II SAB/Gd 4/18
WyrokWSA w Gdańsku2018-03-21
Skład orzekający: Dariusz Kurkiewicz, Mariola Jaroszewska, Magdalena Dobek-Rak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego prowadził postępowanie w sprawie robót budowlanych w sposób przewlekły, a jeśli tak, czy przewlekłość ta miała charakter rażącego naruszenia prawa?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego prowadził postępowanie w sposób przewlekły, ponieważ czynności procesowe podejmowane po przekazaniu akt sprawy były opóźnione i naruszały terminy ustawowe, a organ nie poinformował stron o przyczynach zwłoki. Jednakże, sąd uznał, że przewlekłość ta nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, ponieważ nie przekroczyła pół roku od momentu przekazania akt i nie wykazywała szczególnych cech usprawiedliwiających taką kwalifikację. W związku z tym, sąd oddalił wniosek o przyznanie sumy pieniężnej.Stan faktyczny
Skarżący J. J. i A. J. wnieśli skargę na przewlekłość postępowania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawie robót budowlanych, które toczyło się od 2014 r. Pomimo wcześniejszego wyroku WSA z 2016 r. zobowiązującego organ do wydania rozstrzygnięcia, sprawa nadal się przedłużała. Po uchyleniu przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzji organu pierwszej instancji, akta sprawy wróciły do organu pierwszej instancji we wrześniu 2017 r., a decyzja merytoryczna została wydana dopiero w listopadzie 2017 r. Skarżący domagali się stwierdzenia przewlekłości postępowania i rażącego naruszenia prawa, a także przyznania sumy pieniężnej.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, ale przewlekłość ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Sąd oddalił wniosek o przyznanie sumy pieniężnej i zasądził od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego solidarnie na rzecz skarżących kwotę 580 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Asesor WSA Magdalena Dobek-Rak (spr.) po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 marca 2018 r. sprawy ze skargi J. J. i A. J. na przewlekłość postępowania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie robót budowlanych 1. stwierdza, że przewlekłość postępowania nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 2. oddala wniosek o przyznanie sumy pieniężnej, 3. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego solidarnie na rzecz skarżących J. J. i A. J. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
J. J. i A. J. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na przewlekłość postępowania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawie robót budowlanych.
Jak wynika z akt sprawy przedmiotowa skarga została wniesiona w następujących okolicznościach:
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego od 9 czerwca 2014 r. prowadzi postępowanie w sprawie robót budowlanych w budynku mieszkalnym położonym na działce nr [..] w P., gmina P. Inwestorami robót byli A. P. i P. P., natomiast skarżący J. J. i A. J. są uczestnikami postępowania administracyjnego w tej sprawie. Sprawa dotyczy wybudowania ściany działowej na I piętrze tego budynku.
Wyrokiem z dnia 19 października 2016 r., w sprawie o sygn. akt II SAB/Gd 130/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, po rozpoznaniu skargi J. J. i A. J. na przewlekłość postępowania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawie przedmiotowych robót budowlanych zobowiązał organ do wydania rozstrzygnięcia w sprawie robót budowlanych w określonym terminie stwierdzając przy tym, że przewlekłość nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Jednocześnie Sąd oddalił wniosek skarżących o przyznanie im od organu sumy pieniężnej.
Odpis wyroku oraz akta postępowania zostały doręczone Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w dniu 4 stycznia 2017 r., zaś w dniu 12 stycznia 2017 r. organ w trybie art. 10 k.p.a. zawiadomił strony postępowania o możliwości zapoznania się z materiałami dowodowymi oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów.
Po rozpatrzeniu niniejszej sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 2 lutego 2017 r., [..] orzekł o braku podstaw do wydania rozstrzygania w oparciu o art. 50 i art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz.U. z 2016r., poz. 290 ze zm.), zwanej dalej Prawem budowlanym.
Po rozpoznaniu odwołania wniesionego przez J. i A. J. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 9 września 2017 r. uchylił powyższe rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Decyzja ta wraz z aktami sprawy wpłynęła do organu pierwszej instancji w dniu 18 września 2017 r.
W dniu 3 listopada 2017 r. powiatowy organ nadzoru budowlanego zawiadomił strony, w trybie art. 10 k.p.a. o przysługujących im uprawnieniach procesowych, wyznaczając termin 7 dni na ich realizację.
Rozpoznając ponownie sprawę merytorycznie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 27 listopada 2017 r., nr [..], na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego, nakazał inwestorom – P. P. i A. P., doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego poprzez wykonanie rozbiórki części ściany działowej na strychu budynku mieszkalnego zlokalizowanego w P., działka nr [..] gmina P., wybudowanych z naruszeniem obowiązujących przepisów. Odpis decyzji doręczono pełnomocnikowi skarżących w dniu 30 listopada 2017 r.
W dniu 5 grudnia 2017 r. skarżący wnieśli do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie i z rażącą przewlekłością w sprawie przedmiotowych robót budowlanych w budynku mieszkalnym na działce nr [..] w miejscowości P.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ostanowieniem z dnia 13 grudnia 2017 r. uznał zażalenie za uzasadnione i stwierdził, że niezałatwienie sprawy nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 8 grudnia 2017 r. skarżący domagali się stwierdzenia przewlekłości postępowania prowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz, że przewlekłość ta ma charakter rażącego naruszenia prawa. W pkt 3 skargi wnieśli o zasądzenie kosztów postępowania, w tym grzywny na rzecz skarżących w kwocie 2.000 zł na podstawie art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W uzasadnieniu skargi podnieśli, że przedmiotowe postępowanie toczy się od 2014 r. i pomimo wydania prawomocnego wyroku z dnia 19 października 2016 r., sygn. akt II SAB/Gd 130/16, do dnia złożenia skargi sprawa nie została ostatecznie załatwiona. Wskazując na kolejne etapy skarżonego postępowania zwrócili uwagę, że od momentu wydania przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzji kasacyjnej z dnia 9 września 2017 r., ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy przez organ pierwszej instancji nastąpiło dopiero w dniu 27 listopada 2017 r. Zdaniem skarżących brak jest podstaw do prowadzenia postępowania przez tak długi czas, w szczególności, że organ posiada wiedzę, że charakter dokonanej samowoli uniemożliwia skarżącym korzystanie z przysługującego im prawa własności.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie przedstawiając przebieg postępowania oraz wyjaśniając przy tym, że postanowieniem z dnia 13 grudnia 2017 r. uwzględniono zażalenie J. i A. J. na niezałatwienie sprawy w terminie.
W piśmie procesowym z dnia 24 stycznia 2018 r. pełnomocnik skarżących uzupełniła skargę wskazując, że żądanie sformułowane w pkt 3 skargi należy rozumieć jako wniosek skarżących o przyznanie na ich rzecz od organu sumy pieniężnej w wysokości 2000 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej przewidzianej w art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2017r. poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., orzeka w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (pkt 8) oraz bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 9).
W sprawie będącej przedmiotem skargi skarżący zwalczają przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawie dotyczącej robót budowlanych polegających na wybudowaniu w budynku mieszkalnym na działce nr [..] w P., gmina P., ściany działowej na I piętrze tego budynku.
Wyjaśnić w tym miejscu należy, że wniesiona skarga nie odnosi się do bezczynności organu nadzoru budowlanego po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku w sprawie o sygn. akt II SAB/Gd 130/16, stwierdzającego przewlekłość postępowania tego organu. Z akt sprawy wynika bowiem, że zgodnie ze zobowiązaniem sformułowanym w tym wyroku powiatowy organ nadzoru rozpoznał sprawę i wydał w dniu 2 lutego 2017 r. decyzję merytoryczną na podstawie art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego. W administracyjnym toku instancji decyzja ta, poddana kontroli przez organ odwoławczy, została w całości uchylona w dniu 9 września 2017 r., a sprawę przekazano do ponownego rozpoznania. Również w skardze akcent położono na przewlekłość w działaniach organu po przekazaniu mu akt w następstwie wydanej decyzji kasacyjnej z dnia 9 września 2017 r.
Akta przedmiotowej sprawy po wydaniu decyzji przez organ odwoławczy wpłynęły do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w dniu 18 września 2017 r. Od tego momentu należy rozważać terminowość podejmowanych przez organ czynności procesowych w celu zweryfikowania zasadności zarzucanej w skardze przewlekłości postępowania.
Badając wymogi formalne skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania Sąd uznał, że w niniejszej sprawie zostały one spełnione. Skarżący bowiem, przed wniesieniem skargi, wyczerpali przysługujące im środki zaskarżenia, zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a. Pismem z dnia 1 grudnia 2017 r. wystąpili do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z zażaleniem na niezałatwienie sprawy w terminie. Wniesienie do wojewódzkiego sądu administracyjnego skargi na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie przez niego postępowania dopuszczalne jest po wyczerpaniu trybu przewidzianego w art. 37 § 1 k.p.a. (w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. z 2017 r., poz. 935, zgodnie z art. 16 tej ustawy) stanowiącym, że na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W niniejszej sprawie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał zażalenie skarżących za zasadne, stwierdzając jednocześnie, że niezałatwienie sprawy w terminie nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Wprawdzie przepisy p.p.s.a. nie definiują pojęcia "przewlekłego prowadzenia postępowania", jednak w orzecznictwie wskazuje się, że dokonując rozgraniczenia zakresu skarg na bezczynność i przewlekłość postępowania, pojęcie "bezczynności" należy rozumieć jako niewydanie w terminie decyzji lub postanowienia, względnie aktu lub czynności wskazanych w p.p.s.a. Natomiast przez pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny przez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny, ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy. Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 maja 2016r., II OSK 1903/15, z dnia 2 czerwca 2016r., II OSK 1156/16, z dnia 5 lipca 2012r. II OSK 1031/12, dostępne na stronie https://orzecznia.nsa.gov.pl).
Zaznaczyć też należy, że zmiana przepisów k.p.a. obowiązująca od dnia 1 czerwca 2017r., wprowadzona ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017r., poz. 935), spowodowała m.in. zdefiniowanie w art. 37 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. pojęć "bezczynności" i "przewlekłości" postępowania. W myśl definicji ustawowych przez bezczynność rozumie się niezałatwienie sprawy w terminie wynikającym z przepisów prawa ani w terminie wyznaczonym dodatkowo zgodnie z art. 36 k.p.a. Natomiast stan "przewlekłości" występuje, gdy postępowanie prowadzone jest dłużej niż jest to konieczne do załatwienia sprawy. Przewlekłość obejmuje zatem przypadki, w których formalnie nie dochodzi do przekroczenia terminu załatwienia sprawy (np. w związku z zastosowaniem art. 36 § 1 k.p.a.), ale organ załatwia sprawę dłużej niż powinien w świetle zasady szybkości postępowania.
Sąd kontrolujący legalność działań administracji zobowiązany jest zatem, przy ocenie zarzutu przewlekłości postępowania rozważyć, czy możliwe było szybsze i efektywniejsze prowadzenie postępowania w danej sprawie.
Sąd doszedł do wniosku, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wprowadził postępowanie w sprawie robót budowlanych w budynku mieszkalnym położonym na działce nr [..] w P., gmina P. w sposób przewlekły.
Postępowanie administracyjne jest postępowaniem, w którym pozycja obywatela i organu administracji publicznej nie są równe. Dlatego też Kodeks postępowania administracyjnego statuuje zasady rządzące tym postępowaniem mające za zadanie wyrównać relacje między organem, a stronami postępowania, w szczególności zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwowych wyrażona w art. 8 k.p.a. Pogłębieniu zaufania obywateli do organów państwa służy zaś m.in. zasada szybkości postępowania, którą statuuje art. 12 k.p.a. Z kolei gwarancją realizacji zasady szybkości postępowania jest określenie przez ustawodawcę terminów załatwiania spraw przez organy administracji publicznej.
Kwestie terminów załatwiania spraw regulują przepisy rozdziału 7 działu I Kodeksu postępowania administracyjnego pod nazwą "Załatwianie spraw". Przepisy te mają przyczyniać się do przestrzegania przez organy zasady szybkości postępowania, a także mają istotne znaczenie z punktu widzenia ochrony jednostki przed długotrwałym postępowaniem administracyjnym i odwlekaniem w czasie wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Opóźnione załatwienie sprawy może bowiem z uwagi na duży upływ czasu okazać się już działaniem bezprzedmiotowym, może też skutkować powstaniem szkody po stronie jednostki lub być pozbawione dla niej realnej wartości, którą mogło mieć, gdyby zostało wydane we właściwym czasie.
Zgodnie z ogólną wytyczną zawartą w art. 35 § 1 k.p.a. sprawy administracyjne powinny być załatwiane bez zbędnej zwłoki. Organ administracji publicznej powinien prowadzić więc postępowanie w sposób sprawny, bez nieuzasadnionego wstrzymywania i przewlekania czynności procesowych, tak by zakończenie postępowania nastąpiło w najkrótszym możliwym terminie. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że przepis ten należy rozumieć jako wskazówkę, by terminy załatwienia sprawy określone w art. 35 k.p.a. traktować jako terminy maksymalne.
Długość terminu załatwienia danej sprawy zależy od jej charakteru. Zgodnie z art. 35 § 2 k.p.a. niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (np. danych z ewidencji, rejestrów).
Stosownie do art. 35 § 3 k.p.a. sprawy wymagające postępowania wyjaśniającego powinny być załatwiane przez organ pierwszej instancji nie później niż w ciągu miesiąca od dnia wszczęcia postępowania. Jeżeli natomiast sprawa ma charakter szczególnie skomplikowany, organ powinien załatwić taką sprawę nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia jej wszczęcia. O szczególnie skomplikowanym charakterze sprawy możemy mówić wówczas, gdy mamy do czynienia z zawiłym stanem faktycznym sprawy, wymagającym przeprowadzenia licznych czynności dowodowych, jak i ze złożonym, niełatwym do ustalenia stanem prawnym, wymagającym wnikliwej analizy oraz wykładni przepisów prawa.
Ocena charakteru sprawy musi być dokonywana w świetle jej okoliczności faktycznych, gdyż nie każda sprawa z zakresu prawa budowlanego musi być automatycznie kwalifikowana jako skomplikowana. Przy ocenie działań powiatowego organu nadzoru budowlanego podejmowanych po przekazaniu mu akt w następstwie decyzji kasacyjnej z dnia 9 września 2017 r., charakter sprawy nie uzasadniał podejmowania czynności z uchybieniem terminów ustawowych. Sprawa ta bowiem po raz kolejny została przekazana organowi nadzoru pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, czemu towarzyszyło wskazanie przez organ odwoławczy okoliczności wymagających wyjaśnienia bądź uwzględnienia.
Chronologia czynności procesowych podejmowanych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego po przekazaniu mu, w dniu 18 września 2017 r., decyzji kasacyjnej z dnia 9 września 2017 r. wraz z aktami sprawy, do momentu ponownego, merytorycznego rozpoznania sprawy decyzją z dnia 27 listopada 2017 r., świadczy, zdaniem Sądu o tym, że były one podejmowane z przekroczeniem terminów określonych w art. 35 § 3 k.p.a. Z akt sprawy wynika, że pierwszą czynność procesową po przekazaniu organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania akt sprawy w dniu 18 września 2017 r., podjął on dopiero po 46 dniach od tej daty, tj. w dniu 3 listopada 2017 r. Zawiadomił on wówczas strony o uprawnieniach procesowych wynikających z art. 10 k.p.a. do zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym i wypowiedzenia się co do nich w określonym terminie.
Zauważyć przy tym należy, że w okresie wyznaczonym przepisami prawa na rozpoznanie sprawy, tj. miesiąca od przekazania przez organ odwoławczy akt sprawy, który to termin upływał w dniu 18 października 2017 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie przeprowadził żadnych dowodów. Z uzasadnienia decyzji tego organu z dnia 27 listopada 2017 r. wynika, że swoje rozstrzygnięcie oparł na dotychczas zebranym materiale dowodowym, w tym dokumentacji przekazanej organowi odwoławczemu w trybie art. 136 k.p.a. oraz wskazaniach tego organu zawartych w decyzji z dnia 9 września 2017 r. Skoro więc powiatowy organ nadzoru budowlanego nie prowadził żadnego postępowania wyjaśniającego, a ponownie rozpoznając sprawę opierał się na zebranych już dowodach, przy uwzględnieniu, że sprawa robót budowlanych procedowana jest przed tym organem od roku 2014 r. i zapadały w niej już rozstrzygnięcia, nie ma uzasadnienia dla takiej zwłoki organu pierwszej instancji w wydaniu decyzji. W takiej bowiem sytuacji organ pierwszej instancji zobligowany był, zgodnie z art. 35 § 2 k.p.a., do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki bądź, w razie wystąpienia potrzeby podjęcia dodatkowych czynności wyjaśniających, nie później niż w ciągu jednego miesiąca od przekazania akt przez organ odwoławczy.
Zwrócić należy uwagę, że stosownie do art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych, organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Analiza akt sprawy wykazuje natomiast, że powiatowy organ nadzoru budowlanego po upływie, w dniu 18 października 2017 r., terminu przewidzianego w art. 35 § 3 k.p.a., nie uczynił zadość powyższemu obowiązkowi informacyjnemu.
Reasumując, w niniejszej sprawie odwlekanie podejmowania czynności zmierzających do bezpośredniego załatwienia sprawy, skutkujące długimi odstępami czasu pomiędzy nimi i naruszeniem terminów określonych w art. 35 k.p.a. oraz uchybienie obowiązkowi informowania stron o przyczynach opóźnień, są, w ocenie Sądu, wystarczającą przesłanką do przyjęcia, że kwestionowane postępowanie prowadzone było w sposób przewlekły.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a., stwierdził, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, a przewlekłość ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Przy ocenie charakteru przewlekłości Sąd uwzględnił okres tej przewlekłości, która od momentu przekazania akt sprawy Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego nie przekroczyła pół roku.
W tym zakresie podkreślić należy, że stan bezczynności albo przewlekłego prowadzenia postępowania wyczerpują znamiona rażącego naruszenia prawa tylko wtedy, gdy posiadają pewne dodatkowe (szczególne) cechy względem stanu określanego jako typowe naruszenie prawa. Nie jest zatem wystarczające samo przekroczenie (nawet jeśli jest to przekroczenie dość znaczne, np. kilkumiesięczne) przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Przekroczenie terminu musi być bowiem nie tylko znaczne, lecz nieznajdujące żadnego usprawiedliwienia w okolicznościach prawnych lub faktycznych sprawy (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 4 października 2017 r., II SAB/Gd 45/17, LEX nr 2375319). W ocenie Sądu taka sytuacja w niniejszej sprawie nie miała miejsca.
Z tych samych powodów Sąd uznał, na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., że nie zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku skarżących o przyznanie sumy pieniężnej. Jest to bowiem dodatkowy środek stosowany w sytuacjach rażącego naruszenia prawa, jednakże zmierzającym, poprzez dolegliwość finansową, do zmobilizowania organu do wydania decyzji. Tymczasem w niniejszej sprawie decyzja merytoryczna została już wydana w dniu 27 listopada 2017 r. i nie było potrzeby zastosowania dyspozycji art. 149 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. Podkreślić należy, że zasądzanie sumy pieniężnej nie jest bezpośrednią konsekwencją stwierdzenia bezczynności (przewlekłego prowadzenia postępowania), lecz jest uprawnieniem dyskrecjonalnym sądu, a zatem możliwością, z której należy korzystać, jeżeli realia rozpoznawanej sprawy to uzasadniają, z czym nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Podkreślić należy, że odpowiedzialność za szkodę przewidzianą w art. 4171 § 3 k.c. wyklucza traktowanie sumy pieniężnej, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a., jako odszkodowania (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 grudnia 2017 r., II OSK 490/17, LEX nr 2434094).
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 202 § 2 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tj. Dz.U. z 2018 r., poz. 265) zasądzając od organu solidarnie na rzecz skarżących kwotę 580 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Na kwotę tę składa się uiszczony wpis sądowy od skargi w wysokości 100 zł oraz wynagrodzenie radcy prawnego 480 zł.
Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło