II SAB/Gd 44/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Sędziowie NSA Barbara Skrzycka-Pilch Asesor WSA Krzysztof Retyk Protokolant Małgorzata Kuba po rozpoznaniu w dniu 22 września 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi S. M. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zasiłku okresowego 1. zobowiązuje Samorządowe Kolegium Odwoławcze do rozpatrzenia w terminie jednego miesiąca od daty zwrotu akt administracyjnych wraz ze stwierdzeniem prawomocności wyroku odwołania wniesionego przez S. M. w dniu 22 czerwca 2005 r. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia 13 czerwca 2005 r. nr [...], 2. odrzuca skargę w zakresie żądania zasądzenia odszkodowania. S. M. wniósł w dniu 2 sierpnia 2005 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego z wnioskiem o stwierdzenie przewlekłości postępowania i zasądzenie od Skarbu Państwa – Samorządowego Kolegium Odwoławczego kwoty 10.000,00 zł za wyrządzone krzywdy, to jest naruszenie prawa. W uzasadnieniu podał, że w dniu 22 czerwca 2005 r. złożył środek zaskarżenia od decyzji organu pierwszej instancji, nie rozpatrzony w terminie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze złożyło oświadczenie o uznaniu skargi, podając, że akta sprawy wpłynęły do Kolegium w dniu 29 czerwca 2005 r. i wskazując jako przewidywany termin rozpoznania odwołania wniesionego przez skarżącego listopad 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała uwzględnieniu. W myśl przepisu art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zgodnie zaś z art. 3 § 2 pkt 8 powołanej ustawy kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów między innymi w sprawach podlegających rozstrzygnięciu w drodze decyzji administracyjnej. Tryb orzekania w przedmiotowej sprawie podlegał przepisom ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593). Zgodnie z art. 16 ust. 1 tej ustawy obowiązek zapewnienia realizacji zadań pomocy społecznej spoczywa na jednostkach samorządu terytorialnego oraz na organach administracji rządowej w zakresie ustalonym ustawą. Według art. 110 ust. 1 zadania pomocy społecznej w gminach wykonują jednostki organizacyjne – ośrodki pomocy społecznej. Z kolei stosownie do art. 106 ust. 1 przyznanie świadczeń pomocy społecznej następuje w formie decyzji administracyjnej. Jak wynika z akt sprawy organ administracji publicznej pierwszej instancji właściwy dla rozstrzygnięcia sprawy świadczenia regulowanego opisaną wyżej ustawą wydał w dniu 13 czerwca 2005 r. decyzję administracyjną odmawiającą S. M. przyznania świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej w formie zasiłku okresowego ze względu na bezrobocie (vide: decyzja Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej Nr [...] k. 10 akt administracyjnych I instancji). Przedmiotową decyzję skarżący otrzymał w dniu 15 czerwca 2005 r. Odwołanie skarżącego skierowane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wpłynęło do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w dniu 22 czerwca 2005 r. i przekazane zostało organowi odwoławczemu w dniu 29 czerwca 2005 r. (vide: k. 4-6 akt administracyjnych II instancji). Samorządowe Kolegium Odwoławcze jako właściwy organ odwoławczy od organów gminy w niniejszej sprawie, zgodnie z art. 17 ust. 1 kpa, rozstrzyga odwołanie według reguł określonych w rozdziale 10 Kodeksu postępowania administracyjnego, przy czym do terminu załatwienia sprawy przez ten organ stosować należy wymogi określone przepisem art. 35 kpa w związku z art. 133 kpa. Przepis art. 133 kpa określa ustawowy termin, w którym organ I instancji obowiązany jest przekazać odwołanie organowi odwoławczemu. Termin ten wynosi siedem dni od dnia, w którym organ otrzymał odwołanie. Datą wszczęcia postępowania odwoławczego jest data otrzymania odwołania przez organ odwoławczy. W myśl przepisu art. 35 ust. 3 kpa załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Termin załatwienia sprawy przez organ odwoławczy liczy się od dnia wpływu odwołania wraz z aktami sprawy do organu II instancji. Jeżeli organ administracji zobowiązany do załatwienia sprawy nie wydaje decyzji w prawem przewidzianym terminie, przy czym zwłoka w rozpatrzeniu sprawy jest nieuzasadniona, wówczas mamy do czynienia z prawną bezczynnością organu. Organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. W rozumieniu art. 104 § 1 kpa "załatwienie sprawy" oznacza wydanie przez organ decyzji, chyba że przepisy Kodeksu postępowania administracji stanowią inaczej. Zatem termin miesięczny przewidziany dla rozpatrzenia odwołania w niniejszej sprawie rozpoczął bieg od dnia 29 czerwca 2005 r. Tym samym niewydanie decyzji w przewidzianym w art. 35 § 3 kpa terminie świadczy jednoznacznie o bezczynności Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Bezczynność organu administracji publicznej, polegająca na braku rozstrzygnięcia środka odwoławczego rodzi negatywne dla strony skutki w postaci braku możliwości ewentualnego wniesienia skargi do sądu, co godzi w konstytucyjne wolności i prawa człowieka i obywatela. Uwzględniając skargę na bezczynność w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4, stosownie do brzmienia przepisu art. 149 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisu prawa. W dyspozycji cytowanego wyżej przepisu nie mieści żądanie "stwierdzenia przewlekłości postępowania", zatem uznając skargę za uzasadnioną, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 149 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. W niniejszej sprawie zgłoszenie żądania zasądzenia od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego odszkodowania nie może być przedmiotem rozpoznania, albowiem nie należy do właściwości wojewódzkiego sądu administracyjnego. Zakres kognicji wojewódzkiego sądu administracyjnego określony przepisami art. 3 § 2 i art. 4 powołanej wyżej ustawy nie obejmuje wydawania rozstrzygnięcia w takim przedmiocie. Z tych przyczyn skargę w tym zakresie należało odrzucić, na mocy art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.