3 k.p.a. stanowi, iż organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki, załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególne skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym- w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Wniesiona w niniejszej sprawie skarga na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego była uzasadniona. Nie ulega wątpliwości, że organ nie rozpoznał wniesionego odwołania w ustawowym terminie określonym w art. 35 § 3 k.p.a., nie wskazując przy tym skarżącemu będącemu adresatem zaskarżonej decyzji, przyczyn naruszenia terminu zakończenia sprawy. Natomiast w dniu 3 stycznia 2013r., a więc przed wydaniem rozstrzygnięcia przez Sąd w niniejszej sprawie sądowoadministracyjnej, wydana została przez organ decyzja w przedmiocie rozpoznania wniesionych odwołań. Tym samym bezczynność będąca przedmiotem skargi przestała istnieć, gdyż po wniesieniu skargi organ wydał decyzję o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. W konsekwencji powyższego postępowanie sądowoadministracyjne w przedmiocie wyznaczenia organowi terminu do wydania rozstrzygnięcia stało się bezprzedmiotowe i podlegało w związku z tym umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a (pkt 1 wyroku ). Wydanie przez organ, którego bezczynność była przedmiotem skargi, rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie (rozpoznania odwołań), nie powoduje, iż postępowanie sądowoadministracyjne stało się zbędne w całości. Art. 149 § 1 p.p.s.a. stanowi, że sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie sprawy przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji, lub dokonania czynności, lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia, lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2p.p.s.a.). Z przepisu tego wynika, że rozstrzygając skargę na bezczynność sąd może podjąć trzy rozstrzygnięcia – dotyczące zobowiązania organu do dokonania czynności, dotyczące ustalenia tego czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz dotyczące wymierzenia organowi grzywny. W przypadku bezprzedmiotowości nałożenia na organ zobowiązania do dokonania czynności z uwagi na jej wykonanie, Sąd winien rozstrzygnąć pozostałe kwestie, a więc, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz w przypadku wniosku o wymierzenie grzywny, orzec w tym przedmiocie. W tym miejscu wskazać należy, że wniosek o wymierzenie grzywny nie został w rozpoznawanej sprawie złożony. Wykładnia art. 149 p.p.s.a., zgodnie którą, wydanie przez organ pozostający w bezczynności aktu po wydaniu skargi wyklucza możliwość orzeczenia o rażącym naruszeniu prawa przez organ, który dopuścił się bezczynności prowadziłoby do pozbawienia strony możliwości dochodzenia odszkodowania, o którym mowa w art. 417¹ § 3 k.c. za szkodę , której źródłem jest niewydanie orzeczenia lub decyzji, a także wypaczałoby sens zmian wprowadzonych ustawą z dnia 3 grudnia 2010r. o zmianie ustawy –Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, która weszła w życie z dniem 11 kwietnia 2011r.oraz ustawy z dnia 20 stycznia 2011r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa, która weszła w życie z dniem 17 maja 2011r. oraz ustawy z dnia 25 marca 2011r. o zmianie ustawy-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(która weszła wżycie z dniem 12 lipca 20111r. Ratio legis tych zmian jest rozszerzenie środków przeciwdziałania bezczynności organu oraz naruszaniu przez organ administracji terminów załatwienia spraw, a także umożliwienia efektywnego dochodzenia przez stronę postępowania odszkodowania za poniesioną szkodę od organu administracji z tytułu niewydania orzeczenia lub decyzji. Sąd, jak to wyżej wskazano uznał, że w sprawie zaistniała bezczynność organu odwoławczego i bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z art. 35 § 1 i § 3 organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki, a załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym powinno nastąpić w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. W rozpoznawanej sprawie akta wraz z odwołaniami wpłynęły do organu w dniu 14 marca 2012r., a wiec miesięczny termin na załatwienie sprawy i rozpoznanie odwołań upłynął dla organu odwoławczego w dniu 14 kwietnia 2012r. Organ nie rozpoznał w tym terminie wniesionych odwołań. Zaniechanie rozpoznania odwołania doprowadziło do kilkukrotnego przekroczenia terminu miesięcznego na rozpocznie sprawy wskazanego w art. 35 § 3 kpa.. Organ nie wyjaśnił stronie postępowania, na rzecz której została wydana decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, przyczyn przekroczenia terminu. Organ pozostając w bezczynności nie informował skarżącej o konieczności i powodach przedłużenia terminu rozpoznania sprawy, do czego obligował go przepis art. 36 § 1 i 2 kpa. Informację o terminie rozpoznania sprawy w ciągu 3-4 miesięcy została doręczona odwołującym się ze wskazaniem, że sprawy są rozpoznawane według kolejności. Skarżący nie otrzymał żadnych informacji, mimo że pismem z dnia 5 marca 2012r. wnosił o pilne załatwienie sprawy, a następnie wezwaniem z dnia 18 października 2012r. domagał się wydania decyzji administracyjnej w sprawie odwołań wniesionych od decyzji Prezydenta Miasta. Skarżąca Spółka była stroną zainteresowaną w jak najszybszym rozpoznaniu odwołań wniesionych przez pozostałe strony postępowania. Reasumując wielokrotne przedłużenie terminu na załatwienie sprawy i brak informacji o powodach przedłużania się terminu, doprowadziło do naruszenia uprawnień skarżącej Spółki jako adresata wydanej decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego, a takie działanie jest sprzeczne z wyrażoną w art. 12 kpa zasadą szybkości postępowania administracyjnego. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 wyroku). O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 201 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu także w razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3 p.p.s.a. Zgodnie zaś z treścią art. 54 § 3 organ, którego bezczynność zaskarżono może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. W orzecznictwie sądowym ugruntowany jest pogląd zgodnie, z którym wydanie przez organ, którego bezczynność zaskarżono decyzji merytorycznej po wniesieniu przez stronę skargi na bezczynność tego organu, traktowane jest analogicznie jak uwzględnienie przez organ skargi we własnym zakresie. Na zasądzone koszty postępowania w łącznej kwocie 597 zł składają się uiszczony wpis sądowy w kocie 100 zł, opłata od pełnomocnictwa w kocie 17 zł oraz koszty zastępstwa procesowego w kocie 480 zł (240 zł x 2), tj. w wysokości dwukrotnej stawki minimalnej określonej w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. Zgodnie z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) stawka minimalna w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w innych sprawach niż takie, których przedmiotem jest należność pieniężna wynosi 240 zł.