II SAB/Gd 41/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Wojciech Wycichowski po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. G. na bezczynność Dyrektora Zarządu Zlewni w Gdańsku Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w sprawie terminu do zapoznania się z aktami sprawy dotyczącymi pozwolenia wodnoprawnego postanawia 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącemu P. G. kwotę 100 (sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi. W dniu 7 września 2024 r. P. G. (dalej: "Skarżący") wniósł skargę na bezczynność Dyrektora Zarządu Zlewni w Gdańsku Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: "Organ") w sprawie terminu do zapoznania się z aktami sprawy dotyczącymi pozwolenia wodnoprawnego. Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału z 2 października 2024 r., doręczonym w dniu 18 października 2024 r., wezwano Skarżącego do wskazania w terminie 7 dni, czy przed wniesieniem skargi na bezczynność Organu zwracał się z ponagleniem do właściwego organu. W piśmie z 22 października 2024 r. Skarżący podał m.in., że pismem z 10 kwietnia 2024 r. zwrócił się do Organu z następującą prośbą: "W związku z otrzymanym pismem z dnia 12.03.2024 r. doręczonym w dniu 18.03.204 r. proszę o przedłużenie terminu do zapoznania się z aktami sprawy oraz uzyskanie wyjaśnień gdyż w okresie 15.03.2024-12.04.2024 przebywam na zwolnieniu lekarskim, dowód zwolnienie w załączeniu. Dowód: zwolnienie lekarskie w okresie 15.03.2024-12.04.2024". Skarżący podkreślił, że do dnia dzisiejszego nie otrzymał żadnego pisma ustosunkowującego się do tej prośby. Wskazał również, że pismem z 10 lipca 2024 r. wnosił o przedłużenie terminu do zapoznania się z aktami sprawy, ale na to pismo również nie otrzymał odpowiedzi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi Sąd zawsze bada legitymację skargową strony, zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz jej warunków formalnych, a przede wszystkim dokonuje oceny dopuszczalności skargi, w tym m.in. bada, czy strona skarżąca wyczerpała środki zaskarżenia w administracyjnym toku instancji. Zgodnie bowiem z art. 52 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935) - dalej: "P.p.s.a.", skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (§ 1). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (§ 2). Z kolei art. 53 § 2b P.p.s.a. stanowi, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Z przepisów art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572) - dalej: "k.p.a.", wynika, że stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość) (§ 1). Ponaglenie zawiera uzasadnienie (§ 2), przy czym wnosi się je: 1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie; 2) do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia (§ 3). Z przytoczonych powyżej regulacji wynika, że strona, która uważa, że organ działa przewlekle lub jest bezczynny, powinna wnieść ponaglenie, o jakim mowa w art. 37 k.p.a. Uprzednie wniesienie ponaglenia stanowi niezbędny warunek złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność organu. W przedmiotowej sprawie powyższy warunek nie został spełniony, bowiem Skarżący nie wyczerpał trybu opisanego w art. 37 k.p.a. w zw. z art. 53 § 2b P.p.s.a., skutkiem czego jego skarga wniesiona do tutejszego Sądu jest niedopuszczalna. Następstwem niedopuszczalności skargi jest jej odrzucenie z uwagi na niemożność przyjęcia skargi przez sąd do merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia (tak: NSA w postanowieniu z 28 października 2016 r. sygn. akt I OSK 125/15, dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Dopiero wyczerpanie środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym (tj. przed właściwymi organami administracji publicznej) może otworzyć Skarżącemu drogę do skutecznego złożenia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ. Zdaniem Sądu jako ponaglenia nie można uznać znajdujących się w aktach sprawy pism z 10 kwietnia 2024 r. i 10 lipca 2024 r., którymi Skarżący zwracał się z prośbą do Organu o przedłużenie terminu dostępu do akt sprawy w celu możliwości zapoznania się z nimi, albowiem nie zostały one wniesione do organu wyższego stopnia (w tym przypadku do Prezesa Wód Polskich) za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie, przez co nie spełniają one wymogów stawianych przez art. 37 § 3 k.p.a. Mając na uwadze przedstawione wyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 P.p.s.a., odrzucił skargę. Na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Sąd zwrócił Skarżącemu uiszczony wpis sądowy od skargi.