II SAB/Gd 45/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tamara Dziełakowska Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Antończyk (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant: Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Szczepkowska po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2011 r. na rozprawie sprawy ze skargi B. P. na bezczynność Prezesa Sądu Apelacyjnego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Prezesa Sądu Apelacyjnego do rozpoznania wniosku B. P. z dnia 24 lipca 2011 r. sprecyzowanego pismem z dnia 2 sierpnia 2011 r. w sprawie udostępnienia informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z wyrokiem ze stwierdzeniem jego prawomocności, 2. stwierdza, że bezczynność organu nie nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa, 3. nakazuje wypłacić ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na rzecz adwokata A. F. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, obejmującą wynagrodzenie w kwocie 240 zł oraz kwotę 55,20 zł tytułem podatku od towarów i usług. B. P. wystąpił do Prezesa Sądu Apelacyjnego z wnioskiem o udzielenie informacji dotyczącej wydania przez Sąd Apelacyjny w G. orzeczeń o przymusowym leczeniu antynarkotykowym na podstawie art. 117 k.k.w. podając, że jego wniosek dotyczy spraw, w których Sąd nie uwzględnił wniosków organów wnoszących o orzeczenie tego przymusu. Powyższy wniosek wpłynął do Sądu Apelacyjnego w dniu 27 lipca 2011r. Prezes Sądu Apelacyjnego pismem z dnia 27 lipca 2011r. poinformował, że przed Sądem Apelacyjnym nie toczą się postępowania, którego uczestnikiem byłby wnioskodawca, zaś niewskazanie sygnatur akt spraw uniemożliwia przesłanie ww. pisma właściwemu sądowi. W piśmie z dnia 2 sierpnia 2011r., które wpłynęło do Sądu Apelacyjnego w dniu 11 sierpnia 2011r., B. P. wskazał, że przebywa w Zakładzie Karnym i przez administrację tego Zakładu informowany jest, że w przypadku odmowy poddania się terapii, Zakład wystąpi do Sądu, aby ten w oparciu o art. 117 k.k.w. wydał postanowienie o przymusowym leczeniu. Powołując się na powyższe wnioskodawca zwrócił się o możliwość zapoznania się z orzeczeniami sądowymi jakie zapadły w podobnych sprawach w zasięgu apelacji gdańskiej, wskazując że zakłada on, iż Sąd Apelacyjny w G. w ramach kontroli instancyjnej wypowiedział się w powyższym przedmiocie. W szczególności wniósł o udostępnienie orzeczeń, w których Sąd oddalał wnioski o przymusowe leczenie. Nadto w piśmie tym wskazał, że nie ma dostępu do BIP i nie może samodzielnie zapoznać się z tą informacją, wnosi zatem o jej udostępnienie w oparciu o ustawę o informacji publicznej. Wobec nieudzielania informacji, pismem z dnia 19 sierpnia 2011r. B. P. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Prezesa Sądu Apelacyjnego w G. w przedmiocie udzielenia w terminie informacji publicznej, poprzez nieudostępnienie w terminie informacji zgodnie z wnioskiem, tj. nieudostępnienie orzeczeń wydanych w sprawach z art. 117 k.k.w. przez Sąd Apelacyjny w G. W uzasadnieniu swojej skargi skarżący powołał się na swój wniosek o udostępnienie informacji publicznej z dnia 24 lipca 2011r. sprecyzowany pismem z dnia 2 sierpnia 2011r., podnosząc że do dnia wniesienia skargi zobowiązany do udzielenia informacji nie wykonał czynności, które prowadziłyby do dokonania czynności przewidzianych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Powołując się na powyższe skarżący wskazał, że Prezes Sądu Apelacyjnego pozostaje w bezczynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej. Powyższa skarga została wniesiona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku w dniu 19 sierpnia 2011r., za pośrednictwem Sądu Apelacyjnego w G., gdzie wpłynęła w dniu 23 sierpnia 2011r. Pismem z dnia 24 sierpnia 2011r. prezes Sądu Apelacyjnego poinformował, że dla udzielenia informacji niezbędnym jest wskazanie okresu w jakim zostały wydane orzeczenia będące przedmiotem wniosku. Zobowiązano wnioskodawcę do wskazania ww. okresu w terminie 7 dni. Jednocześnie wskazano, że wnioski-pisma wnioskodawcy z 27 lipca 2011r. i 11 sierpnia 2011r. zostały odczytane błędnie jako domaganie się przesłania postanowień wydanych w oparciu o art. 117 k.k.w., a w tym przedmiocie orzekają sądy penitencjarne, a więc sądy okręgowe. Jednocześnie wskazano, że uzyskanie odpowiedzi jest niezbędne dla przygotowania informacji i określenia opłaty w wysokości odpowiadającej kosztom związanym z jej przekształceniem i udostępnieniem. W odpowiedzi na skargę na bezczynność Prezes Sądu Apelacyjnego wniósł o jej oddalenie. W pierwszej kolejności przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania podając, że przy wniosku sformułowanym w piśmie z dnia 24 lipca 2011r. organ nie pozostawał w posiadaniu informacji, albowiem wniosek dotyczył orzeczeń pierwszoinstancyjnych, natomiast w odpowiedzi na pismo skarżącego z dnia 2 sierpnia 2011r. został on poinformowany pismem z dnia 24 sierpnia 2011r., iż organ nie pozostaje w posiadaniu żądanej informacji oraz że możliwe jest nadesłanie orzeczeń drugointancyjnych – po wskazaniu przez skarżącego okresu. Skarżący natomiast żadnego okresu nie wskazał, zamiast tego wywiódł skargę na bezczynność pismem z dnia 17 sierpnia 2011r., doręczonym w dniu 23 sierpnia 2011r. Odnosząc się do treści skargi wskazano, że treść orzeczeń sądowych jest informacją publiczną lecz o zakresie wniosku o udostępnienie takiej informacji decyduje wnioskodawca. Wskazano, że treść wniosku jest nieprecyzyjna albowiem nie sposób z niego wywieść czy skarżący domaga się informacji przetworzonej (art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji), byłoby tak, gdyby skarżący domagał się wyłącznie informacji w sprawach, w których nie uwzględniono żądania skierowania na przymusowe leczenie, czy też nie. Udzielenie informacji wyłącznie w zakresie odnoszącym się do spraw, w których nie uwzględniono wniosku o skierowanie na przymusowe leczenie, wymaga przetworzenia już posiadanej informacji, to jest zapoznania się z aktami każdej sprawy z art. 117 k.k.w., analizy i wyselekcjonowania orzeczeń zgodnie z żądaniem. W pierwszym przypadku organ byłby zobowiązany do wydania decyzji odmownej, gdyż po stronie skarżącego brak jest wymaganego interesu publicznego. W drugim przypadku udostępnienie informacji jest możliwe po poniesieniu kosztów i po jej przekształceniu (art. 15 ustawy). Powołując się na powyższe organ wskazał, że zwrócił się do strony z żądaniem określenia czasookresu za jaki żąda nadesłania orzeczeń, gdyż przekazanie informacji wiąże się z kosztami jej udostępniania i przekształcania (anonimizacja). Dla określenia tych kosztów, niezbędne jest wskazanie zakresu żądanej informacji, co umożliwia określenie wysokości kosztów i wdrożenia procedury określonej w art. 15 ustawy. Podkreślono, że art. 117 k.k.w. obowiązuje od ponad 12 lat, zatem brak sprecyzowania czasookresu uniemożliwia wyliczenie należnej opłaty, co z kolei uniemożliwia udostępnienie informacji, wniosek skarżącego jest bowiem zbyt ogólny. W piśmie z dnia 28 sierpnia 2011r. skarżący oświadczył, że wnosi o umożliwienie zapoznania się z orzeczeniami Sądu Apelacyjnego w G. za okres od 2008r. do 2011r., które Sąd Apelacyjny wydał w wyniku rozpoznania zażaleń na rozstrzygnięcia Sądu Okręgowego. W piśmie procesowym z dnia 14 grudnia 2011r. stanowiącym uzupełnienie skargi skarżący podtrzymał skargę na bezczynność Prezesa Sądu Apelacyjnego. Przedstawiając stan faktyczny sprawy skarżący ponownie podkreślił, że żądana przez niego informacja stanowi informację publiczną w rozumieniu art. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, a orzeczenia, których udostępnienia domaga się skarżący są w posiadaniu organu i stanowią zwykłą, a nie przetworzoną informację publiczną. Odnosząc się do argumentacji zawartej w odpowiedzi na skargę skarżący podał, że wnioskodawca na etapie formułowania wniosku nie ma obowiązku wskazywania, że domaga się informacji przetworzonej a Prezes Sądu Apelacyjnego nie wykazał, że objęte wnioskiem żądanie dotyczy informacji przetworzonej. O przetworzonym charakterze informacji publicznej nie świadczy potrzeba jej anonimizacji. Nieaktualny jest zarzut, że skarżący nie wskazał okresu, w jakim były wydane orzeczenia, których udostępnienia się domaga, gdyż w odpowiedzi na pismo z dnia 24 sierpnia 2011r. skarżący sprecyzował swój wniosek. Wobec spełnienia przez skarżącego ustawowych przesłanek do uzyskania informacji publicznej i wobec bezskutecznego upływu terminów przewidzianych w art. 13 ustawy, uprawniony jest wniosek, że Prezes Sądu Apelacyjnego pozostaje w bezczynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje, między innymi, orzekanie w sprawach na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4 p.p.s.a., w których ustawodawca wymienia zaskarżalne akty i czynności z zakresu administracji publicznej. Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie jest bezczynność Prezesa Sądu Apelacyjnego w rozpoznaniu wniosku B. P. o udzielenie informacji publicznej dotyczącej zapoznania się z orzeczeniami tego Sądu, które zapadły w latach 2008 – 2011 w wyniku rozpatrzenia zażaleń na rozstrzygnięcia sądów okręgowych wydanych na podstawie art. 117 k.k.w. Problematyka dostępu do informacji publicznej uregulowana została w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), zwanej dalej ustawą. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym w ustawie. Wniosek B. P. dotyczył orzeczeń wydanych przez Sąd Apelacyjny we wskazanym okresie w wymienionej w nim kategorii spraw. Orzeczenia te, jeżeli zostały wydane stanowią informację publiczną w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy. W myśl art. 1 ust. 1 ustawy treść orzeczenia sądu stanowi informacje publiczną i stosownie do jej art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy będąc rodzajem informacji dotyczącej treści i postaci dokumentów podlega udostępnieniu w trybie i na zasadach w niej określonych. Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek. Wniosek B. P. dotyczył zatem udzielenia informacji publicznej i winien być przez organ we właściwej formie rozpoznany. Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni, od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 ustawy. Zgodnie z art. 13 ust. 2 jeżeli informacja nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Natomiast zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy jeżeli w wyniku udostępnienia informacji publicznej na wniosek, o którym mowa w art. 10 ust. 1, podmiot obowiązany do udostępnienia ma ponieść dodatkowe koszty związane ze wskazanym we wniosku sposobem udostępniania lub koniecznością przekształcania informacji w formę wskazaną we wniosku, podmiot ten może pobrać od wnioskodawcy opłatę odpowiadającą tym kosztom. Zgodnie z art. 15 ust. 2 podmiot, o którym mowa w ust. 1, w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, powiadomi wnioskodawcę o wysokości opłaty. Udostępnienie informacji, zgodnie z wnioskiem następuje po upływie 14 dni od dnia powiadomienia wnioskodawcy chyba że wnioskodawca dokona w tym terminie zmiany wniosku w zakresie sposobu lub formy udostępnienia albo wycofa swój wniosek. Wniosek o udzielenie informacji publicznej może by załatwiony przez udzielenie informacji (w formie czynności materialno – technicznej), poprzez zawiadomienie wnioskodawcy, że żądana informacja nie może być udzielona w trybie ustawy, bowiem nie stanowi informacji publicznej, bądź poprzez wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Art. 16 ust. 1 i 2 ustawy stanowi, iż odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej, następują w drodze decyzji. Z powyższych unormowań wynika, iż w sytuacji, gdy żądana informacja stanowi informację publiczną, lecz nie może być przez organ udostępniona, organ nie może poprzestać na zawiadomieniu wnioskodawcy, że żądana informacja nie może być udzielona w trybie ustawy, lecz winien wydać w tym przedmiocie decyzję administracyjną. Stosownie do art. 13 ust. 1 ustawy, udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot zobowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 ustawy). Podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej, który jej nie udzieli lub nie wyda decyzji o odmowie jej udzielenia w terminie określonym w art. 13 ust. 1 ustawy, jak również podmiot, który nie powiadomi, w trybie art. 13 ust. 2 ustawy, o powodach opóźnienia i terminie, w jakim informacja zostanie udostępniona, pozostaje w bezczynności. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub, gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności. Z okoliczności sprawy wynika, iż Prezes Sądu Apelacyjnego pozostaje w bezczynności w przedmiocie rozpoznania wniosku B. P. z dnia 27 lipca 2011r. uzupełnionego pismem z dnia 11 sierpnia 2011r. dotyczącym udzielenia informacji publicznej. Skarżący złożył wniosek o udzielenie informacji publicznej w dniu 27 lipca 2011 r., został on uzupełniony pismem z dnia 2 sierpnia 2011r. (pismo to wpłynęło do organu w dniu 11 sierpnia 2011r.) Od tego dnia organ miał więc 14 dni na udostępnienie informacji publicznej lub wydanie decyzji o odmowie jej udostępnienia lub podjęcia czynności w sprawie. Natomiast jak wynika z akt sprawy pismo powyższe w dniu 11 sierpnia 2011r. zostało przesłane do Sądu Okręgowego –Wydziału Penitencjarnego. Dopiero po złożeniu przez skarżącego skargi na bezczynność organ podjął czynności w sprawie wniosku poprzez zobowiązanie skarżącego do uzupełnienia wniosku poprzez sprecyzowanie okresu w jakim zostały wydane, po sprecyzowaniu wniosku w powyższym zakresie wniosek skarżącego pozostał nierozpatrzony, w terminie wynikającym z art. 15 ust. 2 ustawy. Rozpoznając skargę na bezczynność Sąd nie jest uprawniony do merytorycznej oceny zasadności złożonego wniosku. Rolą Sądu w niniejszym postępowaniu jest wyłącznie spowodowanie by organ pozostający w bezczynności podjął działania przewidziane w przepisami ustawy, zmierzające do prawidłowego rozpatrzenia wniosku. Mając powyższe na uwadze, Sąd zobowiązał Prezesa Sądu Apelacyjnego do udostępnienia informacji publicznej lub wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej - w terminie 14 dni - od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z wyrokiem ze stwierdzeniem jego prawomocności. Stosownie do treści art. 149 zdanie 2 p.p.s.a., Sąd w punkcie 2 wyroku stwierdził, że bezczynność Prezesa Sądu Apelacyjnego nie nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa. O kosztach postępowania stanowiących równowartość nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, powiększonych o stawkę podatku od towarów i usług w wysokości 23%, orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.- koszty te w łącznej kwocie 295,20 zł obejmują wynagrodzenie adwokata w kwocie 240 zł oraz kwotę 55,20 zł tytułem podatku.